Đề án nêu rõ, Đại hội MTTQ Việt Nam là sự kiện có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, được tiến hành ngay sau khi thực hiện chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Ban Chấp hành TƯ Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; là dấu mốc đặc biệt, khi đã hợp nhất, sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc MTTQ Việt Nam.
Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 nhằm tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029; đánh giá khách quan, sát đúng tình hình các tầng lớp Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chỉ rõ những kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm. Xây dựng phương hướng, mục tiêu, chương trình hành động của MTTQ Việt Nam trong nhiệm kỳ 2026 -2031, bảo đảm bám sát các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn mới và tinh thần của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.
Tiếp tục quán triệt và thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng về công tác dân vận, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân về vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Xây dựng MTTQ Việt Nam thực sự là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Một trong những yêu cầu được Đề án nhấn mạnh là Đại hội phải phản ánh đầy đủ, trung thực ý chí, nguyện vọng và tiếng nói của các tầng lớp Nhân dân, các tổ chức thành viên trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong toàn hệ thống MTTQ Việt Nam. Thông qua Đại hội thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, sáng tạo trong cách làm, đột phá trong tư duy và hành động, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của MTTQ Việt Nam trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội.
Thời gian Đại hội không quá 2 ngày, hoàn thành trong tháng 5/2026. Địa điểm tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, thành phố Hà Nội.
Đại biểu tham dự Đại hội phải tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín, trí tuệ, tâm huyết; bảo đảm tính đại diện cho các tầng lớp Nhân dân, các đơn vị hành chính sau sắp xếp. Số lượng đại biểu dự Đại hội nhiệm kỳ 2026 - 2031 dự kiến tương đương số lượng đại biểu dự Đại hội của nhiệm kỳ 2024 - 2029 (khoảng 1.000 đại biểu).
Về công tác nhân sự Đại hội, phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phải căn cứ vào quy định, tiêu chuẩn chung về cán bộ; nhân sự được giới thiệu, lựa chọn đáp ứng công tác Mặt trận trong giai đoạn mới, cơ cấu thành phần đảm bảo theo quy định, đảm bảo cơ cấu phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới, nâng cao chất lượng thành phần cá nhân tiêu biểu đại diện cho các giai cấp, các tầng lớp Nhân dân, các dân tộc, các tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia Ủy ban MTTQ Việt Nam để Ủy ban MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ mới phải thực sự là trung tâm của khối đại đoàn kết.
Việc xây dựng Ủy ban bảo đảm kế thừa và phát triển cơ cấu, thành phần, nhân sự của UBTƯ MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2024-2029, trong đó cần tăng cường nhân sự tại các địa bàn, lĩnh vực quan trọng; có cơ cấu, tỷ lệ phù hợp người ngoài Đảng, người dân tộc, tôn giáo, trí thức, văn nghệ sỹ, nhà khoa học, doanh nhân, cá nhân tiêu biểu trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài phù hợp với việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức bộ máy cán bộ theo mô hình chính quyền 2 cấp.
Ủy viên Ủy ban trong nhiệm kỳ mới cần có tư duy đổi mới và năng lực tổ chức thực hiện, chú trọng phát hiện, giới thiệu người có năng lực, uy tín, tâm huyết, trách nhiệm cao tham gia Ủy ban MTTQ Việt Nam góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và hình ảnh, vị thế, sức mạnh đại đoàn kết của MTTQ Việt Nam.
Khánh Chi