Khi thị trường 'xanh chỉ số, đỏ lòng nhà đầu tư'

2 giờ trướcBài gốc

Thị trường chứng khoán đã có 2 phiên ở trên mức đỉnh cũ 1.902 điểm. Đồng thời, VN-Index cũng đã có 4 phiên tăng liên tiếp, bất chấp tình trạng “xanh vỏ đỏ lòng”.

Chỉ số tăng nhưng thị trường không thực sự khỏe

Theo quan sát, đà tăng của VN-Index thời gian gần đây phụ thuộc rất lớn vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm cổ phiếu “họ Vin” như VIC, VHM và VRE. Từ đó tạo ra nghịch lý: thị trường được “kéo trụ” để tăng điểm, nhưng cũng dễ dàng “gãy đổ vì trụ” khi các cổ phiếu này điều chỉnh.

Tình trạng “xanh vỏ đỏ lòng” đang trở thành một trong những vấn đề lớn nhất của thị trường hiện nay.

Nhiều phiên giao dịch gần đây, VN-Index đóng cửa trong sắc xanh dù số lượng mã giảm giá lại áp đảo số mã tăng giá. Có những phiên số mã đỏ cao gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi số mã xanh nhưng chỉ số vẫn tăng mạnh nhờ lực kéo từ một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.

Điều này khiến cảm nhận của phần lớn nhà đầu tư hoàn toàn khác với diễn biến của VN-Index. Không ít nhà đầu tư chứng kiến chỉ số tăng nhưng tài khoản vẫn suy giảm do danh mục không nắm giữ các mã trụ. Đây là dấu hiệu cho thấy dòng tiền chưa lan tỏa rộng mà đang tập trung vào một nhóm cổ phiếu có khả năng chi phối điểm số.

Trong giai đoạn vừa qua, nhóm Vingroup là nhân tố nổi bật nhất. Chỉ cần VIC hoặc VHM tăng mạnh, VN-Index có thể được kéo lên đáng kể nhờ quy mô vốn hóa rất lớn. Trong khi đó, nhiều nhóm ngành khác như chứng khoán, thép, bất động sản trung bình hay xây dựng vẫn giao dịch giằng co, thanh khoản phân hóa mạnh.

Về bản chất, VN-Index là chỉ số vốn hóa nên mức độ ảnh hưởng của các “ông lớn” luôn rất cao. Tuy nhiên, khi sự phụ thuộc trở nên quá lớn, chỉ số sẽ không còn phản ánh đầy đủ sức khỏe thực sự của thị trường.

Một thị trường tăng bền vững thường đi kèm sự đồng thuận của nhiều nhóm ngành. Dòng tiền cần lan tỏa từ ngân hàng, chứng khoán đến sản xuất, tiêu dùng hay công nghệ. Ngược lại, khi chỉ số tăng chủ yếu nhờ vài cổ phiếu trụ, chất lượng của nhịp tăng sẽ bị đặt câu hỏi.

Thực tế hiện nay cho thấy nhiều cổ phiếu midcap và penny vẫn chưa thoát khỏi trạng thái suy yếu kéo dài. Dòng tiền đầu cơ vận động nhanh nhưng thiếu tính ổn định, khiến các nhịp hồi phục thường ngắn và dễ đảo chiều. Điều này tạo nên bức tranh “xanh vỏ đỏ lòng” kéo dài suốt nhiều tháng qua.

Một hệ quả khác là chiến lược đầu tư trở nên khó khăn hơn. Nếu không nắm giữ đúng nhóm cổ phiếu dẫn dắt, nhà đầu tư gần như không hưởng lợi từ đà tăng của chỉ số. Trong khi đó, việc chạy theo các mã đã tăng nóng lại tiềm ẩn rủi ro lớn bởi áp lực chốt lời có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Rào cản cho mục tiêu 2.000 điểm

Mặt trái của việc phụ thuộc vào nhóm vốn hóa lớn đã bộc lộ rõ trong những phiên điều chỉnh gần đây. Khi các cổ phiếu họ Vingroup quay đầu giảm giá, VN-Index lập tức chịu áp lực mạnh dù nhiều mã khác không giảm sâu.

Nói cách khác, thị trường được nâng đỡ bởi trụ nhưng cũng dễ dàng suy yếu vì chính những cổ phiếu đó. Đây là trạng thái thiếu bền vững bởi động lực tăng trưởng không đến từ sự đồng thuận chung mà chủ yếu dựa trên sức ảnh hưởng của một vài mã đơn lẻ.

