Các đại biểu thực hiện nghi lễ khánh thành Nhà bia tưởng niệm 13 liệt sĩ - Ảnh: N.V
Chiến dịch giải phóng Quảng Trị và cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị năm 1972 trong Chiến dịch tiến công chiến lược xuân-hè 1972 là một trong những sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những chiến công và sự hy sinh anh dũng của quân và dân ta trên chiến trường Quảng Trị đã góp phần tạo nên bước ngoặt chiến lược, tăng thêm sức mạnh cho cuộc đấu tranh trên bàn đàm phán Hiệp định Paris, mở đường cho thắng lợi hoàn toàn của cách mạng Việt Nam.
Các đại biểu cắt băng khánh thành Nhà bia tưởng niệm 13 liệt sĩ - Ảnh: N.V
Trên mảnh đất phía Bắc thôn Nại Cửu, trong khi làm nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ vòng ngoài của Thành Cổ Quảng Trị, 10 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Bộ binh 27 và 3 chiến sĩ trinh sát pháo binh thuộc Trung đoàn 164 đã anh dũng hy sinh trong các ngày 15 và 16/8/1972. Riêng ngày 15/8, tại hầm Ban Chỉ huy Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27, 6 cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống trong mưa bom, bão đạn của kẻ thù.
Các đại biểu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ- Ảnh: N.V
Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, với nghĩa tình sâu nặng đối với các liệt sĩ, gia đình ông Trần Bích, ở thôn Nại Cửu đã tìm kiếm, quy tập và mai táng các cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại đây vào một ngôi mộ chung. Sau ngày quê hương giải phóng, hài cốt 13 liệt sĩ được chính quyền địa phương đưa về an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.
Suốt nhiều năm qua, gia đình ông Trần Bích vẫn hương khói và chăm sóc khu mộ tập thể như một sự tri ân đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Nơi đây trở thành "địa chỉ đỏ", ghi dấu sự hy sinh anh dũng của các chiến sĩ trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị.
Các đại biểu và đại diện gia đình ông Trần Bích chụp ảnh lưu niệm - Ảnh: N.V
Do ảnh hưởng của thời gian và thiên tai, khu mộ cũ đã xuống cấp. Thể theo nguyện vọng của các cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ, Liên Chi Hội Chiến sĩ Thành Cổ Quảng Trị năm 1972 TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Đông Nam bộ đã vận động xây dựng Nhà bia tưởng niệm.
Gia đình ông Trần Bích hiến tặng gần 100m² đất để xây dựng công trình. Ông Nguyễn Hữu Hiếu, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đồng Tiến 1 trực tiếp tổ chức thi công, đồng thời hỗ trợ một phần kinh phí; phần còn lại do hội viên Liên Chi Hội đóng góp.
Nhà bia tưởng niệm 13 liệt sĩ hoàn thành không chỉ là nơi tri ân, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc, mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Nguyễn Vinh