'Khép cửa' thực phẩm bẩn: Đã đến lúc gom một đầu mối để siết chặt từ gốc đến bàn ăn

4 giờ trướcBài gốc

Tại buổi làm việc khảo sát, đánh giá mô hình quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) tại TP Hồ Chí Minh, sáng 16/4/2026 đoàn công tác Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cách thức quản lý, hướng tới một đầu mối thống nhất, hiệu lực và hiệu quả hơn, nhằm ngăn chặn thực phẩm bẩn len lỏi vào đời sống.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhân dân mà còn tác động đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh chính trị và quan hệ quốc tế. Vì vậy, đây luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Thống kê từ Bộ Y tế cho biết, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể, trường học và từ thức ăn đường phố. Chỉ trong quý I năm 2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, có 9 vụ với từ 30 người mắc trở lên, chiếm 25% tổng số vụ. Đây là tỉ lệ cao, đáng báo động, cho thấy các vụ ngộ độc thực phẩm có tính chất nghiêm trọng, nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe của cộng đồng.

Theo Bộ Y tế, một trong những nguyên nhân cốt lõi là sự chồng chéo trong quản lý giữa các bộ ngành, khi lĩnh vực ATTP hiện do nhiều cơ quan cùng phụ trách, dẫn đến: Khó xác định rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố; Xuất hiện “vùng xám” trong quản lý; Tạo kẽ hở để các hành vi vi phạm tồn tại.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải quản lý xuyên suốt theo chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn”, tiến tới một đầu mối thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh là một siêu đô thị với hơn 14 triệu dân, áp lực đối với công tác quản lý an toàn thực phẩm là rất lớn. Thời gian qua, mặc dù đã đạt được một số kết quả nhất định, song vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Đáng chú ý, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn vẫn ghi nhận các vụ việc mất an toàn thực phẩm, trong đó có những trường hợp nghi ngờ ngộ độc và sau xác minh được kết luận là ngộ độc thực phẩm.

Để đảm bảo an toàn thực phẩm, theo các chuyên gia, cần quản lý xuyên suốt theo chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn”, tiến tới một đầu mối thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Các vụ việc này chủ yếu xảy ra tại bếp ăn trường học và từ thức ăn đường phố, đặc biệt là các sản phẩm như bánh mì. Theo Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh, việc lựa chọn dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố làm trọng tâm của Tháng hành động năm nay là hoàn toàn phù hợp, bởi đây là khu vực khó kiểm soát, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Phân tích nguyên nhân, bà Phạm Khánh Phong Lan cho rằng, rủi ro có thể xuất phát từ nhiều khâu trong chuỗi cung ứng thực phẩm, từ việc lựa chọn nguyên liệu không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không đúng quy định, đến các điều kiện bảo quản và thói quen vệ sinh của người trực tiếp chế biến. Chỉ cần một mắt xích trong chuỗi này bị đứt gãy cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.

Do đó, theo bà Lan mô hình một đầu mối đã giải quyết trúng những bất cập tồn tại lâu nay. Điểm quan trọng nhất là xác định rõ một cơ quan chịu trách nhiệm toàn diện. Khi không còn chồng chéo, việc xử lý nhanh hơn, hiệu quả hơn và minh bạch hơn.

Bà Lan cho biết, trước đây việc phân tán giữa nhiều đơn vị khiến công tác phối hợp chưa đồng bộ, đôi khi tạo “khoảng trống” trong kiểm soát. Khi chuyển sang mô hình mới, toàn bộ quy trình từ cấp phép đến hậu kiểm được vận hành xuyên suốt, tập trung. Mô hình này giúp giảm thủ tục cho doanh nghiệp; Tăng hiệu quả giám sát nhóm nguy cơ cao; Nâng cao khả năng phản ứng nhanh, truy xuất và xử lý sự cố.

“Nếu TP Hồ Chí Minh làm được thì hoàn toàn có thể nghiên cứu, nhân rộng ra các địa phương khác”, bà Lan nhận định.

Còn tại Hà Nội, trong buổi họp đánh giá kết quả khắc phục các “điểm nghẽn” về an toàn thực phẩm (ATTP) và triển khai “Tháng hành động vì An toàn thực phẩm” năm 2026 diễn ra ngày 15/4, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo công tác An toàn thực phẩm thành phố, đã yêu cầu quy trình giám sát an toàn thực phẩm phải minh bạch, công khai. Phụ huynh cần được tiếp cận thông tin; thực đơn, suất ăn phải được công khai, đối chiếu rõ ràng, tuyệt đối không để xảy ra khuất tất.

Với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Phó Chủ tịch UBND thành phố đồng thời yêu cầu phải chủ động lắp đặt hệ thống camera, kết nối giám sát; sẵn sàng cung cấp đầy đủ hồ sơ khi có đoàn kiểm tra.

Để giải quyết căn cơ các "điểm nghẽn" về an toàn thực phẩm, Hà Nội dự kiến thí điểm lắp đặt hệ thống 100 camera AI tại các “điểm nóng” như khu giết mổ tập trung, chợ đầu mối và các tuyến phố thức ăn đường phố. Hệ thống này không chỉ giám sát 24/7 mà còn có khả năng tự động nhận diện các hành vi vi phạm, giúp lực lượng chức năng xử lý chính xác và kịp thời…

Hồng Hương

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/khep-cua-thuc-pham-ban-da-den-luc-gom-mot-dau-moi-de-siet-chat-tu-goc-den-ban-an.html