Khi dòng vốn dài hạn tìm lại Việt Nam và 'cửa sổ mới' cho nhà đầu tư cá nhân

2 giờ trướcBài gốc

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang dần rời khỏi câu chuyện thuần túy của điểm số để bước vào một giai đoạn phát triển sâu hơn, nơi dòng vốn dài hạn, vai trò của nhà đầu tư tổ chức và các sản phẩm đầu tư chuyên nghiệp ngày càng giữ vị trí trung tâm. Những tín hiệu đầu năm cho thấy một bức tranh nhiều lớp: thận trọng trong ngắn hạn, nhưng tích cực về triển vọng trung và dài hạn.

Ông Nguyễn Nghĩa Tuấn, Phó giám đốc phát triển kinh doanh SSIAM, nhận định, triển vọng năm 2026 của thị trường chứng khoán rất khả quan. Theo ông, khối ngoại tại SSIAM đặc biệt kỳ vọng vào giai đoạn phát triển mới của kinh tế Việt Nam.

"Từ góc nhìn của các quỹ, đầu tư không được tiếp cận theo nhịp biến động ngắn hạn của thị trường. Thay vào đó, các quỹ quan tâm nhiều hơn đến triển vọng dài hạn của nền kinh tế và thị trường vốn", ông Tuấn nhấn mạnh tại chương trình "Cafe cùng Chứng đặc biệt", diễn ra mới đây.

Quỹ đầu tư bước vào 2026 với tâm thế lạc quan

Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư của SSI Research, cho hay, diễn biến thị trường những ngày đầu năm cho thấy một “chất” rất khác so với các giai đoạn trước. VN-Index có những phiên giảm liên tiếp, thanh khoản thu hẹp trong bối cảnh chờ đợi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán - một đặc điểm mang tính mùa vụ quen thuộc. Tuy nhiên, sự suy giảm này không mang tính đồng loạt.

“Nhiều cổ phiếu đơn lẻ vẫn vận động tích cực, thậm chí tạo lợi nhuận cho nhà đầu tư nắm giữ. Điều đó cho thấy thị trường không còn chỉ là câu chuyện của chỉ số, mà là câu chuyện của từng doanh nghiệp”, ông Hiếu nhận định.

Chính sự phân hóa này đang phản ánh một thị trường trưởng thành hơn, nơi dòng tiền bắt đầu lựa chọn, sàng lọc và ưu tiên chất lượng thay vì chạy theo mặt bằng chung.

Ở phía bên kia thị trường, các quỹ đầu tư - nhóm nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn - vẫn giữ quan điểm tích cực khi bước vào năm 2026. Ông Nguyễn Nghĩa Tuấn, Phó giám đốc Phát triển kinh doanh của SSIAM, cho biết các quỹ tiếp tục duy trì chiến lược đầu tư dài hạn, dựa trên nền tảng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn được ví như “kỷ nguyên vươn mình”.

“Chúng tôi có chung quan điểm với nhiều nhà đầu tư nước ngoài: Việt Nam vẫn là một câu chuyện tăng trưởng dài hạn rất hấp dẫn. Vì vậy, bước vào năm 2026, tâm thế của quỹ vẫn là bullish (lạc quan), nhưng theo nghĩa lạc quan có kỷ luật”, ông Tuấn chia sẻ.

Việt Nam hiện có hơn 11 triệu tài khoản chứng khoán, nhưng số tài khoản chứng chỉ quỹ mới chỉ dưới 2 triệu. Ảnh: Hoàng Anh

Một trong những câu chuyện được nhà đầu tư quan tâm nhất trong thời gian qua là diễn biến của dòng vốn ngoại. Hai năm trước đó, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến làn sóng bán ròng mạnh mẽ từ khối ngoại, thậm chí lập “kỷ lục buồn” khi năm sau bán nhiều hơn năm trước. Không chỉ Việt Nam, nhiều thị trường Đông Nam Á cũng rơi vào tình trạng tương tự.

