Kháng cáo bất thành, 'tổng tài' chỉ đạo đánh người còn phải ngồi tù bao lâu?

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 31/3, TAND TP Hà Nội xét xử phúc thẩm trực tuyến, xem xét kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và hưởng án treo của bị cáo Nguyễn Văn Thiên (SN 1998, trú xã Ô Diên, Hà Nội) trong vụ đánh người tại quán cà phê.

Trước đó, tháng 1/2026, TAND Khu vực 3 tuyên phạt Thiên 24 tháng tù, đồng phạm Nguyễn Long Vũ (SN 2002, trú Bắc Ninh) 6 tháng tù cùng về tội "Gây rối trật tự công cộng".

Theo hồ sơ, Thiên cố tình hút thuốc trong quán, dù bị nhắc nhở nhiều lần, sau đó chỉ đạo Vũ hành hung chủ quán khi xảy ra mâu thuẫn.

Sau sơ thẩm, Thiên kháng cáo xin giảm án, hưởng án treo; Vũ không kháng cáo. Tại phiên phúc thẩm, HĐXX nhận định bị cáo không thành khẩn, thiếu ăn năn, nên bác kháng cáo, giữ nguyên mức án 2 năm tù.

Dưới góc độ pháp lý, việc kháng cáo không đồng nghĩa với việc đương nhiên được giảm án. Pháp luật tố tụng hình sự quy định rõ, tòa án cấp phúc thẩm chỉ chấp nhận kháng cáo khi xuất hiện các tình tiết mới có thể làm thay đổi bản chất vụ án hoặc mức độ trách nhiệm hình sự của bị cáo. Trong khi đó, ở vụ việc này, Hội đồng xét xử nhận định bị cáo không đưa ra được bất kỳ tình tiết giảm nhẹ mới nào, đồng thời thái độ sau phạm tội chưa thể hiện sự ăn năn, thành khẩn cần thiết.

Các bị cáo Thiên (bên trái) và Vũ tại tòa sơ thẩm, tháng 1/2026.

Luật sư Nguyễn Văn Nam - Đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, đây là điểm mấu chốt dẫn đến việc kháng cáo bất thành. Theo luật sư Nam, trong các vụ án hình sự, đặc biệt là các vụ có tính chất côn đồ, tòa án không chỉ xem xét hành vi phạm tội mà còn đánh giá toàn diện thái độ của bị cáo trong suốt quá trình tố tụng.

"Kháng cáo muốn được chấp nhận phải dựa trên cơ sở pháp lý rõ ràng, chẳng hạn như xuất hiện tình tiết giảm nhẹ mới, có căn cứ chứng minh mức án sơ thẩm chưa phù hợp, hoặc có sai sót trong quá trình xét xử. Nếu chỉ đơn thuần xin giảm án mà không có yếu tố mới, khả năng được chấp nhận là rất thấp", luật sư Nam phân tích.

Một điểm đáng chú ý trong vụ án là vai trò của bị cáo với tư cách người "chỉ đạo". Theo quy định của Bộ luật Hình sự, đồng phạm không chỉ bao gồm người trực tiếp thực hiện hành vi mà còn có cả người tổ chức, xúi giục hoặc giúp sức. Trong đó, người giữ vai trò tổ chức, khởi xướng thường bị đánh giá có mức độ nguy hiểm cao hơn, bởi chính họ là người định hướng hành vi phạm tội.

Luật sư Nguyễn Văn Nam nhận định, trong trường hợp này, việc bị cáo không trực tiếp đánh người không làm giảm trách nhiệm hình sự, bởi hành vi chỉ đạo đã đủ cấu thành yếu tố đồng phạm với vai trò tích cực. "Pháp luật không phân biệt 'ra tay' hay 'chỉ tay' nếu hành vi đó dẫn đến hậu quả vi phạm trật tự công cộng. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, người chỉ đạo còn bị xem xét trách nhiệm nặng hơn", luật sư Nam nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư Nam, một yếu tố khác khiến bị cáo không đủ điều kiện hưởng án treo là tính chất hành vi. Án treo chỉ được áp dụng khi người phạm tội có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và hành vi không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến xã hội. Trong khi đó, vụ việc xảy ra tại nơi công cộng, có đông người chứng kiến, được ghi lại bằng camera và lan truyền trên mạng xã hội, tạo ra tác động tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội.

Hình ảnh ghi lại diễn biến vụ việc. Ảnh cắt từ clip

Đáng chú ý, với việc bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay sau khi tuyên, bị cáo buộc phải chấp hành hình phạt tù theo mức án 24 tháng. Về thời gian chấp hành cụ thể, luật sư Nguyễn Văn Nam cho biết, thời hạn này sẽ được trừ đi khoảng thời gian tạm giữ, tạm giam trước đó (nếu có). Trường hợp bị cáo đã bị tạm giam một thời gian nhất định trong quá trình điều tra và xét xử, thì phần thời gian còn lại sẽ tiếp tục thi hành cho đến khi đủ thời hạn theo bản án.

Ở góc độ thi hành án, quy định hiện hành cũng mở ra khả năng giảm thời hạn chấp hành hình phạt đối với người bị kết án nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Theo Điều 63 Bộ luật Hình sự 2015, người bị kết án phạt tù có thời hạn, nếu đã chấp hành hình phạt được một thời gian nhất định, có nhiều tiến bộ và đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự, thì theo đề nghị của cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền, Tòa án có thể xem xét, quyết định giảm thời hạn chấp hành hình phạt.

Cụ thể, thời gian đã chấp hành để được xét giảm án lần đầu là ít nhất một phần ba thời hạn đối với hình phạt tù có thời hạn. Một người có thể được xét giảm án nhiều lần, nhưng phải bảo đảm đã chấp hành ít nhất một nửa mức hình phạt đã tuyên. Đồng thời, trong trường hợp người phạm tội đã bị tạm giữ, tạm giam trước đó, thì thời gian này được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù, với nguyên tắc một ngày tạm giữ, tạm giam được tính tương đương một ngày tù.

"Trong thực tiễn, nhiều bị cáo sau khi bị y án phúc thẩm mới nhận ra rằng thời gian chấp hành án thực tế không còn nhiều nếu đã bị tạm giam trước đó. Tuy nhiên, nếu chưa bị tạm giam hoặc thời gian tạm giam ngắn, thì gần như phải chấp hành phần lớn mức án đã tuyên. Việc có được giảm án hay không phụ thuộc rất lớn vào quá trình cải tạo sau đó", luật sư Nam phân tích.

Phúc Đức

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/khang-cao-bat-thanh-tong-tai-chi-dao-danh-nguoi-con-phai-ngoi-tu-bao-lau-169260402102220851.htm