Các tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn ấp 7, xã Đak Lua đều được đổ bê tông. Ảnh: Đoàn Phú
Cách trung tâm xã Đak Lua khoảng 17km, đường bộ duy nhất vào ấp là phải đi qua ấp 6, xã Đak Lua và thôn 3, thôn 4, thôn 1, xã Phước Sơn. Dù đường quanh co phải đi nhờ hoặc vượt đồi cao, thung lũng, người dân ấp 7 vẫn thấy gần với chính quyền, cán bộ xã.
Anh em một nhà
Ấp 7, xã Đak Lua với địa hình nhiều đồi núi nên đồng bào các dân tộc miền núi phía Bắc như: Tày, Nùng… nhận thấy rất phù hợp với tập quán sản xuất, sinh hoạt, từ đó quyết định di cư về đây khai phá đồi cao, bãi lầy thành thành rẫy, ruộng với những xóm dân cư nhà tựa lưng đồi, cửa hướng ra thung lũng.
Người có uy tín Triệu Văn Tích (dân tộc Tày), Trưởng ấp 7, xã Đak Lua cho hay: Đồng bào Tày, Nùng… từ các tỉnh phía Bắc về ấp 7 lập nghiệp sau năm 1976 hay sau này đều là anh em một nhà, luôn nương tựa vào nhau trong quá trình chung sống. Nhờ vậy, người đến trước hướng dẫn, hỗ trợ người đến sau tìm vách đồi để tựa lưng, phát dọn đồi trồng sắn, bắp, đậu, rau… Thung lũng, đầm lầy thì dọn sạch cỏ dại tạo bờ làm ruộng thấp, ruộng cao, ao cá. Ngày mới về lập nghiệp, đất đai màu mỡ, đồng bào Tày, Nùng và các dân tộc anh em khác chỉ cần siêng năng lao động là có cái ăn.
Ông Lục Quốc Tần (dân tộc Tày, tổ 1, ấp 7) cho biết: Vào thời điểm đó, đất thung lũng muốn khai khẩn thành ruộng thì đồng bào phải dọn sạch tất cả cỏ dại, gốc cây, san phẳng mặt, tạo bờ chia thành các ô để gieo sạ, tiêu nước. Còn đồi thì cứ vậy đồng bào dành nhiều thời gian khai khẩn từ dưới lên để được nhiều đất. Thời gian đầu chưa có kinh tế để đào giếng, ao sâu tích nước thì trồng lúa 2 vụ, hoặc một vụ lúa và một vụ màu, trồng cây công nghiệp. Do đó, hễ bước vào mùa nắng là thấy toàn ruộng, đồi khô khốc.
Ấp 7, xã Đak Lua có 242 hộ dân, 5 tổ nhân dân, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 97% dân số trong ấp. Trước tình hình dân cư trong vùng gặp khó khăn về thủ tục giấy tờ, điện, đường, trường trạm…, tháng 12-2017, xã Đăng Hà, huyện Bù Đăng (cũ) đã bàn giao địa giới hành chính, dân cư Đa Bông Kua về xã Đak Lua, huyện Tân Phú (cũ) quản lý để thuận tiện cho việc chăm lo, hỗ trợ về quản lý dân cư, thủ tục hành chính, điện, đường, trường học… cho người dân.
Ðược quan tâm đầu tư
Trung tâm xã Đak Lua cách ấp 7 khoảng 17km. Để thuận lợi cho việc giao thương, con em trong xã học tập từ lớp 9-12, cũng như chăm sóc sức khỏe…, người dân ấp 7 chọn con đường ngắn nhất là dựa vào những gì mà người dân xã Phước Sơn, tỉnh Đồng Nai và xã Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng được thụ hưởng để phát triển nhanh, tiện lợi. Tuy nhiên, người dân chỉ có con đường duy nhất là mượn đường thôn 1, thôn 3, xã Phước Sơn rồi mới hướng về UBND xã Đak Lua.
