Kho tên lửa quyết định thành bại tại Trung Đông

13 phút trướcBài gốc

Chiến sự Trung Đông có thể được định đoạt không chỉ trên chiến trường, mà bởi một phép tính khắc nghiệt: bên nào cạn tên lửa hoặc đạn đánh chặn trước, bên đó thất thế, theo nhận định của các nhà phân tích.

Trong khi kho vũ khí tối tân do Mỹ sản xuất là hữu hạn, quy mô thực sự của kho tên lửa và UAV của Iran vẫn là ẩn số lớn.

Sòng bạc "tên lửa"

Các chuyên gia và quan chức cho rằng kết cục và thời gian kéo dài của cuộc chiến có thể phụ thuộc vào tương quan giữa lượng UAV, tên lửa mà Tehran còn nắm giữ và số đạn phòng không quan trọng của Mỹ, Israel cùng các quốc gia Vùng Vịnh.

Kể từ cuối tuần qua, Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã tiến hành hơn 1.000 đòn tấn công nhằm vào mục tiêu tại gần một chục quốc gia, trải dài trên quãng đường hơn 1.200 dặm, nhằm đáp trả chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel.

Nhiều chuyên gia đánh giá rằng không quân Iran không thể sánh ngang Washington và Tel Aviv, chính bởi vậy, Tehran buộc phải dựa chủ yếu vào kho tên lửa và UAV của mình.

Phạm vi địa lý của các đòn trả đũa khiến xung đột lần này trở thành cuộc chiến lan rộng nhất ở Trung Đông kể từ Thế chiến II. Máy bay và tên lửa Mỹ - Israel đã tập kích hàng trăm mục tiêu trên lãnh thổ Iran mà không mất chiếc nào vì hỏa lực đối phương.

Mục tiêu của Washington và Tel Aviv là phá hủy tối đa kho tên lửa và hạ tầng liên quan của Iran, từ bệ phóng, kho chứa đến nhân sự chủ chốt.

Bà Stacie Pettyjohn, Giám đốc chương trình quốc phòng tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) ở Washington, nhận định xung đột đang trở thành một “cuộc thi đấu loạt bắn” - khái niệm chiến lược mô tả việc hai bên đồng loạt phóng số lượng lớn vũ khí chính xác cao vào nhau, theo Guardian.

“Câu hỏi là ai có ‘băng đạn’ sâu hơn với các loại vũ khí then chốt, và điều chưa ai rõ là kho dự trữ của Iran thực sự còn bao nhiêu”, bà nói.

Iran hé lộ kho vũ khí ngầm đồ sộ dưới lòng đất Video do truyền thông nhà nước Iran công bố cho thấy mạng lưới đường hầm ngầm kiên cố với hàng loạt UAV xếp thành dãy, nhiều chiếc đặt sẵn trên bệ phóng rocket. Cuối video xuất hiện dòng chữ “Hãy chờ tiếng chuông báo tử vang lên một lần nữa”.

Chiến lược bào mòn và cái giá khổng lồ

Tại Jerusalem, còi báo động lại vang lên hôm 3/3, nhiều tiếng nổ dội xuống khi tên lửa đánh chặn phá hủy mục tiêu trên không. Tuy nhiên, trong 36 giờ qua, tần suất tấn công của Iran nhằm vào Israel - nơi 11 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương kể từ khi chiến sự bùng phát - đã giảm đáng kể.

Giới quan sát cho rằng Tehran có thể đang chủ động bảo toàn tên lửa, hoặc đơn giản là không còn khả năng duy trì nhịp độ phóng dày đặc như trước.

“Iran có ít vũ khí đủ tầm bắn tới Israel hơn so với các mục tiêu ở Vịnh Ba Tư, và phần lớn UAV hướng về Israel đang bị đánh chặn”, bà Pettyjohn nhận xét. Bà cũng cho rằng các đòn “đánh chặt đầu” nhằm vào chỉ huy cấp cao có thể khiến bộ máy chỉ huy Iran rơi vào tình trạng rối loạn, làm giảm tính phối hợp tác chiến.

Hệ thống phòng không Israel khai hỏa trên bầu trời Jerusalem để đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran. Ảnh: Reuters.

Một số chuyên gia cho rằng chiến lược của Iran có thể là “cái chết bởi ngàn vết cắt”, tức là sẽ duy trì áp lực liên tục để bào mòn tinh thần dân chúng đối phương và đẩy chi phí chiến tranh lên cao.

“Không tồn tại thứ gọi là phòng thủ 100%. Đây là cuộc chiến tiêu hao… Chỉ cần một tên lửa lọt lưới, đánh trúng trường đại học, bệnh viện hay nhà máy điện, thiệt hại sẽ vô cùng lớn”, Tal Inbar, chuyên gia cao cấp tại Liên minh Tư vấn Phòng thủ Tên lửa ở Israel, cảnh báo.

Trong cuộc chiến 12 ngày với Iran mùa hè năm ngoái, khi Israel hứng chịu các đợt mưa tên lửa dày đặc, một số báo cáo cho thấy kho đạn đánh chặn quan trọng của nước này đã xuống mức thấp.