Tuy nhiên, bức tranh đang dần thay đổi. Trong một đến hai tháng gần đây, xu hướng bán ròng của khối ngoại đã giảm đáng kể, tiến tới trạng thái cân bằng hơn. Dù chưa đủ thuyết phục để gọi là mua ròng rõ nét, nhưng việc áp lực rút vốn hạ nhiệt được xem là tín hiệu tích cực cho năm 2026.

Theo ông Tuấn, một trong những yếu tố quan trọng tác động đến hành vi của nhà đầu tư nước ngoài là tỷ giá. Sau giai đoạn chịu áp lực mất giá so với USD, tỷ giá VND đã ổn định hơn trong thời gian gần đây, qua đó cải thiện tâm lý của dòng vốn ngoại.

Bên cạnh đó, môi trường tài chính toàn cầu vẫn chứa đựng nhiều biến động về địa chính trị và chính sách tiền tệ, khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến các thị trường ổn định và có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng. Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn nằm trong “radar” theo dõi của nhiều nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Một điểm nhấn đáng chú ý ngay đầu năm là việc SSIAM hợp tác với Ngân hàng Phát triển Nhật Bản (DBJ) để thành lập quỹ đầu tư mới. Đây không chỉ là một thương vụ riêng lẻ, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng trong bối cảnh sự hiện diện của nhà đầu tư Nhật trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn.

“Nhật Bản là một thị trường tài chính rất phát triển và cũng rất khắt khe. Việc một định chế như DBJ quan tâm và hợp tác đầu tư tại Việt Nam cho thấy sức hấp dẫn dài hạn của thị trường”, ông Tuấn đánh giá.

Đối với một công ty quản lý quỹ nội địa như SSIAM, giá trị lớn nhất mang lại cho đối tác ngoại chính là local expertise - sự hiểu biết sâu sắc về thị trường nội địa. Khi kết hợp với năng lực tài chính, mạng lưới quốc tế và kinh nghiệm của các tổ chức nước ngoài, mô hình hợp tác này được kỳ vọng sẽ tạo ra giá trị bền vững cho nhà đầu tư.

Chưa kể, ở góc độ thị trường, sự xuất hiện của các quỹ mới với nguồn vốn quốc tế cũng được xem là tín hiệu tích cực, góp phần đa dạng hóa dòng tiền và nâng cao chất lượng nhà đầu tư.

Cải cách thể chế và “cánh cửa” cho dòng vốn dài hạn

Các chuyên gia đều nhận định rằng, kỳ vọng về dòng vốn ngoại không chỉ đến từ các thương vụ hợp tác, mà còn được củng cố bởi những thay đổi về mặt chính sách. Theo đó, thời gian gần đây, Bộ Tài chính đã ban hành các quy định mới liên quan đến Global Broker và các cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam thuận lợi hơn.

Theo chuyên gia của SSI Research, đây là những thay đổi mang tính “mở đường”, giúp giảm đáng kể rào cản gia nhập đối với các nhà đầu tư tổ chức không có điều kiện trực tiếp mở tài khoản tại Việt Nam. Mô hình “one-stop-shop”: mở tài khoản ở một nơi nhưng có thể giao dịch nhiều thị trường - vốn rất phổ biến với nhà đầu tư quốc tế - đang dần được áp dụng.

“Khi Việt Nam trở thành một ‘mặt hàng’ trong hệ sinh thái của các Global Broker, thị trường sẽ được đưa đến gần hơn với nhà đầu tư quốc tế”, ông Nguyễn Nghĩa Tuấn, Phó giám đốc Phát triển kinh doanh của SSIAM nhận định.

