Kho chứa rác thải hạt nhân vĩnh viễn đầu tiên thế giới

2 giờ trướcBài gốc

Tại vùng Eurajoki, phía Tây Nam Phần Lan, một công trình đặc biệt nằm sâu 433 mét trong lớp đá nền cổ đại 1,9 tỷ năm tuổi đã sẵn sàng đi vào hoạt động. Có tên gọi là Onkalo (nghĩa là "hang động"). Đây sẽ là kho lưu trữ vĩnh viễn rác thải hạt nhân từ nhiên liệu đã qua sử dụng đầu tiên trên thế giới.

Kể từ thập niên 1950, khi các nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ra đời, các quốc gia luôn đau đầu tìm cách xử lý phụ phẩm phóng xạ nguy hiểm và hầu hết mới chỉ dừng lại ở các kho chứa tạm thời. Dù Thụy Điển và Pháp cũng đang xây dựng các công trình tương tự, Phần Lan dự kiến sẽ là quốc gia đầu tiên đưa giải pháp lưu trữ sâu trong lòng đất này vào thực tế.

Cơ quan An toàn Bức xạ và Hạt nhân Phần Lan (STUK) dự kiến đưa ra đánh giá phê duyệt cuối cùng vào tháng 6, mở đường cho việc cấp phép vận hành.

Ông Philippe Bordarier, Giám đốc điều hành công ty vận hành hạt nhân TVO, kỳ vọng dự án có thể bắt đầu hoạt động vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau. Những khối rác thải hạt nhân đầu tiên được đưa xuống lòng đất là lượng nhiên liệu đang được làm mát tại nhà máy điện Olkiluoto gần đó.

Với sức chứa lên tới 6.500 tấn uranium, Onkalo được thiết kế để lưu trữ vĩnh viễn chất thải từ 5 lò phản ứng hạt nhân của Phần Lan. Dự án do công ty quản lý rác thải hạt nhân Posiva khởi công từ năm 2004, với tổng chi phí ước tính đến nay đạt khoảng 1 tỷ euro (1,16 tỷ USD).

Theo kế hoạch, Onkalo sẽ tiếp nhận chất thải phóng xạ vào mạng lưới đường hầm khổng lồ trong vòng 100 năm. Sau đó, căn hầm sẽ được đóng kín hoàn toàn để bảo đảm an toàn cho thế giới bên ngoài trong ít nhất 100.000 năm.

Các chuyên gia cho biết, số nhiên liệu này sẽ duy trì mức phóng xạ nguy hiểm trong hàng chục nghìn năm trước khi trở về mức phóng xạ an toàn tương đương quặng uranium tự nhiên. Để bảo đảm an toàn, rác thải sẽ được bọc trong các thùng đồng chống ăn mòn cực cao trên mặt đất, sau đó hạ xuống các hố khoan sâu trong lòng hầm. Các hố này được lấp đầy bằng đất sét bentonite để niêm phong, và mỗi đường hầm dài 300 mét khi đầy sẽ được chặn lại bằng một nút bê tông cốt thép kiên cố.

Dù các chuyên gia đã tính đến các kịch bản rủi ro kéo dài tới một triệu năm, như sự ăn mòn thùng chứa hay động đất trong các thời kỳ băng hà, các kết quả đánh giá cho đến nay đều rất tích cực.

Khác với làn sóng phản đối mạnh mẽ tại Pháp đối với các dự án tương tự, Onkalo nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ người dân Phần Lan nhờ niềm tin lớn vào cơ quan quản lý STUK. Tuy nhiên, Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên Phần Lan vẫn bày tỏ sự lo ngại khi cho rằng không ai có thể bảo đảm an toàn tuyệt đối cho một công trình kéo dài hàng nghìn năm.

Theo luật pháp Phần Lan, mọi rác thải hạt nhân sản sinh trong nước bắt buộc phải được lưu trữ tại đây thay vì xuất khẩu sang các nước khác.

Hiện tại, chính phủ Phần Lan đang ưu tiên mở rộng điện hạt nhân và cân nhắc xây dựng các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Phương án quản lý rác thải từ các lò phản ứng thế hệ mới này hiện vẫn chưa được quyết định và đang chờ một đánh giá toàn diện vào tháng 3 năm sau.

Việt Vũ

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/kho-chua-rac-thai-hat-nhan-vinh-vien-dau-tien-the-gioi.html