Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá điện bán lẻ cần bám sát biến động chi phí đầu vào, đảm bảo doanh nghiệp có lãi. Cơ quan này cho rằng trong thời gian qua vẫn còn một số khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân dẫn đến hoạt động kinh doanh của EVN bị lỗ trong giai đoạn 2022-2023.
Để giảm thiểu ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến an sinh xã hội và phát triển kinh tế đất nước, giá điện năm 2022 được giữ nguyên không điều chỉnh tăng khi thông số đầu vào như giá nhiên liệu (giá than nhập khẩu, giá khí) tăng cao do ảnh hưởng của xung đột giữa Nga – Ukraine.
Theo lập luận của Bộ Công Thương, trong năm 2023, giá điện được điều chỉnh nhưng ở mức vừa phải. Do xem xét đến tình hình kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội nên mức điều chỉnh thấp hơn nhiều so với tính toán, dẫn đến chưa thu hồi đầy đủ chi phí phát sinh.
Báo cáo của EVN cho thấy lỗ lũy kế 2 năm 2022-2023 của Tập đoàn khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh của EVN có lãi nên số lỗ lũy kế còn gần 44.800 tỷ đồng. Hết năm 2025, con số này còn hơn 5.600 tỷ đông.
Bộ Công Thương cho biết dự thảo Luật Điện lực sửa đổi đã bổ sung trường hợp, chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ cho việc sản xuất, cung ứng điện của đơn vị bán lẻ điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân thì được phân bổ tính toán trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Bộ cho biết cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm khoản lỗ tồn đọng của EVN. Việc phân bổ chi phí sẽ theo từng thời điểm, toàn bộ hoặc một phần với biên độ nhỏ để tránh tác động đột ngột tới người dân, doanh nghiệp.
Trước đó khi sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72 của Chính phủ quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân theo trình tự, thủ tục rút gọn, Bộ Công Thương cũng từng đề xuất bổ sung khoản lỗ trên vào giá điện. Thời điểm đó, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng việc phân bổ cần dựa theo nguyên tắc tách bạch, làm rõ và chỉ phân bổ các chi phí hợp lý vào giá bán lẻ điện.
Hoàng Anh