Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười trao đổi với doanh nghiệp về thúc đẩy sản phẩm xanh, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường
“Xanh hóa” chuỗi giá trị
Những năm gần đây, tại Đà Lạt và các vùng phụ cận, ngày càng nhiều nông hộ, hợp tác xã chuyển sang mô hình sản xuất sạch, hữu cơ hoặc bán hữu cơ. Đây không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là cách nâng cao giá trị nông sản trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và tiêu chuẩn ngày càng khắt khe.
Tại một hợp tác xã sản xuất rau, củ ở xã Quảng Sơn, toàn bộ diện tích canh tác đã được chuyển sang quy trình VietGAP, sử dụng phân hữu cơ và thuốc sinh học thay thế hóa chất.
Nông sản được kiểm soát chất lượng theo hướng xanh, sạch trước khi đưa ra thị trường
Dù chi phí ban đầu tăng khoảng 15 - 20%, nhưng sản phẩm tiêu thụ ổn định hơn, giá bán cao hơn từ 10 - 30%. Về lâu dài, mô hình này còn giúp cải tạo đất, giảm phụ thuộc vào vật tư nông nghiệp và hạn chế rủi ro môi trường.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, nhiều đơn vị còn ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa sản phẩm. Mỗi lô hàng đều có mã QR truy xuất nguồn gốc, cung cấp thông tin từ gieo trồng đến thu hoạch - một “cam kết” ngày càng quan trọng với người tiêu dùng.
Ở khâu phân phối, hệ thống bán lẻ cũng thay đổi rõ rệt. Nhiều cửa hàng nông sản sạch, thực phẩm hữu cơ xuất hiện; siêu thị, chuỗi bán lẻ dành không gian riêng cho sản phẩm “xanh”.
Đặc biệt, thương mại điện tử giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời tạo điều kiện để xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm.
Sản phẩm nông nghiệp của Lâm Đồng được xử lý theo quy trình sạch, bảo đảm an toàn và truy xuất nguồn gốc
Bên cạnh đó, việc kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm đang mở ra hướng đi mới. Du khách không chỉ mua sản phẩm mà còn trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất, qua đó gia tăng niềm tin và giá trị cảm nhận. Nông sản vì thế không chỉ là hàng hóa mà còn trở thành một “câu chuyện”.
Ở góc độ doanh nghiệp, tiêu dùng xanh dần trở thành yêu cầu bắt buộc. Việc sử dụng bao bì thân thiện môi trường, tối ưu chuỗi cung ứng theo hướng giảm phát thải và minh bạch thông tin sản phẩm đang hình thành một “chuẩn mới” trên thị trường.
Khi người tiêu dùng “bỏ phiếu” cho tương lai
Sự chuyển dịch của thị trường không thể tách rời vai trò của người tiêu dùng. Tại Lâm Đồng, ngày càng nhiều người sẵn sàng chi trả cao hơn để đổi lấy sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.
Theo các khảo sát, khoảng 70% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng trả thêm tiền cho sản phẩm thân thiện với môi trường. Dù mức độ còn phụ thuộc vào thu nhập, nhưng xu hướng này ngày càng rõ nét, đặc biệt ở nhóm người trẻ và tầng lớp trung lưu.
Người tiêu dùng Lâm Đồng lựa chọn sản phẩm sạch tại các siêu thị
Đáng chú ý, người tiêu dùng hiện không chỉ quan tâm đến sản phẩm cuối cùng mà còn chú ý đến toàn bộ “hành trình sản phẩm” - từ nguyên liệu, sản xuất đến đóng gói và vận chuyển. Điều này tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải minh bạch và có trách nhiệm hơn trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Từ một lựa chọn mang tính cá nhân, tiêu dùng xanh đang dần trở thành áp lực thị trường. Doanh nghiệp nếu không thay đổi sẽ khó duy trì lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.
Trên phạm vi rộng hơn, xu hướng này cũng phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xanh và cam kết giảm phát thải. Điều đó mở ra cơ hội cho những địa phương đi trước như Lâm Đồng - nơi đang từng bước hình thành mô hình phát triển gắn với nông nghiệp bền vững.
Doanh nghiệp đầu tư chuỗi sản xuất khép kín nhằm tạo ra sản phẩm xanh, sạch, đáp ứng nhu cầu thị trường
Tuy nhiên, để tiêu dùng xanh thực sự trở thành động lực, cần sự đồng hành của nhiều bên: nhà nước hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn; doanh nghiệp đầu tư bài bản, tránh “tẩy xanh”; người tiêu dùng duy trì thói quen tiêu dùng có trách nhiệm.
Khi người nông dân coi “xanh” là lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp xem đó là tiêu chuẩn bắt buộc và người tiêu dùng lựa chọn “xanh” như một giá trị sống, một hệ sinh thái bền vững sẽ dần được định hình.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực môi trường ngày càng lớn, mỗi quyết định mua sắm không chỉ là hành vi kinh tế mà còn là một “lá phiếu” cho tương lai. Và tại Lâm Đồng, những lá phiếu xanh ấy đang ngày càng rõ nét.
Lê Dung