Theo các chuyên gia, năm 2026 có thể là năm đặt nền móng cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn của thị trường chứng khoán. Ảnh: Hoàng Anh

Nhưng, có một "điểm nghẽn" lớn, theo chuyên gia này, trong khi khối ngoại dần quay lại với tâm thế thận trọng, thị trường quản lý quỹ trong nước vẫn đang đứng trước một nghịch lý lớn: Việt Nam hiện có hơn 11 triệu tài khoản chứng khoán, nhưng số tài khoản chứng chỉ quỹ mới chỉ dưới 2 triệu, một khoảng cách rất xa nếu so với các thị trường phát triển.

Theo ông Tuấn, nguyên nhân không nằm ở tiềm năng sản phẩm mà ở mức độ phổ cập thông tin và thói quen đầu tư. Trong nhiều thế hệ, nhà đầu tư Việt Nam quen với các tài sản truyền thống như vàng và bất động sản. Trong khi các quỹ đầu tư, đặc biệt là quỹ mở, vẫn còn là khái niệm tương đối mới với số đông.

“Tại nhiều quốc gia, hộ gia đình đầu tư vào quỹ để tích sản dài hạn là điều rất bình thường. Ở Việt Nam, khi vàng và bất động sản đã lên mức giá cao, nhu cầu đa dạng hóa tài sản sẽ trở nên cấp thiết hơn”, ông Tuấn phân tích.

Thực tế cho thấy nhiều quỹ đầu tư tại Việt Nam đã đạt hiệu suất đáng chú ý trong trung và dài hạn. Theo số liệu SSIAM, quỹ SSI-SCA ghi nhận mức lợi nhuận cộng dồn trên 50% trong ba năm, trong khi ETF VN-Finlead đạt khoảng 70% trong cùng giai đoạn.

Về chi phí, các quỹ ETF của SSIAM có mức phí quản lý khoảng 0,5 - 0,65%/năm, trong khi quỹ mở chủ động dao động từ 1,3 - 1,75%/năm, mức được đánh giá là cạnh tranh so với chuẩn quốc tế. Thậm chí, nhiều quỹ mở miễn phí bán nếu nhà đầu tư nắm giữ trên hai năm, khuyến khích tích sản dài hạn.

Đồng quan điểm, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư của SSI Research, cho hay vấn đề không phải là “chọn quỹ nào”, mà là hiểu vai trò của quỹ trong bức tranh phân bổ tài sản. Khi phần lớn nhà đầu tư cá nhân có hiệu suất thấp hơn chỉ số chung, việc ủy thác vốn cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp là một lựa chọn hợp lý, nhất là với những người không đủ thời gian và nguồn lực theo dõi thị trường.

"Rõ ràng, rất cần phải thay đổi tư duy đầu tư. Bởi lẽ, thị trường chứng khoán không chỉ là nơi tìm kiếm cảm xúc ngắn hạn, mà là một phần của chiến lược tài chính dài hạn", ông Hiếu đánh giá.

Theo vị chuyên gia này, ở các thị trường phát triển, ETF và chứng chỉ quỹ đã trở thành công cụ đầu tư phổ biến của số đông, thậm chí được giao dịch sôi động không kém cổ phiếu. Khi thị trường quản lý quỹ tại Việt Nam đủ lớn và đủ thanh khoản, kịch bản tương tự hoàn toàn có thể xảy ra.

“Khi đầu tư được nhìn nhận như một bài toán phân bổ tài sản, thay vì một trò chơi cảm xúc, nhà đầu tư sẽ có góc nhìn hoàn toàn khác về thị trường”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Từ đó, vị chuyên gia của SSI Research nhận định, năm 2026 có thể không phải là năm của những con sóng lớn, nhưng lại là năm đặt nền móng cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn, nơi dòng vốn dài hạn, kỷ luật đầu tư và quản lý chuyên nghiệp dần chiếm ưu thế.

Quốc Hải

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/khi-dong-von-dai-han-tim-lai-viet-nam-va-cua-so-moi-cho-nha-dau-tu-ca-nhan-d44269.html