Bà Nông Thị Dung (dân tộc Tày, tổ 3, ấp 7) bày tỏ: Thời điểm con gái nhỏ của bà học tiểu học (hiện học năm nhất đại học), bà phải cõng con trên lưng đưa đi vì đường ruộng lầy lội, ngập lụt vào mùa mưa. Nay đồi cao, thung lũng xa được thông với nhau, có trường học, đường bê tông. Do đó, việc đi lại của bà và người dân trong ấp thuận lợi rất nhiều. Bà mong địa phương và cấp trên sớm đầu tư cho ấp 7 tuyến giao thông nông thôn để quãng đường đến trung tâm xã rút ngắn lại, không phải đi vòng, mượn đường của xã Phước Sơn như hiện nay.
Bà Phạm Thị Tâm, chuyên viên phụ trách công tác dân tộc - tôn giáo, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Đak Lua bộc bạch: Địa phương và cấp trên đã quan tâm đầu tư điện, đường, trường, vốn, khoa học - kỹ thuật… cho vùng ấp 7 khá nhiều. Chẳng hạn, 2 điểm trường: Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc và Trường mầm non Đak Lua gần 22,2 tỷ đồng; Nhà văn hóa ấp 7 trên 1,4 tỷ đồng; 4 tuyến giao thông nông thôn với chiều dài trên 6,6km trị giá trên 14 tỷ đồng. Đặc biệt là các tuyến đường trung và hạ thế trên 19km, trị giá 12,3 tỷ đồng…
Ðồng bào trước kia dùng đèn dầu, đèn bình, sức nước mùa mưa để tạo ra điện thắp sáng. Sau đó, chung nhau tiền kéo điện lưới từ nhiều nơi về thắp sáng nên rất tốn kém, điện lại yếu. Năm 2024, đường dây điện trung, hạ thế do điện lực khởi công, đến đầu tháng 1-2025 thì mỗi nhà dân trong ấp được Nhà nước kéo điện đến từng nhà để sử dụng với giá rẻ.
Ông MẠC ÐỨC HOÀN (dân tộc Nùng), Tổ trưởng tổ 3, ấp 7, xã Ðak Lua
Người có uy tín Triệu Văn Tích chia sẻ: Sự quan tâm đầu tư của địa phương, cấp trên đối với ấp 7 cũng chính là sự quan tâm đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bởi vì, ấp 7 chỉ có 5 hộ người dân tộc Kinh sinh sống trong tổng số 242 hộ dân. Bên cạnh đó, địa phương còn ưu tiên về chính sách bảo hiểm y tế, nước sạch nông thôn, vốn vay, giống cây trồng, vật nuôi… với số tiền gần 10 tỷ đồng/năm để người dân trong ấp chăm lo sức khỏe, phát triển kinh tế.
Trước khi vùng đất, dân cư Ða Bông Kua chưa về với xã Ðak Lua thì số hộ nghèo, khó khăn trên 50%. Nay toàn ấp chỉ còn một hộ nghèo B (nghèo do bệnh tật, không còn khả năng lao động) và 15 hộ cận nghèo. Cây trồng ngoài lúa, điều, hoa màu là chính, nay chuyển dần sang cao su, cà phê, sầu riêng, dó bầu lấy trầm… cho giá trị kinh tế cao.
Người có uy tín TRIỆU VĂN TÍCH (dân tộc Tày), Trưởng ấp 7, xã Ðak Lua
Phó Chủ tịch UBND xã Đak Lua Trần Ngọc Tỉnh cho biết: chính quyền đang đề xuất phương án xây dựng hệ thống thủy lợi nội đồng tiêu nước vào mùa mưa, cung cấp nước vào mùa khô cho diện tích lúa, cây trồng hàng trăm hécta tại ấp 7. Đồng thời tiếp tục kiến nghị đầu tư đường giao thông cho việc đi lại của người dân ấp 7 thuận lợi hơn.
Rời ấp 7, xã Đak Lua, những quả đồi cao, thung lũng với những ruộng lúa chín vàng đang thu hoạch xa dần theo 2 hướng: quốc lộ 20 hoặc quốc lộ 14. Mong tuyến đường rút ngắn từ trung tâm xã Đak Lua về ấp 7 và công trình thủy lợi tiêu nước mùa mưa, tưới cho cây trồng mùa khô của người dân và quyết tâm của chính quyền xã Đak Lua sớm thành hình, đưa vào khai thác...
Ðoàn Phú