Luật Viên chức số 129/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 đã bổ sung, làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến hợp đồng làm việc đối với viên chức, đồng thời quy định cụ thể các trường hợp chấm dứt hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đội ngũ viên chức.
Theo quy định của luật, hợp đồng làm việc là văn bản thỏa thuận giữa viên chức hoặc người được tuyển dụng với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập. Hợp đồng phải thể hiện đầy đủ các nội dung cơ bản như: vị trí việc làm, nhiệm vụ chuyên môn, quyền và nghĩa vụ của các bên, tiền lương, chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc, thời hạn hợp đồng và các nội dung khác theo quy định của pháp luật.
Luật Viên chức mới làm rõ các trường hợp chấm dứt hợp đồng làm việc đối với viên chức.
Căn cứ kết quả tuyển dụng, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm ký kết hợp đồng làm việc với người trúng tuyển và bố trí họ vào vị trí việc làm phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Luật Viên chức quy định hai loại hợp đồng làm việc, gồm: Hợp đồng làm việc xác định thời hạn và hợp đồng làm việc không xác định thời hạn.Việc áp dụng từng loại hợp đồng cụ thể sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.
Ngoài hợp đồng làm việc với viên chức, luật cũng cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập, căn cứ vào tính chất nhiệm vụ, nhu cầu sử dụng lao động và khả năng tài chính, được ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ. Hình thức này áp dụng đối với các trường hợp như: chuyên gia, nhà khoa học, người có trình độ chuyên môn cao; hoặc người thực hiện các công việc mang tính hỗ trợ, phục vụ.
Đối với một số lĩnh vực hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao và các lĩnh vực đặc thù khác yêu cầu tuổi nghề dưới 18 tuổi, việc ký kết hợp đồng được thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động.
Tuy nhiên, các công việc liên quan đến an ninh quốc gia, bí mật nhà nước không được thực hiện theo hình thức hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ.
Về chấm dứt hợp đồng làm việc, Luật Viên chức quy định rõ quyền và trách nhiệm của các bên. Theo đó, viên chức, người lao động ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật về lao động, dân sự và các quy định có liên quan.
Đơn vị sự nghiệp công lập chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng trong những trường hợp pháp luật cho phép, bảo đảm không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Riêng đối với viên chức, hợp đồng làm việc sẽ chấm dứt trong các trường hợp như: bị kỷ luật bằng hình thức buộc thôi việc; không đáp ứng yêu cầu về trình độ, năng lực chuyên môn theo vị trí việc làm dẫn đến việc bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ; hoặc các trường hợp khác theo quy định của pháp luật và theo thỏa thuận trong hợp đồng làm việc.
Những quy định mới về hợp đồng làm việc và chấm dứt hợp đồng được đánh giá là bước cụ thể hóa chủ trương đổi mới quản lý viên chức, tăng tính linh hoạt trong sử dụng nhân lực, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cả đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, hiệu quả.