Các dự án động lực phía Nam tỉnh đang được triển khai trong bối cảnh yêu cầu tiến độ ngày càng cấp bách.
Toàn khu vực hiện có 15 dự án trọng điểm, trong đó nhiều dự án quy mô lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua tỉnh, các khu công nghiệp Dốc Đá Trắng, Ninh Diêm 1, Ninh Xuân, Cà Ná (giai đoạn 1) và các dự án điện hạt nhân.
Điểm chung của các dự án này là khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng, vì vậy công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là khâu then chốt, quyết định tiến độ triển khai.
Tại Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, nhiều phần việc quan trọng đã cơ bản hoàn tất, đặc biệt là các khâu đo đạc, kiểm đếm và xác định nguồn gốc đất.
Dự án Cảng biển tổng hợp Cà Ná.
Theo quy hoạch, dự án có quy mô lớn với khu nhà máy hơn 449ha, ảnh hưởng khoảng 835 trường hợp; khu tái định cư hơn 65ha, liên quan 129 trường hợp và 1 mồ mả. Đến nay, 154 trường hợp khu nhà máy và 56 trường hợp khu tái định cư đã được phê duyệt phương án bồi thường.
Dù việc chi trả thực tế còn hạn chế so với tổng thể, song nền tảng pháp lý và sự đồng thuận ban đầu của người dân đã từng bước được hình thành, tạo điều kiện thuận lợi cho các bước triển khai tiếp theo.
Một trong những nội dung được tập trung xử lý là công tác di dời mồ mả với hơn 570 ngôi mộ cần di dời.
Đây là yếu tố nhạy cảm nhưng có ý nghĩa quyết định đến tiến độ bàn giao mặt bằng, do đó đang được triển khai song song với việc xây dựng khu nghĩa trang mới nhằm bảo đảm yêu cầu tâm linh và ổn định đời sống người dân.
Cùng với đó, khu tái định cư cũng được đẩy nhanh tiến độ; các thủ tục lựa chọn nhà thầu thi công và tư vấn giám sát đang được hoàn tất để sớm khởi công, góp phần tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án.
Không chỉ riêng dự án điện hạt nhân, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam qua địa bàn tỉnh cũng có quy mô giải phóng mặt bằng rất lớn với khoảng 2.134ha đất bị ảnh hưởng, liên quan đến 5.467 hộ dân và 36 tổ chức, trong đó khoảng 1.829 hộ cần bố trí tái định cư.
Dự án đoạn qua tỉnh Khánh Hòa có chiều dài gần 192 km, đi qua 29 xã, phường.
Để đáp ứng nhu cầu này, tