Khi trẻ em tiếp cận công nghệ mới: Từ tung hô đến tẩy chay

19 giờ trướcBài gốc

Trong những năm gần đây, nhiều Chính phủ tăng cường các biện pháp hạn chế việc sử dụng mạng xã hội và điện thoại của trẻ em và học sinh trong trường học. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lo ngại ngày càng lớn về các rủi ro như nội dung độc hại, bắt nạt trực tuyến và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Trẻ em sử dụng điện thoại tiềm tàng nhiều nguy cơ khó lường. Nguồn: Sưu tầm

Chu kỳ “hào hứng – vỡ mộng” của công nghệ

Theo hãng tư vấn Gartner, nhiều công nghệ mới thường trải qua “chu kỳ cường điệu”, bắt đầu bằng sự lạc quan, tiếp đến là giai đoạn áp dụng rộng rãi, trước khi đối mặt với sự thất vọng và phản ứng ngược từ xã hội. Mạng xã hội và điện thoại thông minh hiện được cho là đang ở giai đoạn sau của chu kỳ này, trong khi AI trong giáo dục mới bước vào giai đoạn đầu.

Năm 2011, UNESCO từng khuyến khích sử dụng mạng xã hội trong dạy và học, coi đây là công cụ giúp đưa “thế giới thực” vào lớp học. Tuy nhiên, hơn một thập kỷ sau, nhận thức về các nền tảng này đã thay đổi rõ rệt.

Nhiều quốc gia siết chặt mạng xã hội

Hiện, Australia đang chuẩn bị áp dụng lệnh hạn chế mạng xã hội mang tính bước ngoặt, yêu cầu các nền tảng như Instagram, TikTok và YouTube ngăn người dưới 16 tuổi tạo tài khoản và vô hiệu hóa các tài khoản vi phạm. Bên cạnh đó, Đan Mạch và Malaysia cũng đã công bố kế hoạch triển khai các biện pháp tương tự.

Theo chính quyền bang Nam Australia, quy định mới được xem là một công cụ giúp phụ huynh có thêm cơ sở pháp lý để kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của con cái. Tuy nhiên, một số tổ chức vận động cho rằng lệnh cấm có thể làm giảm lợi ích giáo dục và kết nối xã hội, trong khi chưa giải quyết triệt để các rủi ro cốt lõi trên không gian mạng.

Điện thoại trong trường học: Đảo chiều chính sách

Việc sử dụng điện thoại của học sinh cũng trải qua quá trình tương tự. Đầu thập niên 2010, nhiều tổ chức quốc tế từng coi điện thoại là công cụ học tập mang tính cách mạng. Đến năm 2023, UNESCO cảnh báo thiết bị di động có thể gây xao nhãng việc học.

Tính đến cuối năm 2024, 79 quốc gia đã ban hành hoặc áp dụng các biện pháp cấm, hạn chế học sinh sử dụng điện thoại trong trường học. Một số trường cho biết học sinh tập trung hơn, song chưa có nhiều nghiên cứu cho thấy các lệnh cấm này cải thiện rõ rệt kết quả học tập hay sức khỏe tinh thần.

AI trong lớp học: Thận trọng hơn sau bài học cũ

Trong khi siết chặt mạng xã hội và điện thoại, nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft và OpenAI đang thúc đẩy việc đưa AI vào giáo dục.

Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả học tập của AI vẫn còn hạn chế. Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy việc phụ thuộc vào AI trong các nhiệm vụ cơ bản như nghiên cứu và viết có thể làm suy giảm tư duy phản biện.

Một số quốc gia lựa chọn cách tiếp cận thận trọng. Iceland triển khai thử nghiệm chatbot AI cho giáo viên xây dựng giáo án, không áp dụng trực tiếp cho học sinh. Australia cũng đang cân nhắc xây dựng chương trình nâng cao hiểu biết về AI ở cấp quốc gia.

Các chuyên gia cho rằng, bài học từ điện thoại và mạng xã hội cho thấy tác động tiêu cực của công nghệ thường chỉ bộc lộ sau một thời gian dài, đặt ra yêu cầu phải đánh giá kỹ lưỡng hơn trước khi mở rộng việc ứng dụng AI trong giáo dục.

Ngọc Huyền

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/khi-tre-em-tiep-can-cong-nghe-moi-tu-tung-ho-den-tay-chay-10403197.html