Mô hình sản xuất chè hữu cơ của Hợp tác xã nông nghiệp Bản Mộc (xã Yên Bình) mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: T.L
Một không khí rộn ràng, phấn chấn từ nhà ra ngõ, lan tỏa khắp một vùng đất rộng dài thuộc xã Yên Bình. Chúng tôi có cảm nhận như vậy khi chứng kiến trên cánh đồng máy cày lật đất thay trâu; xe cơ giới vận chuyển nguyên vật liệu đến chân công trình thay sức người; từng khu bãi rộng phơi gỗ bóc mang mùi hăng hắc của rừng núi. Trong thôn, nhiều nhà mới khang trang được dựng lên. Rồi cảnh bán - mua của người dân không dùng tiền mặt ở chợ trung tâm xã... Tất cả tạo nên một bức tranh kinh tế đa sắc, đầy sức sống.
Xã Yên Bình có 20 thôn, trên 1.500 hộ, gần 6.700 nhân khẩu, năm 2025 thu nhập bình quân đạt gần 43 triệu đồng/người. Số hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm nhanh, đến hết năm 2025 toàn xã còn 195 hộ nghèo, 350 hộ cận nghèo. Riêng hộ nghèo giảm 271 hộ so với năm 2020.
Chia sẻ với chúng tôi, ông Trần Hà Nam, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Nông - lâm nghiệp được xác định là trụ cột kinh tế của xã Yên Bình. Để đạt được các chỉ tiêu nhiệm vụ đề ra, xã chỉ đạo, hướng dẫn cho bà con chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng cây có giá trị kinh tế cao hơn. Cùng với đó là việc đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật, sử dụng giống cây trồng chất lượng cao và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.
Toàn xã có tổng diện tích đất gieo cấy lúa cả năm gần 513ha, do bà con tích cực tham gia các lớp tập huẩn chuyển giao khoa học kỹ thuật và chủ động áp dụng vào diện tích đất gieo cấy của gia đình, nên năng suất đạt cao. Cùng cây lúa, cây ngô được quan tâm phát triển, với 328ha, năng suất đạt 40 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực có hạt đạt hơn 4.288 tấn/năm. Lương thực bình quân 630kg/người/năm.
Ngoài cây lương thực, người dân Yên Bình còn có nguồn thu từ 41ha cây thuốc lá, 60ha rau, đậu, lạc và nguồn thu từ cây chè. Trò chuyện với chúng tôi, ông Ma Văn Thống, thôn Bản Mộc, cho biết: Từ 4ha đất trồng chè, gia đình có thu nhập gần 800 triệu đồng/năm.
Cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn cho hộ nghèo, hộ cận nghèo xã Yên Bình tiếp cận ngồn vốn vay ưu đãi phát triển sản xuất.
Đang những ngày đầu tháng Tư, mùa mưa đến làm từng trảng rừng như xanh hơn. Nhìn rừng quế của gia đình, ông Nguyễn Văn Duy, thôn Bản Tám khoe: Khi được địa phương vận động trồng rừng, gia đình tôi tham gia trồng 6ha quế, từ 3 năm gần đây rừng quế mang lại cho gia dình tôi số tiền 70 triệu đồng/năm. Còn ông Nguyễn Đình Khôi, thôn Thôm Bó, cho biết: Từ 4,5ha rừng hồi, gia đình tôi có thêm thu nhập 120 triệu đồng/năm. Qua câu chuyện chúng tôi được biết thêm: Trong thời gian 5 năm gần đây nhân dân xã Yên Bình đã trồng mới gần 1.000ha rừng, với các loại cây chủ lực là quế, hồi, keo, mỡ.
Riêng năm 2025 nhân dân trong xã trồng mới và trồng lại sau khai thác 75ha. Sản lượng khai thác gỗ cả năm đạt 3.100m2, quế đạt 150 tấn, hoa hồi đạt 180 tấn. Nhờ làm kinh tế rừng, nhiều hộ dân đã có cuộc sống ổn định hơn. Đáng chú ý ở xã Yên Bình là các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển sản xuất gắn với bảo vệ rừng được triển khai hiệu quả. Toàn xã có hơn 1.075ha rừng được giao khoán bảo vệ; hơn 127ha hồi được thâm canh, nâng cao năng suất với sự tham gia của 176 hộ. Chính những mô hình này đã tạo sinh kế bền vững, giúp người dân gắn bó với rừng.
Tham gia mô hình nuôi dê, gia đình chị Ma Thị Dịu, thôn Phiêng Dường (xã Yên Bình) đã thoát nghèo. Ảnh: T.L
Chủ trương đa dạng hóa sinh kế của xã đã thúc đẩy người dân “tư duy sâu” trong phát triển kinh tế gia đình. Đặc biệt là sự hỗ trợ kịp thời từ các dự án chăn nuôi được triển khai phù hợp. Trong năm 2025 xã triển khai các dự án, như: Nuôi gà thịt với 25 hộ tham gia; nuôi dê thương phẩm với 28 hộ tham gia; Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng đã hỗ trợ cho 152 hộ với tổng số 230 con vật nuôi, trong đó có 44 con trâu, 93 con bò, 93 con lợn. Cũng trong năm 2025, sản lượng thịt trâu, bò, ngựa xuất chuồng của xã đạt 180 tấn; sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 160 tấn; sản lượng thịt gia cầm hơi xuất chuồng đạt 90 tấn...
Một trong những “đòn bẩy” quan trọng trong công tác giảm nghèo ở xã Yên Bình là nguồn vốn tín dụng chính sách được trao cho người dân khi cần. Trong năm 2025 doanh số cho vay đạt hơn 24 tỷ đồng, với 412 hộ vay; tổng dư nợ hơn 95 tỷ đồng. Nguồn vốn này đã giúp nhiều hộ nghèo có điều kiện đầu tư sản xuất, từng bước thoát nghèo.
Có vốn đầu tư cho sản xuất và làm chủ khoa học kỹ thuật, tư duy làm kinh tế của người dân thay đổi theo hướng sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường. Chính vì thế giữa các hộ sản xuất có sự gắn kết, cùng sản xuất và lo đầu ra cho sản phẩm. Đến nay trên địa bàn đã có 6 hợp tác xã với hàng trăm hộ thành viên và hộ liên kết vệ tinh. Không còn trông chờ ỷ lại, từ sản xuất đến bao tiêu sản phẩm nông sản được chủ động, thế hệ nông dân mới đã và đang được định hình làm vùng đất xã Yên Bình khởi sắc.
Phạm Ngọc Chuẩn