Khoáng sản chiến lược và đất hiếm: Mỹ hợp tác cùng một quốc gia Đông Nam Á, Brazil quay lưng với liên minh do Washington đề xuất

2 giờ trướcBài gốc

MoU được Bộ trưởng Môi trường Philippines Raphael Lotilla và Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách kinh tế Jacob Helberg ký ngày 5/2, bên lề Hội nghị Bộ trưởng về Khoáng sản chiến lược 2026 do Bộ Ngoại giao Mỹ tổ chức. Hội nghị có sự tham dự của bộ trưởng và quan chức cấp cao đến từ 54 quốc gia cùng Ủy ban châu Âu.

Khoáng sản chiến lược và đất hiếm là đầu vào quan trọng trong sản xuất xe điện, công nghệ năng lượng tái tạo, thiết bị điện tử và các ngành chế tạo tiên tiến. Mỹ hiện đang thúc đẩy hình thành một khối thương mại nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia đang giữ vị thế chi phối trong lĩnh vực này.

Trong thông cáo ra ngày 6/2, Bộ Môi trường và tài nguyên thiên nhiên Philippines cho biết, MoU hướng tới việc điều chỉnh chính sách kinh tế của Philippines, chuyển từ xuất khẩu quặng thô sang tăng cường chế biến trong nước và gia tăng giá trị, qua đó hỗ trợ nước này hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bộ trưởng Lotilla nhấn mạnh, thông qua quan hệ đối tác với Mỹ, Philippines đang xây dựng một ngành công nghiệp do người Philippines dẫn dắt, có khả năng tự chế biến tài nguyên trong nước, tạo ra việc làm có tay nghề cao và củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu. Thỏa thuận cũng giúp giữ lại nhiều hơn lợi ích kinh tế từ hoạt động khai khoáng trong nước.

Theo ông, việc thúc đẩy chế biến khoáng sản chiến lược trong nước là bước tiến quan trọng giúp Philippines xây dựng một nền kinh tế có khả năng chống chịu, dựa trên đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm vai trò trong tương lai của ngành công nghiệp toàn cầu. Ông khẳng định đây cũng là một phần trong cam kết của Philippines về khai khoáng có trách nhiệm, tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường và bảo vệ lợi ích của cộng đồng địa phương.

Với việc ký MoU, Philippines gia nhập nhóm các đối tác của Mỹ trong nỗ lực bảo đảm chuỗi cung ứng khoáng sản ổn định và đa dạng, cùng với các quốc gia như Australia, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và một số nước ASEAN gồm Malaysia và Thái Lan.

Tại hội nghị hôm 5/2, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã công bố kế hoạch tập hợp các đồng minh vào một khối thương mại ưu đãi đối với khoáng sản chiến lược, trong đó đề xuất thiết lập mức giá sàn phối hợp, trong bối cảnh Mỹ đẩy mạnh nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các vật liệu then chốt cho ngành chế tạo tiên tiến.

Tuy nhiên, ngày 6/2, chính phủ Brazil cho biết không có kế hoạch tham gia liên minh trên, với lập luận rằng sáng kiến này có thể làm hạn chế quyền tự chủ quốc gia trong kiểm soát, sản xuất và thương mại hóa các nguồn tài nguyên chiến lược.

Chính phủ Brazil coi sáng kiến của Mỹ chủ yếu phục vụ lợi ích của Washington và có thể làm suy giảm khả năng của các nước trong việc tự hoạch định chiến lược công nghiệp phù hợp với lợi ích quốc gia.

Chính phủ của Tổng thống Lula khẳng định ưu tiên hàng đầu là làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị, bao gồm cả khâu chế biến và tinh luyện, thay vì chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp nguyên liệu thô. Theo lập trường của Brazil, các nguồn tài nguyên này có ý nghĩa then chốt đối với tương lai của ngành giao thông điện hóa, năng lượng tái tạo và công nghiệp kỹ thuật số.

Do đó, Brazil chủ trương tích hợp việc khai thác và phát triển khoáng sản chiến lược vào chính sách tăng cường chủ quyền kinh tế và công nghệ, nhằm bảo đảm lợi ích lâu dài và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia.

Vấn đề này dự kiến sẽ được đề cập trong cuộc gặp giữa Tổng thống Brazil Lula da Silva và Tổng thống Mỹ Donald Trump, có thể diễn ra vào tháng 3 tới tại Nhà Trắng. Theo chính phủ Brazil, việc không tham gia sáng kiến nói trên sẽ không ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ song phương giữa hai nước.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/khoang-san-chien-luoc-va-dat-hiem-my-hop-tac-cung-mot-quoc-gia-dong-nam-a-brazil-quay-lung-voi-lien-minh-do-washington-de-xuat-357069.html