Lễ Khởi động chương trình “INSPIRE Mekong 2026 – Khơi nguồn sáng tạo trẻ vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy năng lực thích ứng và trao quyền hành động”.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững, Đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước nhu cầu cấp thiết về đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào giải quyết các thách thức thực tiễn tại địa phương.
Từ nông nghiệp, môi trường đến sinh kế cộng đồng, nhiều bài toán của vùng đang cần những giải pháp mới mang tính ứng dụng cao, bền vững và thích ứng dài hạn. Công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra những cơ hội thiết thực để giải quyết các vấn đề của địa phương. Đặc biệt, thanh niên với tư duy sáng tạo, khả năng tiếp cận công nghệ và tinh thần dấn thân có tiềm năng trở thành lực lượng tiên phong trong việc kiến tạo các giải pháp đổi mới, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long trong tương lai.
Với ý nghĩa đó, chương trình INSPIRE Mekong 2026 được triển khai nhằm thúc đẩy năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ cho thanh niên khu vực Mekong, với sự tài trợ của Hiệp hội Quyên góp Phúc lợi xã hội Hàn Quốc và MiTek Việt Nam.
Khác với các hoạt động đào tạo ngắn hạn hoặc cuộc thi ý tưởng đơn lẻ, chương trình được thiết kế như một hành trình học tập, cố vấn, đồng sáng tạo, không chỉ được trang bị kiến thức và kỹ năng về AI, STEM, đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình giải pháp bền vững mà còn được kết nối doanh nghiệp, chuyên gia kỹ thuật và giảng viên để phát triển ý tưởng cho các bài toán thực tế. Đồng thời, INSPIRE Mekong 2026 cũng thúc đẩy hoạt động kết nối nguồn nhân lực trẻ với chuyên gia, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong và ngoài khu vực.
Ban Tổ chức đã chính thức công bố Top 15 đội thi xuất sắc bước vào giai đoạn Cố vấn & Đồng sáng tạo.
Phát biểu khai mạc sự kiện, TS. Đặng Kiều Nhân – Nguyên Viện trưởng, Viện Mekong, Đại học Cần Thơ - nhấn mạnh vai trò của thanh niên trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời kỳ vọng chương trình sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội học tập, kết nối và thực hành cho sinh viên khu vực.
TS. Đặng Kiều Nhân hy vọng, INSPIRE Mekong 2026 sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối giữa các bên liên quan và góp phần xây dựng Đồng bằng sông Cửu Long phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Phát biểu chào mừng tại sự kiện, ông Sangik Lee – Quyền Tổng Thư ký Hiệp hội Quyên góp phúc lợi xã hội Hàn Quốc gửi lời chúc mừng tới lễ khởi động chương trình INSPIRE Mekong 2026 và ghi nhận nỗ lực của MSD United Way Việt Nam, Viện Mekong và Đại học Cần Thơ trong triển khai chương trình.
Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, vì vậy việc trang bị cho thanh niên kiến thức và kỹ năng về AI, công nghệ và đổi mới sáng tạo để phát triển các giải pháp nông nghiệp bền vững là rất cần thiết. Ông Sangik Lee cũng bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ truyền cảm hứng để các bạn trẻ đóng góp cho cộng đồng và thúc đẩy phát triển bền vững tại khu vực Mekong.
Tại sự kiện, bà Trần Vân Anh – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững – United Way Việt Nam đã giới thiệu tổng quan chương trình INSPIRE Mekong 2026, bao gồm mục tiêu, lộ trình triển khai và cơ hội tham gia dành cho thanh niên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một hành trình trao quyền để thanh niên Đồng bằng Sông Cửu Long nhận diện vấn đề của chính địa phương mình, tiếp cận công nghệ mới như AI và STEM, và cùng doanh nghiệp, chuyên gia biến ý tưởng thành các giải pháp có khả năng thử nghiệm trong thực tế.
Chúng tôi tin rằng khi người trẻ được trang bị những năng lực cần thiết, được kết nối với đúng hệ sinh thái và được tin tưởng để hành động, các bạn có thể trở thành lực lượng tiên phong kiến tạo những mô hình phát triển bền vững, thích ứng và bao trùm cho vùng Mekong - bà Trần Vân Anh chia sẻ.
INSPIRE Mekong 2026 đã tuyển chọn hơn 200 sinh viên từ 18-25 tuổi đang theo học tại các trường đại học và cao đẳng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, có mong muốn ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững tại địa phương. Chương trình đặc biệt khuyến khích sự tham gia của các sinh viên nữ hay sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; quan tâm tới AI, STEM và các vấn đề môi trường, nông nghiệp, khí hậu.
Trước thềm lễ khởi động, chương trình cũng đã tổ chức thành công hai khóa tập huấn nền tảng dành cho các bạn trẻ tham gia dự án, tập trung vào các nội dung về AI và Robotics, cũng như phát triển mô hình kinh doanh gắn với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và khung Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG). Các hoạt động tập huấn góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo cho thanh niên, hướng tới phát triển các giải pháp có tính ứng dụng thực tiễn và tạo tác động tích cực cho cộng đồng địa phương.
Các đội tham gia INSPIRE Mekong sẽ tiếp tục phát triển các ý tưởng và giải pháp công nghệ nhằm giải quyết những thách thức thực tiễn của Đồng bằng sông Cửu Long như: giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón; thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ và bền vững; dự báo năng suất cây trồng; phát hiện sớm dịch bệnh trên cây trồng và phát triển các công cụ hỗ trợ nông nghiệp thông minh.
Tại Lễ Khởi động, Ban Tổ chức cũng chính thức công bố 15 đội xuất sắc tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển giải pháp và đồng sáng tạo của chương trình. Các đội sẽ được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp và cố vấn kỹ thuật nhằm hoàn thiện đề xuất ý tưởng, phát triển sản phẩm mẫu (prototype) và đánh giá tiềm năng tác động xã hội, môi trường của giải pháp. Các đội cũng sẽ tiếp tục tham gia chuỗi hoạt động Hackathon & Demo Day của chương trình để trình bày giải pháp trước hội đồng chuyên gia và doanh nghiệp, hướng tới cơ hội triển khai thử nghiệm Proof of Concept (PoC) trong thực tế.
Thông qua INSPIRE Mekong 2026, Ban Tổ chức kỳ vọng góp phần hình thành một thế hệ thanh niên Mekong chủ động, sáng tạo và có năng lực thích ứng trước những thay đổi của tương lai; đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa thanh niên, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức đồng hành nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long./.
PV