Khi tuyển sinh lớp 10 không còn áp dụng 'tổ hợp cứng'

2 giờ trướcBài gốc

Tiết học của học sinh lớp 9, Trường THCS Lam Sơn (phường Bình Phú, TPHCM). Ảnh: MA

Chủ trương mới được kỳ vọng giúp học sinh học đúng năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp, đồng thời thúc đẩy nhiều trường tăng tính linh hoạt trong tổ chức dạy học theo tinh thần Chương trình GDPT 2018.

Không còn tổ hợp “cứng”

Điểm mới trong công tác tuyển sinh lớp 10 và tổ chức dạy học bậc THPT năm học 2026 - 2027 là các trường không còn áp đặt các “tổ hợp cứng” như trước. Thay vào đó, học sinh sẽ được lựa chọn môn học dựa trên năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp cá nhân.

Theo ông Hồ Tấn Minh - Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM, trước đây do điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tại một số trường chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tổ chức dạy học theo lựa chọn của học sinh nên nhiều trường xây dựng các tổ hợp môn cố định nhằm thuận tiện cho công tác quản lý, giảng dạy. Tuy nhiên, cách làm này phần nào hạn chế cơ hội để học sinh được học đúng với năng lực, sở thích và định hướng tương lai của mình.

“Năm học này, sở yêu cầu ngay từ đầu năm, các trường phải xây dựng phương án để học sinh được lựa chọn tổ hợp môn học. Việc tổ chức dạy học phải dựa trên lựa chọn của học sinh, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, không còn tổ hợp cứng như trước.

Ngay sau khi có danh sách học sinh trúng tuyển lớp 10, các trường THPT phải tổ chức tư vấn, hướng dẫn để học sinh lựa chọn môn học phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp trước thời điểm khai giảng năm học mới. Điều này nhằm hạn chế tối đa tình trạng chuyển đổi môn trong quá trình học, ảnh hưởng đến tâm lý và kết quả học tập của học sinh”, ông Minh nhấn mạnh.

Ở góc độ trường THCS, ông Đinh Văn Trịnh - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Hiền cho rằng việc các trường THPT không còn áp dụng “tổ hợp cứng” sẽ tạo ra nhiều thay đổi tích cực đối với học sinh lớp 9 khi chuẩn bị bước vào cấp học mới.

“Khi được chủ động lựa chọn môn học, học sinh sẽ có cơ hội xây dựng kế hoạch học tập phù hợp hơn với năng lực cá nhân. Điều này cũng giúp các em hình thành tinh thần tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình ngay từ sớm.

Ở cấp THCS, giáo viên không chỉ hỗ trợ kiến thức mà còn cần giúp học sinh rèn kỹ năng tìm hiểu thông tin, nhận diện năng lực bản thân và xây dựng mục tiêu học tập rõ ràng. Đây sẽ là hành trang quan trọng để học sinh thích nghi tốt với định hướng học tập mới ở bậc THPT”, ông Trịnh cho hay.

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Nghề nghiệp TPHCM, chuyên gia hướng nghiệp nhận định việc không còn áp dụng các “tổ hợp cứng” là bước chuyển tích cực, thể hiện rõ tinh thần đổi mới của Chương trình GDPT 2018 theo hướng lấy học sinh làm trung tâm.

Theo ông, trước đây nhiều học sinh phải học theo những tổ hợp có sẵn dù chưa thực sự phù hợp với năng lực hoặc sở thích cá nhân. Chủ trương mới sẽ giúp học sinh có thêm cơ hội chủ động xây dựng lộ trình học tập phù hợp với khả năng và mục tiêu nghề nghiệp của mình.

“Tôi cho rằng sự thay đổi này không chỉ tạo động lực học tập cho học sinh mà còn đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với công tác hướng nghiệp ngay từ cấp THCS. Nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh cần đồng hành chặt chẽ để giúp học sinh hiểu rõ năng lực bản thân, xác định sở thích, định hướng nghề nghiệp cũng như tìm hiểu các tổ hợp xét tuyển của các trường đại học trong tương lai.

