Trên thế giới cũng như tại nhiều thành phố lớn ở Việt Nam, các công trình kiến trúc mang tính biểu tượng luôn đóng vai trò quan trọng trong việc định vị và quảng bá hình ảnh du lịch. Là một trong những trung tâm du lịch hàng đầu cả nước, Khánh Hòa vẫn chưa có công trình nào đủ tầm để trở thành "khuôn mặt" đại diện cho vùng đất này.
Giàu thiên nhiên, thiếu dấu ấn kiến trúc
Từ lâu, Khánh Hòa đã nổi danh với du khách trong nước và quốc tế. Vịnh Nha Trang với biển xanh ngắt, bãi cát trắng uốn cong như lưỡi liềm bạc, hàng dừa reo vui trong nắng và những đảo lớn nhỏ án ngữ ngoài khơi, tất cả tạo nên khung cảnh thiên nhiên hiếm nơi nào sánh được. Thế nhưng, dọc miền duyên hải Nam Trung Bộ, không riêng Khánh Hòa mới có biển đẹp. Những bức ảnh phong cảnh của Khánh Hòa dù ấn tượng vẫn khó trở thành "căn cước" nhận diện điểm đến khi đặt cạnh Đà Nẵng, Bình Định (cũ), Phan Thiết (cũ)... Khánh Hòa cũng có một số di tích, công trình kiến trúc được nhiều người biết đến như di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, chùa Long Sơn, Nhà thờ Chánh tòa Nha Trang, Tháp Trầm Hương, song chưa một công trình nào đủ sức trở thành hình ảnh đại diện rõ ràng cho cả vùng đất. "Nhìn từ góc độ người dân Khánh Hòa, cảm xúc dành cho Nha Trang luôn đan xen giữa niềm tự hào và một nỗi băn khoăn. Tự hào vì thiên nhiên nơi đây hiếm nơi nào sánh được. Băn khoăn khi trong thời đại mà hình ảnh và trải nghiệm ngày càng quan trọng, Khánh Hòa vẫn chủ yếu được nhớ đến qua những gì thiên nhiên ban tặng hơn là qua những dấu ấn do con người tạo dựng" - anh Lê Cao Trường Huy (phường Nam Nha Trang) chia sẻ.
Tháp Trầm Hương Nha Trang - Khánh Hòa. Ảnh: VƯƠNG MẠNH CƯỜNG
Nhận định này cũng được các chuyên gia quốc tế xác nhận. Khi tham gia xây dựng Chiến lược phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, các chuyên gia của Công ty Simon-Kucher (Dubai, UAE) chỉ rõ: Một trong những hạn chế lớn nhất của du lịch Khánh Hòa là chưa có công trình mang tính biểu tượng để định vị điểm đến và quảng bá hình ảnh ra thế giới.
Cần một biểu tượng xứng tầm
Thực tế cho thấy, nhiều thành phố trên thế giới được ghi nhớ không chỉ bởi cảnh quan hay lịch sử, mà còn nhờ những biểu tượng kiến trúc độc bản. Có thể kể đến tháp Eiffel của Paris (Pháp), Nhà hát Con Sò của Sydney (Úc), tượng Merlion của Singapore, tháp đôi Petronas của Kuala Lumpur (Malaysia) hay tháp Burj Khalifa của Dubai (UAE)... Ngay trong nước, nhiều địa phương đã hình thành những công trình nhận diện rõ ràng. Hà Nội có Tháp Rùa, Huế có Ngọ Môn và chùa Thiên Mụ, TP. Hồ Chí Minh có tòa nhà Landmark 81, Đà Nẵng có cầu Rồng hay cầu Vàng ở Bà Nà Hills, Phú Quốc có cầu Hôn và khu Sunset Town. Thậm chí Tuy Hòa - một thành phố nhỏ của tỉnh Phú Yên (cũ) cũng có tháp Nghinh Phong, một công trình mới nhưng đủ sức tạo dấu ấn riêng và lan truyền mạnh trên mạng xã hội. Từ thực tế đó có thể thấy Khánh Hòa đang chậm chân hơn không ít đô thị trong cuộc đua kiến tạo bản sắc.
Trong Chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, các chuyên gia của Công ty Simon-Kucher đề xuất tỉnh xây dựng các điểm tham quan đô thị mang tính biểu tượng. Trong đó, đáng chú ý là gợi ý về một tháp biểu tượng mang tên "Vương miện Chăm Pa" cao từ 280 đến 320m, kết hợp kiến trúc văn hóa Chăm với thiết kế hiện đại và đa chức năng, nhằm khẳng định vị thế điểm đến toàn cầu của Khánh Hòa. Lấy dẫn chứng về sự thành công của Dubai với tòa tháp Burj Khalifa, chuyên gia Lovrenc Kessler (Công ty Simon-Kucher) chia sẻ: “Một công trình có tính biểu tượng (landmark) là cốt lõi trong marketing du lịch, giúp nhận diện thương hiệu ngay lập tức, tạo sự khác biệt độc đáo và nâng cao uy tín điểm đến. Nó thu hút khách du lịch, thúc đẩy truyền thông tự nhiên (check-in) và biến điểm đến thành tâm điểm văn hóa, từ đó định vị vị thế vững chắc trên bản đồ du lịch quốc tế.Khánh Hòa đặt mục tiêu trở thành một điểm đến toàn cầu không thể không có những công trình biểu tượng, tốt nhất là công trình mang cảm hứng văn hóa Chăm Pa”.
Khánh Hòa không cần chạy theo xu hướng hay đầu tư ồ ạt những công trình phô trương, nhưng một đô thị du lịch nếu chỉ mãi dựa vào vẻ đẹp tự nhiên sẽ rất dễ bị hòa lẫn, nhất là khi các đô thị biển khác đang ngày càng chủ động đầu tư cho hình ảnh và bản sắc riêng. Để trở thành điểm đến toàn cầu như định hướng chiến lược đã đặt ra, Khánh Hòa cần sớm hiện thực hóa một công trình kiến trúc đủ tầm - vừa là niềm tự hào của người dân địa phương, vừa là dấu hiệu nhận diện không thể nhầm lẫn của xứ Trầm Hương trước bạn bè thế giới.
XUÂN THÀNH