Nữ hướng dẫn viên ngước ngoài thản nhiên thuyết minh cho du khách tại di tích quốc gia đặc biệt Tháp bà Ponagar dù đã có nội quy nghiêm cấm.
Người nước ngoài giới thiệu lịch sử Việt Nam?
Trong vai khách du lịch, chúng tôi theo chân một đoàn khách du lịch Hàn Quốc hơn 20 người đến tham quan tại di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Ponagar (phường Bắc Nha Trang). Toàn bộ du khách và HDV đều là người Hàn Quốc, tuyệt nhiên không thấy bóng dáng HDV hay dẫn đoàn người Việt Nam đi chung với đoàn.
Bước vào khu vực phòng trưng bày các cổ vật, nữ HDV nước ngoài dùng những cử chỉ, hành động, tự ý "giải mã" các biểu tượng tâm linh đầy cảm tính bằng thứ ngôn ngữ mà chỉ những người trong đoàn mới hiểu.
Trong không gian linh thiêng của di sản nghìn năm, những câu chuyện về nguồn cội đang được truyền tải qua một lăng kính ngoại quốc mà hoàn toàn thiếu vắng sự hiện diện hay giám sát chuyên môn từ phía Ban quản lý di tích.
Việc buông lỏng giám sát tại di tích không chỉ là thiếu sót về mặt quản lý mà còn là sự lơ là trong việc bảo vệ chủ quyền văn hóa. Ai dám chắc rằng HDV nước ngoài truyền tải thông tin chính xác, hay sẽ bị biến dạng thành những giai thoại lệch lạc trong mắt du khách phương xa?
Đáng nói hơn, ngay tại khuôn viên, những bảng nội quy nghiêm cấm HDV nước ngoài thuyết minh đã được niêm yết công khai bằng ba ngôn ngữ: Việt, Anh, Trung Quốc. Thế nhưng, những dòng quy định này dường như chỉ mang tính hình thức, khi thực tế các HDV ngoại quốc vẫn vô tư tác nghiệp ngay dưới chân ngôi tháp cổ.
Tiếp tục di chuyển đến Chùa Long Sơn (phường Tây Nha Trang), điểm đến tâm linh nổi tiếng thu hút đông đảo du khách ghé đến. Đây từng là "điểm nóng" về nạn chèo kéo vào dịp lễ, Tết mà Báo PNVN đã phản ánh, sau đó UBND phường Tây Nha Trang đã vào cuộc, mời các đối tượng liên quan lên làm việc và có văn bản phản hồi gửi Báo PNVN.
Mặc dù, tình trạng đã có chuyển biến tích cực, người buôn bán được bố trí khu vực riêng, lực lượng trật tự phường cũng thường xuyên túc trực. Tuy nhiên, sau khi một số trường hợp bị xử lý và răn đe, tình trạng chèo kéo vẫn tiếp tục xuất hiện từ các đối tượng khác ngay tại khu vực này, khiến việc kiểm soát chưa thể dứt điểm, nhất là vào dịp lễ. Những vòng vây chèo kéo, mời mọc du khách vẫn diễn ra công khai, cho thấy mọi nỗ lực của phường dường như vẫn "không xuể".
Tại lối đi vào, chúng tôi ghi nhận cảnh một du khách nước ngoài bị mời chào mua hàng. Người bán hàng liên tục lấy nhang, quạt nhét vào tay du khách, mặc dù du khách đã lắc đầu và tỏ rõ sự không đồng ý, nhưng người bán hàng vẫn kiên trì đeo bám thêm một đoạn đường dài. Hình ảnh du khách chỉ biết cười trong bất lực khi bị ép mua hàng đang làm tổn thương nghiêm trọng hình ảnh du lịch Khánh Hòa trong mắt bạn bè quốc tế.
"Điểm trừ" cần khắc phục
Kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 kéo dài 4 ngày là cơ hội để du lịch địa phương bứt tốc, khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu. Đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng ấy lại là vấn đề cũ như một "điệp khúc" chưa có hồi kết.
Du lịch không thể chỉ được đo bằng doanh thu. Nếu chỉ coi du lịch là những con số và lượt khách mà bỏ quên vai trò "người gác cổng" văn hóa, thì cái giá phải trả không chỉ là hình ảnh điểm đến, mà còn là sự tổn thương đối với giá trị và lòng tự tôn dân tộc.
Bởi di sản không chỉ là những viên gạch, những bức tượng vô tri. Đó là linh hồn của dân tộc, là câu chuyện về cội nguồn mà chúng ta có trách nhiệm bảo vệ nguyên vẹn.
Đông khách không thể là cái cớ cho sự buông lỏng quản lý. Ngược lại, những thời điểm cao điểm chính là "phép thử" đòi hỏi sự hiện diện quyết liệt và hiệu quả hơn của bộ máy điều hành.
Du khách bị chèo kéo tại Chùa Long Sơn
Chưa dừng lại ở đó, tình trạng du khách bị đeo bám, chèo kéo mua hàng vẫn là "điểm trừ" khó chấp nhận. Những hành vi tưởng chừng nhỏ lẻ này lại trực tiếp bào mòn trải nghiệm của du khách và làm xấu đi hình ảnh du lịch trong mắt bạn bè quốc tế.
Một khi sự phiền toái trở thành ấn tượng chung, việc gây dựng lại niềm tin sẽ gian nan gấp bội so với việc nỗ lực giữ gìn ngay từ ban đầu. Thay vì phải loay hoay tìm lại niềm tin đã mất, tại sao chúng ta không cùng nhau trân trọng và bảo vệ hình ảnh du lịch tỉnh nhà ngay từ hôm nay?
Báo Phụ nữ Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về vấn đề này.
Hương Thảo