Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển đất nước, điều quan trọng nhất hiện nay là phải khơi thông mọi nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: Bộ KHCN.
Theo Bộ trưởng, các nguồn lực cần được khơi thông bao gồm thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế do Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; nguồn lực trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia; năng lực đầu tư và tổ chức của doanh nghiệp; tiềm năng nghiên cứu, đào tạo của các trường đại học, viện nghiên cứu; cùng sức sáng tạo, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ Việt Nam.
Bộ trưởng cho rằng thực tiễn quốc tế cho thấy không có quốc gia đổi mới sáng tạo mạnh nào mà không xây dựng được hệ sinh thái thông thoáng, cởi mở và khuyến khích sáng tạo. Nếu nhà khoa học không được trao quyền, doanh nghiệp không đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hay các trường đại học không gắn với nhu cầu thực tiễn, sẽ khó tạo ra các đột phá công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Nhấn mạnh vai trò của Nhà nước, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ KHCN đang tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát; thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học và công nghệ; đổi mới cơ chế tài chính; phát triển thị trường khoa học công nghệ; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam phát triển.
Về định hướng tái cấu trúc các chương trình khoa học công nghệ quốc gia, Bộ trưởng cho biết 42 chương trình hiện nay dự kiến sẽ được tổ chức lại thành 6 nhóm lớn gồm: nghiên cứu cơ bản; các chương trình khoa học công nghệ quốc gia; triển khai công nghệ chiến lược quốc gia; đổi mới sáng tạo quốc gia; chuyển đổi số quốc gia; và nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Trong đó, phát triển công nghệ chiến lược quốc gia được xác định giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm tập trung nguồn lực giải quyết các bài toán công nghệ lớn, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đất nước.
Bộ KHCN cũng đang triển khai xây dựng nền tảng quản lý khoa học công nghệ quốc gia nhằm kết nối, đồng bộ dữ liệu về nhiệm vụ khoa học công nghệ, các quỹ hỗ trợ, nguồn vốn, đội ngũ nhà khoa học, kết quả nghiên cứu và hoạt động chuyển giao công nghệ trên phạm vi cả nước.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Theo đó, doanh nghiệp Việt Nam muốn phát triển nhanh và bền vững cần mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số cũng như đầu tư cho tri thức và nguồn nhân lực Việt Nam.
Nhà nước sẽ tiếp tục ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, hạ tầng số, công nghệ năng lượng mới và sản xuất thông minh.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò nòng cốt của các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ trí thức khoa học trong phát triển tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, cần xây dựng môi trường học thuật trung thực, khai phóng, sáng tạo và gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp, địa phương và quốc gia.
Đặc biệt, Bộ trưởng kêu gọi khơi dậy mạnh mẽ sức sáng tạo và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ Việt Nam, lực lượng sẽ quyết định vị thế công nghệ của đất nước trong tương lai. Theo Bộ trưởng, cần để người trẻ thấy rằng theo đuổi khoa học là con đường có ý nghĩa, sáng tạo được tôn trọng và người làm khoa học có cơ hội cống hiến, phát triển, được ghi nhận xứng đáng.
Nhân Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, Bộ trưởng Vũ Hải Quân kêu gọi cộng đồng khoa học, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu cùng chung tay xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, cởi mở và hiệu quả, qua đó chuyển hóa mạnh mẽ tri thức thành năng lực cạnh tranh quốc gia, đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Lam Nhi