Khi xuất siêu càng lớn, càng dễ bị 'soi' kỹ hơn về tiêu chuẩn

một giờ trướcBài gốc

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Vương quốc Anh đạt khoảng 9,3 tỷ USD, tăng khoảng 10% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 8,4 tỷ USD, nhập khẩu từ Anh đạt khoảng 991 triệu USD. Trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 2,36 tỷ USD.

Nhìn từ nguồn số liệu của phía Anh, theo Factsheet của Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh công bố ngày 26/3/2026, tổng thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa Anh và Việt Nam trong bốn quý tính đến hết quý III/2025 đạt 10,4 tỷ Bảng, tăng 39,5% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu của Anh sang Việt Nam đạt 1,7 tỷ Bảng, tăng 24,8%. Nhập khẩu của Anh từ Việt Nam đạt 8,6 tỷ Bảng, tăng 42,8%. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 31 của Anh trong giai đoạn này, chiếm khoảng 0,5% tổng thương mại của Anh.

Xuất khẩu sang Anh đang có tỷ trọng lớn của công nghiệp chế biến, điện tử và sản phẩm công nghệ. Nhiều mặt hàng nông sản và tiêu dùng cũng tăng mạnh, cho thấy là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm có câu chuyện, có bao bì tốt và có truy xuất nguồn gốc vào phân khúc giá trị cao hơn.

Do khác biệt về phương pháp thống kê, đơn vị tiền tệ, cách ghi nhận hàng hóa - dịch vụ và thời kỳ tính toán, số liệu của Việt Nam và của phía Anh không hoàn toàn trùng khớp. Tuy nhiên, các số liệu đều cho thấy thương mại hai chiều tăng trưởng tích cực, hàng hóa Việt Nam có vị trí ngày càng rõ hơn trong nhập khẩu của Anh và cán cân thương mại tiếp tục nghiêng mạnh về phía Việt Nam.

Theo đánh giá từ Tham tán Lê Đình Bá, Vương quốc Anh là thị trường khó, nhưng “rất đáng đầu tư”.

“Khó vì tiêu chuẩn cao, cạnh tranh mạnh và chi phí tuân thủ lớn. Nhưng đáng đầu tư vì quy mô nhập khẩu lớn, sức mua cao, hệ thống phân phối chuyên nghiệp và khả năng tạo uy tín cho thương hiệu Việt Nam”, ông nói.

Ông Bá cho biết, Vương quốc Anh có GDP danh nghĩa theo IMF khoảng 4,26 nghìn tỷ đô la Mỹ. Thị trường này có sức mua lớn cho các dòng sản phẩm có chất lượng, thương hiệu và dịch vụ tốt. Tổng nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của UK năm 2025 đạt 945,1 tỷ Bảng. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp Việt Nam không nhất thiết phải chiếm thị phần lớn mới thành công. Chỉ cần chọn đúng phân khúc, đúng nhà mua hàng và đúng tiêu chuẩn, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể có cơ hội. Ngoài ra, tỷ trọng bán lẻ online của Anh đạt 27,5% trong năm 2025. Đây là điểm vào phù hợp cho một số nhóm sản phẩm tiêu dùng, thực phẩm đóng gói, hàng lifestyle hoặc sản phẩm có câu chuyện bản địa.

Tuy nhiên, Tham tán cũng lưu ý, khi xuất siêu lớn và khả năng bị soi kỹ hơn về tiêu chuẩn, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Anh càng cần quản trị rủi ro về xuất xứ, minh bạch chuỗi cung ứng. Theo ông, càng tăng nhanh, càng cần đi bền vững.

“Cơ hội lớn nhất của Việt Nam tại thị trường Anh là chuyển từ ‘xuất khẩu hàng hóa’ sang ‘phát triển thị trường’”, Tham tán nhìn nhận.

Tham tán Lê Đình Bá thảo luận với các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh với thị trường Vương quốc Anh.

Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp Việt Nam, Tham tán cho rằng, cần chuẩn hóa trước khi bán, từ chứng nhận, nhãn, hồ sơ truy xuất đến kiểm nghiệm. Ông nhấn mạnh “không nên chờ có đơn hàng mới làm chứng nhận và hồ sơ”.

Đây cũng là chiến lược trước tiên doanh nghiệp cần có, sau đó đến nâng cấp sản phẩm, tận dụng FTA đúng cách, quản trị giá vào kệ, chọn kênh bán phù hợp theo từng giai đoạn và xây hiện diện dài hạn.

“Thị trường Anh không phù hợp với cách làm ngắn hạn, thiếu cam kết và thiếu dịch vụ sau bán hàng”, ông nói.

Theo Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài, trong bối cảnh hiện nay, khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều điều chỉnh, thị trường Vương quốc Anh tiếp tục mở ra những cơ hội đáng chú ý đối với hàng hóa Việt Nam, nhất là các mặt hàng dệt may, da giày, hàng tiêu dùng, nông sản và thực phẩm. Để khai thác hiệu quả thị trường này, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với các yêu cầu về tiêu chuẩn, logistics, phương thức thanh toán cũng như đặc thù trong môi trường kinh doanh.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương phát biểu khai mạc hội thảo.

Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) là nền tảng quan trọng, giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường Vương quốc Anh thông qua các ưu đãi thuế quan và thuận lợi hóa thương mại.

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tận dụng các cam kết trong Hiệp định UKVFTA, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, đa dạng hóa phương thức thanh toán và tăng cường kết nối với các đối tác sở tại.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Thái Trần, Giám đốc điều hành TT Meridian Ltd, chia sẻ kinh nghiệm, khi làm việc với đối tác Anh, doanh nghiệp Việt cần đi sâu vào thông tin cụ thể và chi tiết của sản phẩm ngay từ những bước đầu tiên như chào mời, báo giá. Đây là khác biệt rất lớn trong văn hóa kinh doanh giữa người Việt và người Anh.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia khác cũng được hưởng lợi về chính sách thuế sang thị trường Anh, do đó doanh nghiệp cần lưu ý tối đa vận hành để đưa ra được mức giá hấp dẫn nhất giúp thâm nhập thị trường. Đặc biệt, các sản phẩm không được sản xuất bền vững như tiêu chuẩn ESG sẽ khó có cơ hội được "lên kệ".

"Các sản phẩm có chứng nhận phát triển bền vững như về môi trường, lao động... được người tiêu dùng và các nhà nhập khẩu đánh giá rất cao ", ông cho biết.

Đỗ Kiều

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/khi-xuat-sieu-cang-lon-cang-de-bi-soi-ky-hon-ve-tieu-chuan.html