Khoan giếng tự phát ở Đắk Lắk, tiền mất, nước vẫn không có.
Khoan tràn lan, không có nước vẫn mất tiền
Thời gian gần đây, tại các xã vùng ven đô thị và nông thôn tỉnh Đắk Lắk, hoạt động khoan giếng diễn ra rầm rộ, đặc biệt khi nhu cầu nước sinh hoạt và tưới tiêu tăng cao vào mùa khô. Các đội khoan nhỏ lẻ quảng cáo, nhận “hợp đồng miệng” với chủ nhà rồi thực hiện công việc.
Ghi nhận tại các xã Phú Xuân và Ea Drông, hoạt động này diễn ra khá phổ biến. Người dân cho biết chỉ cần liên hệ qua điện thoại trên mạng xã hội hoặc dán ở các gốc cây trên đường đi là có thể thuê thợ đến tận nơi khoan ngay.
Việc khoan giếng vì thế mang tính tự phát, thiếu kiểm soát về quy hoạch và kỹ thuật. Đáng lo ngại, không ít trường hợp khoan nhiều lần không tìm được mạch nước nhưng người dân vẫn phải chi trả chi phí.
Nhóm thợ khoan giếng cho gia đình chị H., xã Ea Drông, Đắk Lắk.
Đơn cử, chị H. (trú thôn 8, xã Ea Drông) cho biết đã khoan 2 vị trí khác nhau với tổng độ sâu gần 100m nhưng đều không có nước.
“Tôi thỏa thuận với một người tên Lâm Ngọc Thuyên khoan giếng sâu 200m với giá 270 nghìn đồng/mét. Tuy nhiên, điểm đầu khoan đến 58m thì báo không có nước, chuyển sang điểm khác khoan 40m cũng tương tự”, chị H. phản ánh.
Theo thỏa thuận, dù không có nước, người dân vẫn phải thanh toán khoảng 50% chi phí khoan. Ngoài ra, chi phí vật tư như ống dẫn vẫn do chủ hộ chi trả.
“Tổng số tiền tôi phải thanh toán hơn 15 triệu đồng, chưa kể hơn 2,3 triệu đồng tiền ống”, chị H. cho biết.
Dù không có nước nhưng chị H. vẫn phải chi trả hơn 15 triệu đồng.
Tương tự, chị M. (trú thôn 11, xã Phú Xuân) cũng thuê khoan giếng với độ sâu dự kiến 200m nhưng không có nước, thiệt hại gần 30 triệu đồng.
Thực tế này khiến nhiều hộ dân, đặc biệt là các gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn, rơi vào cảnh “tiền mất, giếng không nước".
Việc giao dịch chủ yếu dựa trên thỏa thuận miệng, không có hợp đồng, không hóa đơn càng khiến người dân gặp bất lợi khi xảy ra tranh chấp.
Không chỉ gây thiệt hại kinh tế, việc khoan giếng tràn lan, không khảo sát địa chất còn tiềm ẩn nguy cơ suy giảm mực nước ngầm, ảnh hưởng lâu dài đến tài nguyên nước tại địa phương.
Mượn danh doanh nghiệp, hoạt động khó kiểm soát
Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, ông Lâm Ngọc Thuyên (xã Pơng Drang) thừa nhận, đội thợ (của ông Thuyên) thực hiện việc khoan giếng cho các hộ dân và thu 50% tiền như đã nêu ở trên. Ông Thuyên cũng cho biết, đơn vị là chi nhánh của Công ty TNHH MTV Đỗ Đức Sự (địa chỉ: Tổ dân phố 6, phường Nghĩa Phú, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng).
“Tôi đã nắm toàn bộ sự việc trên qua anh Nguyễn Muối, người trực tiếp thực hiện công việc và nhận tiền từ khách hàng. Hiện tôi về quê có việc, khi vào sẽ cung cấp đầy đủ hồ sơ”, ông Thuyên nói.
Khi được hỏi về việc, có xin phép chính quyền địa phương thực hiện khoan giếng theo quy định hay không? Ông Thuyên thừa nhận: “Người dân gọi điện thoại thì anh em chở máy đến làm chứ không xin phép hay báo cáo gì với chính quyền”.
Một máy khoan giếng của ông Lâm Ngọc Thuyên.
Liên quan đến vấn đề này, ông Đỗ Đức Sự, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đỗ Đức Sự cho biết, ông Lâm Ngọc Thuyên trước đây là nhân viên công ty, sau này ra làm riêng. "Vì liên quan đến đơn vị nên phải xác minh làm rõ, nếu công ty sai, tôi chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật", ông Sự nói.
Ông Sự đồng thời cho biết thêm, theo quy định, việc khoan giếng phải xin phép chính quyền địa phương trước 7 ngày, nhưng do máy móc hiện đại, chỉ 1-2 ngày là khoan xong nên chủ yếu thợ khoan tự thỏa thuận với khách hàng.
Theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước, việc khoan giếng phải được cấp phép trong nhiều trường hợp, do đó các dấu hiệu trên cần được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ.
Chính quyền chưa tiếp nhận hồ sơ xin phép
Liên quan đến vụ việc, đại diện UBND xã Ea Drông cho biết, địa phương chưa tiếp nhận bất kỳ hồ sơ hay giấy phép nào liên quan đến hoạt động khoan giếng của các trường hợp nêu trên.
“Chúng tôi sẽ giao bộ phận chuyên môn kiểm tra, xác minh và mời các bên liên quan lên làm việc để làm rõ”, đại diện UBND xã Ea Drông cho hay.
Các chuyên gia cũng cảnh báo, việc khoan giếng không kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ lụy như suy giảm mực nước ngầm, ô nhiễm nguồn nước, thậm chí gây sụt lún đất nếu khai thác quá mức.
Thực trạng khoan giếng tự phát không chỉ khiến người dân đối mặt rủi ro kinh tế, mà còn đặt ra bài toán lớn về quản lý tài nguyên nước. Khi những mũi khoan vẫn tiếp tục “đi tìm may rủi”, câu hỏi đặt ra không chỉ là có nước hay không, mà là trách nhiệm quản lý đang ở đâu và sẽ được siết chặt ra sao.
Thế Hùng
Thành Tâm