Hàu là một trong những thực phẩm giàu kẽm hàng đầu. Ảnh: Freepik.
Kẽm là vi chất quan trọng tham gia vào nhiều hoạt động sống của cơ thể, từ tăng cường miễn dịch, duy trì vị giác, hỗ trợ chuyển hóa dinh dưỡng đến tăng trưởng thể chất. Dù cơ thể chỉ cần một lượng nhỏ, thiếu kẽm kéo dài vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung kẽm và việc tự ý sử dụng trong thời gian dài đôi khi có thể gây tác dụng ngược đối với cơ thể. Việc bổ sung kẽm chỉ nên được thực hiện khi có các dấu hiệu sau đây.
Mệt mỏi, ăn không ngon miệng
Theo Mayo Clinic, ở người lớn, thiếu kẽm thường biểu hiện khá mơ hồ như mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém ngon miệng hoặc giảm cảm giác vị giác. Một số người cảm thấy thức ăn nhạt hơn bình thường, dễ chán ăn hoặc ăn không còn ngon miệng như trước.
Trong khi đó, ở trẻ nhỏ, biểu hiện này thường rõ rệt hơn. Trẻ có thể biếng ăn kéo dài, ngậm thức ăn lâu hoặc thường xuyên từ chối bữa ăn. Điều này xảy ra vì kẽm liên quan trực tiếp đến hoạt động của vị giác và khứu giác. Khi thiếu kẽm, trẻ dễ mất cảm giác ngon miệng, từ đó ăn uống thất thường và thiếu thêm nhiều chất dinh dưỡng khác.
Nhiều phụ huynh chỉ chú ý khi trẻ sụt cân hoặc thấp còi, nhưng trên thực tế tình trạng biếng ăn kéo dài đôi khi đã là dấu hiệu cơ thể thiếu vi chất từ trước đó khá lâu.
Chậm tăng trưởng
Đối với trẻ em, đặc biệt trong những năm đầu đời và tuổi dậy thì, kẽm lại đóng vai trò rất quan trọng với quá trình tăng trưởng.
Vi chất này tham gia vào quá trình phân chia tế bào, tổng hợp protein và phát triển xương. Khi thiếu kẽm, trẻ có thể chậm tăng cân, tăng chiều cao kém hoặc thấp hơn bạn bè cùng tuổi dù chế độ ăn nhìn bên ngoài không quá thiếu thốn. Một số trẻ nhiều tháng liền còn gần như không thay đổi rõ về chiều cao, cơ thể nhỏ hơn tuổi hoặc phát triển thể chất chậm hơn bình thường. Đây cũng là lý do kẽm thường được nhắc đến trong các vấn đề liên quan biếng ăn, thấp còi và suy dinh dưỡng ở trẻ.
Hay ốm vặt, sức đề kháng kém
Kẽm có vai trò quan trọng với hệ miễn dịch ở cả người lớn và trẻ em, theo Health. Khi thiếu kẽm, cơ thể dễ suy giảm khả năng chống lại virus và vi khuẩn hơn bình thường. Ở người lớn, tình trạng này có thể biểu hiện bằng việc dễ mệt, lâu hồi phục sau bệnh hoặc thường xuyên bị viêm nhiễm nhẹ.
Tuy nhiên ở trẻ nhỏ, dấu hiệu thường rõ hơn nhiều. Trẻ thiếu kẽm có thể hay bị cảm, viêm họng, ho kéo dài hoặc tiêu chảy tái đi tái lại. Một số trẻ vừa khỏi bệnh đã nhanh chóng mắc đợt bệnh khác do sức đề kháng suy giảm. Tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng miễn dịch mà còn tác động ngược lại đến ăn uống và tăng trưởng của trẻ.
Da, tóc thay đổi bất thường
Thiếu kẽm cũng có thể ảnh hưởng đến da, tóc và quá trình phục hồi tổn thương của cơ thể. Một số người có thể xuất hiện tình trạng da khô ráp, dễ kích ứng, viêm da quanh miệng, tóc thưa hoặc móng tay giòn hơn bình thường. Do kẽm tham gia vào quá trình tái tạo mô và làm lành vết thương, cơ thể khi thiếu vi chất này cũng thường phục hồi chậm hơn sau các tổn thương ngoài da.
Tuy nhiên, các dấu hiệu trên thường không đặc hiệu và có thể liên quan nhiều vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, bác sĩ thường cần kết hợp đánh giá chế độ ăn, tốc độ tăng trưởng và tình trạng sức khỏe tổng thể trước khi kết luận trẻ có thiếu kẽm và cần bổ sung hay không.
Kỳ Duyên