Đợt tập dượt quan trọng
Thời điểm hiện tại, các trường, cụm trường THPT, trung tâm giáo dục thường xuyên - nơi đặt địa điểm khảo sát lớp 12 đã hoàn tất những công đoạn chuẩn bị cuối cùng.
Kỳ khảo sát học sinh lớp 12 được tổ chức với hình thức tương tự kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Nam Du
Theo kế hoạch, kỳ khảo sát được tổ chức với hình thức tương tự kỳ thi tốt nghiệp THPT. Mỗi học sinh sẽ làm 4 bài khảo sát gồm 2 môn bắt buộc là toán, ngữ văn, cùng 2 môn tự chọn. Các môn tự chọn nằm trong chương trình lớp 12: Vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ định hướng công nghiệp, công nghệ định hướng nông nghiệp và ngoại ngữ.
Theo nhà giáo Nguyễn Thị Diệu Thanh, Hiệu trưởng Trường THPT Sóc Sơn, năm học 2025-2026, trường có 14 lớp 12 với 644 học sinh. Thống kê đăng ký môn khảo sát năm nay của trường cho thấy, các môn tiếng Anh, vật lý và hóa học có số học sinh lựa chọn nhiều nhất; tiếp theo là lịch sử và địa lý. Sinh học là môn có số lượng đăng ký thấp nhất, chỉ với 16 học sinh. Nhà trường không có học sinh đăng ký môn tin học và công nghệ.
Thông tin về số lượng học sinh lớp 12 đăng ký môn thi tự chọn tại kỳ khảo sát, nhà giáo Đặng Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Xuân Mai cho biết, năm học 2025-2026, trường có 15 lớp 12 với 670 học sinh. Các môn được học sinh đăng ký nhiều nhất là vật lý, hóa học, lịch sử, địa lý và tiếng Anh. Trong khi đó, môn sinh học có rất ít học sinh lựa chọn.
Lý giải về cơ cấu môn lựa chọn đã đăng ký, đặc biệt là việc ít học sinh chọn môn sinh học, cô Diệu Thanh cho rằng, sinh học là môn khoa học tự nhiên tương đối khó, khối lượng kiến thức lý thuyết lớn nên nhiều học sinh theo tổ hợp tự nhiên có tâm lý e ngại. Các ngành sử dụng môn sinh học trong xét tuyển chủ yếu thuộc khối sức khỏe, y học hoặc công nghệ sinh học – luôn có điểm chuẩn cao, số trường tuyển sinh cũng ít. Do đó, chỉ những học sinh có năng lực nổi trội và định hướng rõ ràng theo các ngành này mới lựa chọn môn sinh.
Theo các nhà trường, xu hướng lựa chọn môn khảo sát của học sinh lớp 12 hiện nay cho thấy các em đã có sự cân nhắc kỹ. Hai môn tự chọn thường được học sinh đăng ký dựa trên năng lực học tập, định hướng nghề nghiệp và gắn với tổ hợp xét tuyển đại học dự kiến.
“Năm nay số thí sinh đăng ký các môn thuộc khối tự nhiên nhiều hơn, do số trường đại học sử dụng tổ hợp xét tuyển khối này tăng lên. Trong khi đó, khối xã hội có xu hướng giảm do một số trường đã bỏ tổ hợp C00 trong xét tuyển”, nhà giáo Đặng Thanh Bình nói.
Hiệu trưởng Trường THPT Xuân Mai chia sẻ thêm: “Nếu trước đây có nhiều học sinh chọn môn giáo dục kinh tế và pháp luật vì vừa nhẹ, vừa dễ đạt điểm cao thì năm nay số lượng đăng ký giảm đáng kể. Toàn trường chỉ có 85 học sinh chọn môn này tại kỳ khảo sát, bởi số trường đại học sử dụng môn này trong xét tuyển không còn nhiều”.
Một điểm đáng chú ý khác là môn tiếng Anh. Trước đây, tiếng Anh là môn thi bắt buộc nhưng hiện nay trở thành môn tự chọn. Điều này tạo thêm sự linh hoạt cho học sinh. Những em có thế mạnh ngoại ngữ vẫn lựa chọn môn này để phục vụ xét tuyển đại học, trong khi những học sinh chưa thực sự tự tin có thể chọn các môn khác như lịch sử hoặc địa lý.
Học sinh nghiêm túc và nỗ lực
Theo các cán bộ quản lý giáo dục, một tín hiệu đáng mừng là sau mỗi năm tổ chức, nhận thức của học sinh và phụ huynh về kỳ khảo sát năng lực lớp 12 toàn thành phố ngày càng được nâng lên.
Học sinh chọn môn khảo sát gắn với năng lực và định hướng nghề nghiệp. Ảnh: Nam Du
“Hàng năm, nhà trường và các cụm trường đều tổ chức nhiều đợt kiểm tra nội bộ cho học sinh. Đề kiểm tra được xây dựng bám sát cấu trúc kỳ thi tốt nghiệp THPT; việc tổ chức cũng được thực hiện nghiêm túc với các bước như trộn phòng thi, đánh số báo danh, chấm chéo… nhằm tạo điều kiện cho học sinh tập dượt và tự đánh giá năng lực”, nhà giáo Đặng Thanh Bình cho biết.
Tuy nhiên, theo các nhà trường, kỳ khảo sát toàn thành phố có ý nghĩa đặc biệt hơn vì quy mô lớn, mang tính đánh giá khách quan và có thể coi như một đợt “đánh giá ngoài” đối với học sinh.
Hiệu trưởng Trường THPT Sóc Sơn Nguyễn Thị Diệu Thanh nhận định, kỳ khảo sát được Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức miễn phí, thực hiện nghiêm túc từ khâu ra đề, coi thi đến chấm thi. Đây là cơ hội để học sinh kiểm tra lại kiến thức, rèn luyện kỹ năng làm bài và ổn định tâm lý phòng thi trước kỳ thi tốt nghiệp THPT.
“Tôi luôn động viên học sinh rằng dù các em có dự định xét tuyển đại học bằng những kỳ thi đánh giá năng lực do các trường đại học tổ chức thì vẫn nên nghiêm túc tham gia kỳ khảo sát của thành phố. Với những em có kết quả chưa như mong muốn, nhà trường sẽ phân nhóm để giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn hỗ trợ ôn tập, giúp các em củng cố kiến thức trước kỳ thi chính thức”, cô Diệu Thanh nói.
Bên cạnh việc tổ chức các kỳ khảo sát, nhiều trường tăng cường hoạt động hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 thông qua các tiết học trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp hoặc chuyên đề tư vấn tuyển sinh để học sinh hiểu rõ hơn về năng lực, sở thích, mong muốn nghề nghiệp của bản thân.
Cùng với đó, các nhà trường cũng thường xuyên cập nhật những điểm mới trong Quy chế tuyển sinh đại học 2026. Đồng thời lưu ý học sinh chủ động tìm hiểu thông báo tuyển sinh thông qua cổng thông tin chính thức hoặc fanpage của từng trường. Khi nắm chắc thông tin, các em sẽ xây dựng được chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học mình mong muốn.
Nam Du