Tại Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần tỉnh Tuyên Quang, những công việc giản đơn như tỉa cây, quét sân, chăm sóc khuôn viên không chỉ là lao động trị liệu hằng ngày, mà còn là hành trình từng bước giúp người bệnh tìm lại nhịp sinh hoạt để hòa nhập cộng đồng. Phần lớn bệnh nhân tại đây từng điều trị nội trú tại các cơ sở y tế. Khi xuất viện, dù bệnh trạng đã tạm ổn định, song hành trình phục hồi chức năng của họ mới thực sự bắt đầu.
Người bệnh tham gia hoạt động chăm sóc vườn rau tại Trung tâm. Ảnh: T.H.
Hiện nay, Trung tâm đang quản lý và chăm sóc 113 người bệnh tâm thần, tăng 22 người so với thời điểm trước ngày 1/7/2025. Con số này phản ánh nhu cầu chăm sóc, phục hồi chức năng đang ngày một tăng cao, trong khi nguồn lực y tế còn nhiều hạn chế. Đáng ngại hơn, không ít bệnh nhân tâm thần còn mắc kèm các bệnh mạn tính khác, đòi hỏi phải điều trị kéo dài.
Bác sĩ Ngọc Xuân Chấn, người trực tiếp khám và chăm sóc tại đây chia sẻ rằng, rất nhiều trường hợp sau khi ra viện trở về gia đình đã tự ý bỏ thuốc do thiếu sự theo dõi, hỗ trợ phù hợp. Việc này dẫn đến nguy cơ tái phát bệnh rất cao, thậm chí phát sinh các hành vi nguy hiểm, khiến lần điều trị sau trở nên khó khăn và tạo thêm gánh nặng lớn cho cả gia đình lẫn xã hội.
Để cắt đứt vòng luẩn quẩn đó, Trung tâm đã áp dụng một lộ trình phục hồi chức năng toàn diện. Người bệnh được hướng dẫn từng bước từ việc tự vệ sinh cá nhân, ăn uống, sắp xếp đồ đạc đến cách giao tiếp, ứng xử. Các hoạt động lao động trị liệu, tăng gia sản xuất và vệ sinh môi trường cũng được thiết kế phù hợp với sức khỏe của từng người.
Người bệnh tham gia các hoạt động thể thao. Ảnh: T.H.
Minh chứng rõ nét là trường hợp của bệnh nhân H.V.K (48 tuổi, trú tại xã Vị Xuyên). Từ một người hoàn toàn khép kín, phụ thuộc vào hộ lý khi mới tiếp nhận, đến nay ông K. đã có thể tự chăm sóc bản thân, cởi mở trò chuyện và tích cực lao động. Nhờ phương pháp này, nhiều bệnh nhân tại Trung tâm đã ổn định tâm lý rõ rệt, giảm hẳn tần suất tái phát và chủ động tham gia vào sinh hoạt tập thể.
Hoạt động chăm sóc sức khỏe người bệnh tại Trung tâm. Ảnh: T.H.
Tuy nhiên, những kết quả tích cực này mới chỉ là bước đầu, bởi công tác chăm sóc người bệnh tâm thần vẫn đang đối mặt với một "khoảng trống" lớn sau điều trị. Thực tế cho thấy, số lượng bệnh nhân tăng nhanh đang gây áp lực lên đội ngũ nhân lực chuyên môn vốn đã thiếu hụt. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí cho các hoạt động trị liệu, văn hóa - thể thao còn nhiều hạn chế. Đáng chú ý, sự phối hợp giữa gia đình, chính quyền địa phương và các ngành liên quan trong việc quản lý bệnh nhân tại cộng đồng chưa thực sự đồng bộ. Nếu không được theo dõi và nâng đỡ liên tục, người bệnh rất dễ rơi vào vòng lặp: điều trị, ổn định, tái phát rồi lại nhập viện.
Từ thực tế tại Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần tỉnh Tuyên Quang, có thể thấy phục hồi chức năng chính là yếu tố quyết định giúp người bệnh ổn định lâu dài. Khi được quản lý tốt, người bệnh sẽ giảm tỷ lệ tái phát và nhập viện, từ đó tiết kiệm chi phí điều trị và hạn chế các nguy cơ mất an toàn cho cộng đồng.
Tin có thể bạn quan tâm:
Thu Hòa