Ngoài ra, học sinh cần tránh tâm lý chọn môn theo số đông hoặc theo bạn bè. Một lựa chọn phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp các em học tập hiệu quả hơn, hạn chế việc thay đổi môn giữa chừng, ảnh hưởng đến kết quả và tâm lý học tập”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Học sinh lớp 9 trải nghiệm tại Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TPHCM). Ảnh: HK

Tăng linh hoạt trong tổ chức lớp

Hiện, các trường THPT tại TPHCM đã công bố các nhóm môn học tự chọn ở lớp 10, nhằm giúp học sinh sớm xác định kế hoạch học tập ở cấp THPT. Theo đó, năm học 2026 - 2027, Trường THPT Marie Curie (phường Xuân Hòa) giữ ổn định chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 nhưng điều chỉnh mạnh phương án tổ chức môn học tự chọn.

Cụ thể, nhà trường giảm số nhóm môn từ 7 xuống còn 3 nhóm, đồng thời không còn bó cứng 4 môn trong từng tổ hợp như trước. Điểm mới là mỗi nhóm chỉ cố định 2 môn, 2 môn còn lại học sinh được tự do lựa chọn theo năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp cá nhân.

Cách tổ chức này giúp học sinh linh hoạt hơn trong xây dựng lộ trình học tập, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng kết quả môn học để xét tuyển đại học sau 3 năm THPT.

Tương tự, tại Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (phường Thủ Đức), nếu như năm học 2025 - 2026 đơn vị này tổ chức 6 nhóm môn tự chọn theo định hướng Khoa học tự nhiên, 3 nhóm môn theo định hướng Khoa học xã hội thì năm học tới đây trường rút bớt 1 nhóm môn Khoa học xã hội.

Điểm mới là nhà trường không cơ cấu lớp đồng đều giữa các nhóm môn mà tổ chức nhiều lớp hơn đối với nhóm có số lượng học sinh đăng ký cao, đáp ứng sát nhu cầu học tập thực tế của học sinh.

Thực tế, nếu việc nới lỏng các tổ hợp môn là bước thay đổi đầu tiên thì mô hình “lớp học chạy” được nhiều trường THPT tại TPHCM thực hiện trong thời gian qua đang đẩy mức độ linh hoạt trong học tập của học sinh lên cao hơn. Theo đó, ngoài 8 môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, học sinh có thể chọn môn học tự chọn theo sở thích và thế mạnh bản thân.

Chẳng hạn, năm học 2024 - 2025, Trường THPT Bà Điểm (xã Hóc Môn) triển khai mô hình “lớp học chạy” cho tất cả các khối. Ông Võ Thành Danh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết ngay từ đầu năm lớp 10, trường đã tổ chức hoạt động định hướng môn học và hướng nghiệp cho học sinh.

Trong nhóm 4 môn học lựa chọn, nhà trường cố định 2 môn, 2 môn còn lại học sinh được tự lựa chọn theo năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp. “Việc lựa chọn môn học, điều quan trọng là các em phải xác định rõ bản thân muốn gì để không mất nhiều thời gian.

Với “lớp học chạy”, học sinh và giáo viên đều hứng khởi vì được học và dạy các môn phù hợp với sở trường, phục vụ tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sau này”, ông Danh chia sẻ.

Hình thức “lớp học chạy” được triển khai lần đầu tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (phường Chợ Quán) vào năm học 2022 - 2023. Theo đó, buổi sáng học sinh học các môn bắt buộc theo lớp cố định, buổi chiều di chuyển sang các lớp của môn học tự chọn đã đăng ký.

Dù mô hình lớp ghép giúp học sinh phát huy tối đa năng lực cá nhân, việc triển khai cũng đặt ra không ít khó khăn như sắp xếp thời khóa biểu cho từng học sinh, phân công giáo viên giảng dạy hay đáp ứng điều kiện phòng học.

Tuy nhiên, mô hình này đang ngày càng được nhiều trường áp dụng. Riêng năm học 2025-2026, một số trường đã triển khai như THPT Võ Trường Toản (phường Tân Thới Hiệp), THPT Nguyễn Tất Thành (phường Bình Phú), THPT Nguyễn Hữu Cầu (xã Bà Điểm)...

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, trong đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 vào các trường THPT công lập tại TPHCM năm học 2026 - 2027, phụ huynh và học sinh còn phải đăng ký các môn học tự chọn ở lớp 10. Dữ liệu này sẽ được chuyển về trường THPT ngay khi có kết quả trúng tuyển để phục vụ việc sắp xếp phòng học, nhân sự và các vấn đề liên quan khác.

Hồ Phúc

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/khi-tuyen-sinh-lop-10-khong-con-ap-dung-to-hop-cung-post778702.html