“Bạn không bao giờ có thể có đủ tên lửa đánh chặn”, ông Inbar nói.

Ông Ali Alizadeh, nhà phân tích chính trị và người dẫn chương trình Jedaal TV, cũng nhận định Iran có đủ nguồn lực để duy trì cuộc chiến lâu hơn Mỹ và Israel, đồng thời cho rằng yếu tố thời gian đang nghiêng về phía Tehran.

Theo ông, chiến lược phòng thủ của Iran được xây dựng trên nền tảng tự chủ sản xuất tên lửa và các năng lực quân sự khác với chi phí thấp hơn đáng kể so với các hệ thống phòng không phương Tây.

“Cần nhìn vào thực tế rằng Iran tự sản xuất tên lửa và UAV với giá thành rất rẻ, trong khi các hệ thống đánh chặn của phương Tây đắt đỏ hơn nhiều. Vì vậy, nếu xung đột kéo dài, tôi cho rằng điều đó có thể mang lại lợi thế cho Iran”, ông Alizadeh nói.

Ông cũng lưu ý rằng dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẵn sàng cho kịch bản 4-5 tuần giao tranh, nhưng cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel, Mỹ và Iran vào tháng 6 năm ngoái cho thấy mỗi ngày trôi qua đều khiến áp lực đối với người dân Israel gia tăng.

“Câu hỏi đặt ra là khi Israel và Mỹ bắt đầu cạn kiệt tên lửa phòng không và các lớp bảo vệ khác cho lãnh thổ Israel cũng như các căn cứ Mỹ, liệu họ có sẵn sàng chấp nhận cái giá phải trả hay không”, ông nói.

Khung cảnh tan hoang tại Israel sau các cuộc không kích của Iran. Ảnh: Reuters.

Khi Vùng Vịnh thành tuyến đầu

Tuy nhiên, các nước Vùng Vịnh - nơi đặt nhiều căn cứ quân sự Mỹ - đang hứng chịu áp lực ngày càng lớn.

Nhận thức rõ tính chất sống còn của “trận chiến trên không”, các bên liên quan đang nỗ lực trấn an người dân. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) ra tuyên bố bác bỏ thông tin cho rằng nước này sắp cạn đạn đánh chặn, khẳng định vẫn duy trì kho dự trữ chiến lược đủ để đảm bảo năng lực phòng thủ dài hạn.

Theo UAE, nước này đã bắn hạ 161/174 tên lửa đạn đạo nhằm vào lãnh thổ, số còn lại rơi xuống biển; đồng thời đánh chặn 645/689 UAV Iran và phá hủy 8 tên lửa hành trình, dù “một số thiệt hại ngoài ý muốn” vẫn xảy ra.

Iran cũng phóng tên lửa nhằm vào các cơ sở quân sự và dân sự của Mỹ tại Qatar, Abu Dhabi, Kuwait, Iraq, Bahrain và Oman. Một số khách sạn quốc tế ở Dubai bị trúng đạn và bốc cháy. Hạ tầng dầu mỏ tại Saudi Arabia bị hư hại, trong khi UAV còn nhắm tới một căn cứ quân sự Anh ở Cyprus.

Hình ảnh vệ tinh trước và sau cho thấy khói bốc lên gần đảo Palm Jumeirah của Dubai.

Qatar cho biết đã phát hiện nhiều mục tiêu trên không và đánh chặn phần lớn trong số đó, bao gồm hai tiêm kích Iran, ba tên lửa hành trình, 98/101 tên lửa đạn đạo và 24/39 UAV.

Bà Kelly Grieco, chuyên gia chiến lược quân sự tại Trung tâm Stimson ở Washington, nhận định rất khó xác định chính xác mức tồn kho vũ khí phòng không của các nước Vùng Vịnh. “Họ đang tiêu tốn với tốc độ lớn, và sẽ sớm phải đưa ra những quyết định khó khăn về việc ưu tiên bảo vệ mục tiêu nào”.

Theo bà, Iran hiểu rõ điều đó nên không tung ra các đợt tập kích quá lớn, mà duy trì chiến dịch ở mức đủ để gây áp lực liên tục – “cái chết bởi ngàn vết cắt”, chiến lược phù hợp với bên yếu thế hơn.

Bà Pettyjohn cho rằng nếu kho đạn phòng không cạn kiệt, Mỹ và Israel có thể buộc phải giảm cường độ tấn công và tìm kiếm một thỏa thuận. “Mỹ có thể rút lực lượng, Israel thì không. Nhưng các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu phần lớn sức ép… Nếu Iran cạn tên lửa, họ có thể buộc phải tìm kiếm hòa bình để tồn tại và tái thiết năng lực theo thời gian”.

Yếu tố chi phí cũng mang tính quyết định. Theo ước tính của bà Grieco, chi phí đánh chặn một UAV cao gấp khoảng 5 lần chi phí sản xuất nó. Trong khi đó, kho vũ khí tối tân do Mỹ sản xuất vốn đã hạn chế và chỉ có thể bổ sung chậm, lại đang được ưu tiên cho các điểm nóng khác như Ukraine hay Đài Loan.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/cuoc-chien-iran-se-ket-thuc-khi-kho-dan-trong-post1632040.html