Khi âm nhạc cất lên từ môi trường sống quanh ta

một ngày trướcBài gốc

Nhóm tham gia tại Đà Lạt trước khi xuất phát

Có một Đà Lạt rất khác

“Rất lạ, cảm nhận về Đà Lạt sẽ khác hẳn khi nhìn qua lăng kính âm nhạc. Tôi thấy rất thú vị khi được đi cùng cả nhóm, để chiếc sáo diều ngân vang trên đầu, lướt qua những con dốc đầy gió của Đà Lạt như thế này”, chị Nguyễn Thị Thanh Tâm (39 tuổi, người Đà Lạt) chia sẻ. Là giáo viên, yêu thích âm nhạc, chị Tâm thường xuyên tham dự các buổi biểu diễn nhạc cổ điển tại Trung tâm Phố Bên Đồi mỗi khi có dịp. Chuyến đi này cũng là lần đầu tiên chị trải nghiệm một dự án âm nhạc mang tính thể nghiệm trên đường phố, qua hành trình rong ruổi dọc theo các con đường của Đà Lạt.

Cùng tham gia chuyến đi với chị Tâm còn có hơn 20 thành viên là người Đà Lạt và du khách. Đội mũ bảo hiểm, mỗi người được gắn từ 1 - 2 chiếc sáo diều trên đầu. Khi cả nhóm di chuyển cùng nhau, tiếng sáo gặp gió ngân vang, hòa quyện thành một bản “hòa âm” dìu dặt, lan dọc theo những con đường vốn tấp nập xe cộ của Đà Lạt.

Anh Nic Ford (44 tuổi, quốc tịch Anh), một thành viên trong đoàn, bày tỏ sự hào hứng: “Dọc đường đi, nhiều người ngạc nhiên, dõi theo chúng tôi rồi mỉm cười khi nghe tiếng sáo diều vang lên giữa phố. Có cảm giác như dòng âm thanh ấy đã kết nối mọi người với nhau trong một khoảnh khắc nào đó”. Có vợ là người Việt, anh Nic Ford từng sống và làm việc tại TP. Hồ Chí Minh suốt 11 năm trước khi chuyển lên Đà Lạt sinh sống được khoảng 4 năm nay, bởi anh “yêu thích thiên nhiên, khí hậu và con người hiền hòa nơi đây”.

Bên cạnh đó, Nic còn có niềm đam mê chơi nhạc và sáng tác nhạc đương đại. “Khi biết đến một dự án thú vị như thế này, tôi đăng ký tham gia ngay. Những thể nghiệm âm nhạc mang tính tiên phong, gắn với đời sống và âm thanh đời thường như vậy gợi cho tôi rất nhiều suy nghĩ và cảm hứng sáng tác”, Nic cho biết.

Các thành viên trong nhóm chia sẻ với nhau trong chuyến đi

Môi trường sống và âm nhạc

Với sự phối hợp của Đại sứ quán Áo tại Việt Nam và Trung tâm Sáng tạo Nghệ thuật Phố Bên Đồi Đà Lạt, nhóm Siedl - Cao gồm 2 nghệ sĩ Gregor Siedl (47 tuổi, quốc tịch Áo) và Cao Thanh Lan (38 tuổi, Hà Nội), những người đã sinh sống và làm việc lâu năm tại châu Âu, đã đến Đà Lạt thực hiện dự án mang tên “Cảm nhận môi trường sống thông qua âm thanh”.

Là vợ chồng, cặp nghệ sĩ này hoạt động tại Vienna (Áo) từ năm 2013. Các dự án của nhóm tập trung khai thác khía cạnh xã hội của âm thanh - yếu tố mang theo ký ức, sự liên tưởng và thể hiện căn tính văn hóa. Nhiều sáng tác của Siedl - Cao có tính xã hội cao, khuyến khích sự tham gia trực tiếp của công chúng hoặc được triển khai trong không gian công cộng. Qua đó gợi mở những suy ngẫm về mối liên hệ giữa con người với môi trường tự nhiên và đời sống xã hội.

Đến nay, các tác phẩm của nhóm Siedl - Cao đã được trình diễn và trưng bày tại nhiều liên hoan, tổ chức nghệ thuật ở các quốc gia châu Âu, cũng như tại Nhật Bản, Brazil, Iran, Trung Quốc, Đài Loan, Argentina, Uruguay, Chile, Phần Lan, Việt Nam, Úc và Indonesia. Nhóm từng được trao Giải thưởng Âm thanh mới của Áo giai đoạn 2018 - 2020 ở hạng mục âm nhạc đương đại.

Dự án “Cảm nhận môi trường sống thông qua âm thanh” được 2 nghệ sĩ triển khai trong thời gian gần đây. Tại Việt Nam, dự án đã được thể nghiệm ở Hà Nội, Quy Nhơn - Gia Lai và lần này là Đà Lạt, vào những ngày đầu năm 2026. Theo nghệ sĩ Cao Thanh Lan, dự án như một cách trả lời cho câu hỏi con người cảm nhận và thấu hiểu đô thị nơi mình đang sống ra sao, thông qua cảnh quan âm thanh và những đặc tính âm học của không gian đó.

Cũng như tại Đà Lạt, ở mỗi địa điểm triển khai, dự án đều mời gọi người tham gia di chuyển theo nhóm bằng xe đạp hoặc xe máy, với những chiếc sáo diều được gắn trên mũ bảo hiểm. Khi đoàn xe lăn bánh giữa phố, tiếng sáo gặp gió lan tỏa, đan xen vào lớp âm thanh vốn hỗn độn của đô thị. Kết thúc hành trình, các thành viên cùng nhau chia sẻ cảm nhận và những ghi nhận của mình với nhóm nghệ sĩ.

Hành trình dạo phố cùng tiếng sáo diều, hòa vào âm thanh còi xe, tiếng nhạc từ những ngôi nhà ven đường, hay tiếng rì rào của rừng thông vùng ngoại ô, là một trải nghiệm nhìn đời sống qua lăng kính âm nhạc. Ở đó, âm thanh chứa đựng những cảm xúc đan xen giữa quá khứ và hiện tại, giữa đô thị và nông thôn, trở thành sợi dây kết nối con người với môi trường xung quanh.

“Tiếng sáo diều dẫn dắt sự chú ý của chúng ta đến môi trường âm thanh xung quanh, gợi mở những suy tưởng về bản thân, về những miền quê từng gắn bó rồi rời xa, cũng như mối tương quan giữa con người với không gian quen thuộc nơi mình sinh sống”.

Nghệ sĩ Gregor Siedl chia sẻ

Nói về điểm đến Đà Lạt, nghệ sĩ Cao Thanh Lan cho biết: “Đà Lạt là một trong những đô thị sáng tạo âm nhạc tại Việt Nam được UNESCO công nhận. Chúng tôi rất vui khi được mang dự án âm nhạc đến đây với những thể nghiệm của âm nhạc đương đại, tìm kiếm hướng đi cho các sáng tác mới và hi vọng sẽ có dịp quay trở lại với những dự án khác trong thời gian tới”.

Viết Trọng .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/khi-am-nhac-cat-len-tu-moi-truong-song-quanh-ta-416758.html