Nga đang trở thành quốc gia hưởng lợi lớn nhất trong những ngày đầu của cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran. Theo phân tích từ Wall Street Journal (WSJ), các cuộc tập kích tên lửa dồn dập từ Iran đang bào mòn nhanh chóng kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot – loại khí tài mà Ukraine đang khao khát để bảo vệ lãnh thổ.
Áp lực lên kho dự trữ tên lửa đánh chặn toàn cầu
Ngay cả trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang, các nút thắt trong chuỗi sản xuất Patriot đã khiến nguồn cung cho Ukraine bị gián đoạn, đồng thời đẩy các đồng minh châu Âu vào danh sách chờ đợi kéo dài nhiều năm. Tình trạng này tạo điều kiện cho Nga xuyên thủng các lỗ hổng phòng không của Ukraine, gây thiệt hại nghiêm trọng cho hạ tầng năng lượng.
Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã phải phóng hàng trăm tên lửa đánh chặn để đẩy lùi các đợt tấn công từ Iran. Các chuyên gia ước tính rằng với cường độ này, các quốc gia vùng Vịnh có thể chỉ còn đủ đạn dược cho vài ngày tác chiến. Điều này buộc Washington phải cân nhắc rút bớt nguồn lực từ kho dự trữ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và các khu vực khác, làm suy yếu vị thế tiền phương của Mỹ trên quy mô toàn cầu.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, cho biết Iran đã phóng hơn 500 tên lửa hành trình và 2.000 UAV kể từ khi bắt đầu chiến dịch. Dù Washington khẳng định vẫn đủ đạn dược, nhưng các con số thực tế cho thấy một bức tranh đầy áp lực đối với ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.
Năng lực sản xuất không kịp đáp ứng thực tế chiến trường
Sản lượng năm 2025 của Lockheed Martin cho loại tên lửa đánh chặn PAC-3 tiên tiến nhất chỉ dừng lại ở mức hơn 600 quả. Trong khi đó, thực tế tác chiến thường yêu cầu ít nhất hai tên lửa Patriot để tiêu diệt một mục tiêu duy nhất, thậm chí là quả thứ ba nếu mục tiêu chưa bị vô hiệu hóa. Việc chế tạo một quả tên lửa trị giá hàng triệu USD là một quy trình phức tạp, mất nhiều tháng với linh kiện huy động từ nhiều quốc gia.
Hệ thống Patriot được coi là "tiêu chuẩn vàng" của phòng không phương Tây, có khả năng bắn hạ cả tên lửa siêu thanh khi chúng giảm tốc trong quá trình lao xuống. Tuy nhiên, tốc độ tiêu thụ hiện tại đang vượt xa năng lực cung ứng.
Không quân Ukraine ước tính họ cần ít nhất 60 tên lửa PAC-3 mỗi tháng để đối phó với tốc độ tấn công của Nga (khoảng 80 tên lửa hành trình/tháng). Thế nhưng, sự khan hiếm thể hiện rõ khi hiện mới chỉ có 5 quả tên lửa được Đức cam kết chắc chắn viện trợ cho Kyiv trong đợt gần nhất.
Lỗ hổng phòng thủ của NATO và sai lầm chiến lược
Đức, quốc gia ủng hộ lớn của Ukraine, đã đặt hàng 8 hệ thống Patriot mới vào năm 2024 với giá khoảng 2 tỷ Euro mỗi hệ thống, nhưng hiện vẫn chưa có ngày giao hàng dự kiến. Do đã chuyển giao hầu hết các hệ thống vận hành cho Ukraine và sườn phía Đông NATO, chính nước Đức đang rơi vào tình trạng phòng thủ mỏng manh trước các mối đe dọa từ trên không.
Nico Lange, cựu quan chức quốc phòng cao cấp của Đức, nhận định Mỹ và châu Âu đã phạm sai lầm chiến lược khi không mở rộng sản xuất phòng không mặt đất sớm hơn. Các đối thủ như Nga, Trung Quốc và Iran hiện đang tập trung vào học thuyết sản xuất hàng loạt UAV và tên lửa giá rẻ nhằm làm quá tải kho tên lửa đánh chặn đắt đỏ của phương Tây.
Nhiều nhà phân tích an ninh cho rằng việc phương Tây quá tập trung vào vũ khí phòng thủ mà hạn chế khả năng tấn công tầm xa của Ukraine đã dẫn đến tình thế bế tắc hiện nay, khi kho vũ khí phòng thủ cạn kiệt mà mối đe dọa từ đối phương vẫn chưa được vô hiệu hóa tận gốc.
Tuệ Nhân