Theo kế hoạch, từ ngày 5 đến 6/6, lực lượng chức năng sẽ sử dụng công nghệ radar xuyên đất để khảo sát toàn bộ khu vực nghi vấn. Đây là phương pháp hiện đại cho phép phát hiện các dị thường dưới lòng đất, giúp khoanh vùng chính xác những vị trí cần khai quật, đồng thời hạn chế tối đa tác động đến hệ thống hạ tầng hiện hữu.
Sau khi xác định được các điểm nghi vấn, các đơn vị sẽ huy động máy móc cơ giới bóc tách từng lớp đất bề mặt. Trường hợp phát hiện dấu hiệu sinh học hoặc các di vật liên quan đến liệt sĩ, công tác tìm kiếm sẽ chuyển sang đào thủ công do lực lượng công binh và Đội K53 thực hiện nhằm bảo đảm tính chính xác và tránh bỏ sót hiện vật.
Hình ảnh do cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Kon Tum vào tháng 2/1968 cung cấp - được cho là nơi chôn cất khoảng 70 đến 90 chiến sĩ.
Trong giai đoạn đầu, việc tìm kiếm tập trung tại khu đất trống rộng khoảng 900m² nằm ở góc đông bắc Nghĩa trang Liệt sĩ phường Đăk Cấm và đoạn đường Trường Chinh từ số nhà 206 đến 282. Đây được đánh giá là khu vực thuận lợi cho việc triển khai phương tiện cơ giới do ít công trình hạ tầng ngầm.
Sau đó, phạm vi khảo sát sẽ được mở rộng dọc hai bên đường Trường Chinh tại các vị trí được cho là rãnh chôn cất. Cụ thể, phía bắc kéo dài hơn 300m từ giao lộ Trương Đăng Quế đến Đinh Công Tráng; phía nam dài khoảng 125m từ giao lộ Trương Đăng Quế đến Lê Hồng Phong.
Manh mối quan trọng dẫn đến cuộc tìm kiếm bắt nguồn từ năm 2021 khi ông Bob Connor, cựu trung sĩ cảnh sát bảo vệ sân bay Biên Hòa, tiếp nhận thông tin từ một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Kon Tum vào tháng 2/1968.
Theo lời kể của nhân chứng, sau một trận chiến ác liệt trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, quân đội Mỹ đã chôn cất khoảng 70 đến 90 chiến sĩ quân giải phóng trong một rãnh thoát nước nằm giữa biệt khu 24 và trại MACV Kon Tum, khu vực nay thuộc tuyến đường Trường Chinh.
Đặc biệt, nhân chứng đã cung cấp hai bức ảnh tư liệu quý. Một bức ghi lại cảnh chôn cất các chiến sĩ bên rãnh thoát nước ven đường, bức còn lại là ảnh toàn cảnh biệt khu 24 với vị trí hố chôn được đánh dấu rõ bằng nét bút màu xanh.
Cuối tháng 5 vừa qua, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Ban Chỉ đạo Quân khu 5 tổ chức hội thảo xác minh thông tin. Qua đối chiếu các tài liệu, chứng cứ và ý kiến nhân chứng, các đơn vị thống nhất nhận định vị trí nghi vấn khu mộ tập thể có cơ sở khoa học và thực tiễn, từ đó quyết định triển khai công tác tìm kiếm, quy tập.
Theo hồ sơ ban đầu, các liệt sĩ được cho là thuộc Trung đoàn 24A Mặt trận B3, Tiểu đoàn Đặc công 406 và Tiểu đoàn Bộ binh 304, đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 trên chiến trường Kon Tum.
Việc tổ chức khảo sát, tìm kiếm lần này không chỉ góp phần làm sáng tỏ những thông tin lịch sử còn dang dở, mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Văn Hà