Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, tính đến cuối năm 2025, hơn 600 triệu người tại nước này đang sử dụng các công cụ AI tạo sinh, tăng 141% so với năm trước. Công nghệ này đang thay đổi cách con người làm việc, sinh hoạt và kết nối trong đời sống hàng ngày.
Với những người trẻ, AI trở thành công cụ hỗ trợ học tập và sáng tạo. Lu Hengzhi, học sinh 11 tuổi tại Thượng Hải, cho biết cậu không còn nghe nhạc có sẵn mà tự dùng AI để tạo giai điệu theo ý thích. Dưới sự hướng dẫn của mẹ, cậu bắt đầu sử dụng AI khi chuẩn bị phỏng vấn vào trường quốc tế và từ đó mở rộng sang viết truyện, lập trình game cũng như sửa lỗi chương trình.
Dù tận dụng công nghệ, Lu vẫn nhận thấy những hạn chế. Cậu cho rằng AI có thể đưa ra câu trả lời nhanh nhưng không giải thích được vì sao câu trả lời đó phù hợp. Đôi khi, hệ thống còn đưa ra thông tin sai với cách diễn đạt rất thuyết phục, khiến người dùng dễ tin tưởng.
Nam sinh chia sẻ nếu AI biến mất, việc học của cậu sẽ chậm lại đáng kể. Cậu sẽ gặp khó khăn trong việc sắp xếp ý tưởng và phải quay lại cách học truyền thống dựa trên sách vở. Điều này cho thấy mức độ phụ thuộc nhất định của người dùng trẻ vào công nghệ.
Khi công nghệ AI đang dần thay đổi cách sống và làm việc tại Trung Quốc. Ảnh minh họa: Sixth Tone
Ở nhóm người cao tuổi, AI lại đóng vai trò khác. Bà Tang Rongrong, 79 tuổi, sống xa con và trong nhiều năm chỉ đọc báo hoặc nghe sách nói, cho biết cuộc sống trước đây thiếu tương tác. Gần đây, bà sử dụng một robot đồng hành tích hợp AI có thể trò chuyện bằng tiếng địa phương.
Những cuộc trò chuyện đơn giản và lời nhắc nhở như mang ô khi ra ngoài hay cẩn thận lúc trời mưa mang lại cho bà cảm giác được quan tâm. Theo bà, những tương tác này giúp giảm bớt sự cô đơn và trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày.
Công nghệ cũng ảnh hưởng đến đời sống tình cảm của người trẻ. Zhao Jingmiao, sinh viên 21 tuổi tại Giang Tô, đã tạo ra một bạn trai ảo bằng AI theo tiêu chuẩn cá nhân. Cô cho biết nhân vật này có cảm xúc ổn định và luôn sẵn sàng lắng nghe.
Tuy nhiên, Zhao cũng bày tỏ lo ngại khi các quy định về AI ngày càng được siết chặt. Cô lo rằng việc hạn chế dịch vụ có thể khiến mình không còn sử dụng được công cụ này trong tương lai.
Trong lĩnh vực y tế, AI đang được ứng dụng vào phân tích và hỗ trợ chẩn đoán. Bác sĩ Zhang Qiang, 59 tuổi, giám đốc một bệnh viện tại Thượng Hải, sử dụng AI để đọc hình ảnh bệnh lý, đánh giá giai đoạn bệnh và diễn giải kết quả xét nghiệm.
Dù vậy, ông cho rằng việc phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống là rủi ro nếu người sử dụng không có nền tảng chuyên môn vững. Theo bác sĩ Zhang, máy móc có thể xử lý dữ liệu hiệu quả nhưng không thể thay thế khả năng phán đoán và yếu tố đạo đức của con người.
Tại khu vực nông thôn, AI cũng bắt đầu được sử dụng trong sản xuất nông nghiệp. Nông dân Wang Zhipeng, 36 tuổi ở tỉnh Hà Nam, dùng điện thoại chụp ảnh cỏ dại và tải lên hệ thống AI để nhận diện và tìm liều lượng thuốc phù hợp trong vài giây.
Công cụ này giúp anh theo dõi mùa vụ và rút ngắn thời gian tính toán tiền công từ một ngày xuống còn khoảng 20 phút. Tuy nhiên, Wang cho rằng việc sử dụng công nghệ cũng làm giảm sự tương tác trực tiếp giữa con người.
Trong lĩnh vực sáng tạo, AI mở ra cơ hội mới cho những người không có nền tảng kỹ thuật. Wang Boyuan, 39 tuổi tại Thiểm Tây, từng làm nghề viết lách nhưng hiện sử dụng ChatGPT để chuyển ý tưởng thành phần mềm.
Từ người không biết lập trình, anh có thể viết mã và phát triển ứng dụng. Tuy nhiên, Wang thừa nhận mình vẫn phụ thuộc vào công nghệ và nếu AI biến mất, anh có thể phải quay lại công việc viết lách như trước đây.
Phương Anh (Theo Sixth Tone)