Mỗi khi nhóm Vingroup điều chỉnh, tâm lý thị trường thường thay đổi rất nhanh. Nhà đầu tư lo ngại nếu “đầu tàu” suy yếu thì VN-Index khó giữ được nhịp tăng, từ đó kích hoạt áp lực bán lan rộng. Hiệu ứng domino dễ xảy ra, đặc biệt ở các nhóm cổ phiếu đầu cơ vốn phụ thuộc nhiều vào tâm lý ngắn hạn.

Thị trường vì vậy đang rơi vào vòng lặp quen thuộc: dòng tiền tập trung kéo trụ để giữ điểm số, sau đó áp lực chốt lời xuất hiện ngay tại nhóm trụ, kéo chỉ số giảm mạnh trở lại. Trong khi đó, phần còn lại của thị trường chưa đủ sức trở thành lực đỡ thay thế.

Chính điều này cũng khiến câu chuyện VN-Index có thể vượt 2.000 điểm hay không trở thành chủ đề gây nhiều tranh luận. Về lý thuyết, thị trường chứng khoán vẫn còn dư địa tăng trưởng lớn nhờ nền kinh tế mở rộng, quy mô doanh nghiệp niêm yết ngày càng lớn và triển vọng nâng hạng thị trường trong tương lai.

Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng trưởng, lãi suất duy trì ở mức thấp và dòng tiền mới quay trở lại mạnh mẽ, VN-Index hoàn toàn có khả năng hướng tới những cột mốc cao hơn trong dài hạn, bao gồm cả mốc 2.000 điểm.

Tuy nhiên, để chinh phục được vùng điểm số này theo hướng bền vững, thị trường không thể chỉ dựa vào một vài cổ phiếu trụ. Nếu đà tăng vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhóm Vingroup hoặc một số mã vốn hóa lớn, rủi ro biến động mạnh sẽ ngày càng cao. Chỉ cần các cổ phiếu dẫn dắt suy yếu, toàn bộ chỉ số có thể mất động lực tăng.

Quan trọng hơn, khi VN-Index tiến lên vùng điểm cao hơn, bài toán định giá sẽ trở nên nhạy cảm. Giá cổ phiếu tăng mạnh cần đi kèm với tăng trưởng lợi nhuận thực sự của doanh nghiệp. Nếu lợi nhuận không theo kịp tốc độ tăng của chỉ số, áp lực điều chỉnh là khó tránh khỏi.

Do đó, điều thị trường cần lúc này không đơn thuần là những phiên “kéo trụ” để giữ màu xanh cho VN-Index, mà là sự lan tỏa thực chất của dòng tiền trên diện rộng. Khi nhiều nhóm ngành cùng tham gia tăng trưởng, thị trường mới có nền tảng đủ vững để bước vào một chu kỳ tăng dài hạn.

Trong báo cáo mới đây, ở khung ngắn hạn, Chứng khoán ABS đánh giá xu hướng hiện tại là tăng. Dù vậy, nhóm phân tích lưu ý khối lượng giao dịch hiện chưa thực sự bùng nổ, chủ yếu do tâm lý nghi ngờ của nhà đầu tư vẫn còn hiện hữu.

ABS cho rằng thị trường hiện chờ đợi yếu tố tăng đồng pha được xác nhận khi chỉ số bứt phá qua vùng đỉnh 1.920 điểm, qua đó tạo xu hướng tăng rõ ràng hơn.

Về diễn biến VN-Index trong tháng 5/2026, ABS kỳ vọng VN-Index có thể sớm vượt vùng đỉnh cũ 1.920 điểm, từ đó chỉ số có thể củng cố đà tăng và hướng tới vùng mục tiêu gần nhất quanh 2.084 - 2.145 điểm.

Dù vậy, nhóm phân tích cũng lưu ý rủi ro từ bên ngoài vẫn cần được theo dõi, đặc biệt là diễn biến xung đột tại Trung Đông. Trong trường hợp căng thẳng kéo dài và tác động tiêu cực đến triển vọng kinh tế thế giới, VN-Index có thể quay lại kiểm định vùng hỗ trợ 1.750-1.800 điểm. Tuy nhiên, theo ABS, đây có thể được xem là vùng đánh giá sức mạnh của xu hướng tăng, trong đó nhịp điều chỉnh nếu xuất hiện nhiều khả năng đóng vai trò “rũ bỏ” trong một xu hướng đi lên lớn hơn.

Hải Giang

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/khi-thi-truong-xanh-chi-so-do-long-nha-dau-tu.html