Khi nghệ thuật bước ra phố

2 giờ trướcBài gốc

Hồ Văn (thuộc quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám) trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc vào mỗi dịp cuối tuần.

Nghệ thuật tới gần công chúng

Những năm gần đây, Hà Nội chứng kiến sự thay đổi rõ nét trong cách tổ chức và tiếp cận các hoạt động văn hóa nghệ thuật. Nếu trước kia, nghệ thuật hàn lâm thường gắn với những không gian mang tính chuyên biệt như nhà hát… thì nay nhiều chương trình đã chủ động bước ra không gian công cộng để tiếp cận đông đảo khán giả hơn. Điều này không chỉ mở ra cơ hội để công chúng tiếp cận và thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao theo cách gần gũi hơn, mà còn góp phần lan tỏa đời sống văn hóa trong cộng đồng, từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hà Nội trở thành Thành phố Sáng tạo.

Điển hình như sự kiện âm nhạc Live Concert “Hà Nội bình yên” diễn ra vào cuối tháng 3 vừa qua tại không gian Nhà Bát Giác, trong không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Với hình thức biểu diễn ngoài trời, quy mô mở và miễn phí, chương trình thể hiện nỗ lực của thành phố nhằm đưa nghệ thuật chất lượng cao đến gần hơn với công chúng. Đêm nhạc đã quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi và hơn 100 nghệ sĩ tham gia biểu diễn.

Thời gian gần đây, địa điểm này cũng đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân Thủ đô với chương trình Âm nhạc cuối tuần. Dưới sự dẫn dắt của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ của Bình Minh Jazz Club, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” đưa khán giả bước vào không gian jazz giàu cảm xúc với sự hòa quyện giữa những giai điệu quốc tế và các ca khúc Việt Nam quen thuộc. Các tác phẩm được lựa chọn theo hướng gần gũi, dễ tiếp cận nhưng vẫn bảo đảm chiều sâu nghệ thuật, qua đó giúp công chúng cảm nhận rõ nét sự tinh tế và ngẫu hứng đặc trưng của dòng nhạc jazz.

Tại Hoàng thành Thăng Long, nhiều chương trình nghệ thuật quy mô đã góp phần tạo nên không gian thưởng thức văn hóa giàu cảm xúc giữa lòng di sản. Các chương trình như Cùng nhau giữ nước hay Việt Nam - Huyền sử diễn ca: Thăng Long - Tứ Trấn đã mang đến cho công chúng những trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi âm nhạc dân gian hòa quyện cùng không gian lịch sử nghìn năm. Những màn trình diễn công phu, giàu bản sắc đã thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.

Hay như không gian Hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trở thành điểm hẹn nghệ thuật vào mỗi dịp cuối tuần với nhiều chương trình biểu diễn âm nhạc đương đại kết hợp công nghệ ánh sáng. Trong không gian di sản cổ kính, những giai điệu hiện đại được cất lên tạo nên trải nghiệm mới mẻ, đưa công chúng đến gần hơn với nghệ thuật bằng cách tiếp cận sinh động và giàu cảm xúc. Sự hòa quyện giữa âm nhạc, ánh sáng và kiến trúc truyền thống không chỉ “đánh thức” giá trị di sản mà còn góp phần biến Hồ Văn thành một không gian văn hóa sáng tạo đặc sắc giữa lòng Thủ đô.

Theo nhạc sĩ Đinh Văn Bình (hội viên Hội Âm nhạc Hà Nội), việc đưa các chương trình nghệ thuật chất lượng cao đến với quảng trường, phố đi bộ, công viên hay các không gian di sản không chỉ giúp nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, mà còn tạo nên sự tương tác sống động giữa nghệ thuật, đời sống và cộng đồng. Khi các không gian di sản được “đánh thức” bằng âm nhạc, sân khấu, trình diễn ánh sáng hay nghệ thuật đương đại, giá trị của di sản không chỉ là bảo tồn, mà trở thành một phần của đời sống sáng tạo hôm nay. Đây là xu hướng này thể hiện tư duy phát triển văn hóa theo hướng mở, lấy người dân làm trung tâm thụ hưởng. Phát huy nguồn lực văn hóa, khơi dậy những tiềm năng và nâng cao chất lượng sống của người dân thông qua các hoạt động nghệ thuật và sáng tạo.

Nghệ sĩ violin say sưa biểu diễn trong chương trình Live Concert “Hà Nội bình yên” tại không gian Nhà Bát Giác, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Để nghệ thuật thật sự sống trong cộng đồng

Dù mang lại nhiều tín hiệu tích cực, việc đưa nghệ thuật ra không gian công cộng cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn hiện nay là làm sao để các hoạt động này không chỉ dừng ở tính phong trào hay tạo hiệu ứng ngắn hạn. Để nghệ thuật công cộng phát triển bền vững, Hà Nội cần xây dựng chiến lược dài hơi thay vì tổ chức theo từng sự kiện đơn lẻ. Trong đó, điều quan trọng là phải tạo ra hệ sinh thái sáng tạo có sự kết nối giữa cơ quan quản lý, nghệ sĩ, doanh nghiệp văn hóa và cộng đồng.

Nhạc sĩ Đinh Văn Bình cho rằng, để nghệ thuật công cộng phát huy hiệu quả lâu dài, vừa lan tỏa giá trị văn hóa, vừa bảo đảm chất lượng nghệ thuật thì trước hết các chương trình nghệ thuật cần được tổ chức một cách bài bản, hấp dẫn, có giá trị về mặt nội dung và hình thức, đúng với tình thần bảo tồn và gìn giữ văn hóa Việt Nam. Các tiết mục, các chương trình cần được đầu tư nghiêm túc, có tính thẩm mỹ cao để tạo sức lan tỏa tích cực và lâu dài. Nghệ thuật công cộng cần trở thành hoạt động văn hóa thường xuyên, có chiến lược để nuôi dưỡng khán giả. Khi người dân thực sự cảm thấy mình là một phần của không gian sáng tạo ấy, họ sẽ chủ động tham gia, bảo vệ và lan tỏa các giá trị văn hóa.

Từ góc nhìn nghiên cứu văn hóa, ThS Nguyễn Đắc Tới, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu di sản (Viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển) nêu quan điểm, đối với những chương trình âm nhạc biểu diễn tại những không gian di sản, phải đảm bảo sự phù hợp với không gian văn hóa của từng di sản. Việc lựa chọn thể loại âm nhạc cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh các dòng nhạc trẻ với phong cách trình diễn phản cảm, không phù hợp với bối cảnh di sản. Bên cạnh đó, âm nhạc cần được sử dụng hài hòa để tránh gây phản ứng từ cộng đồng.

Việc nghệ thuật bước ra phố, không chỉ là sự thay đổi về không gian tổ chức, mà còn là dấu hiệu cho thấy văn hóa đang từng bước trở thành động lực phát triển của đô thị. Khi những không gian di sản, những góc phố có thể trở thành nơi kết nối sáng tạo và cộng đồng, Hà Nội đang cho thấy khát vọng xây dựng một thành phố đáng sống bằng sức mạnh của văn hóa.

Phạm Sỹ

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/khi-nghe-thuat-buoc-ra-pho.html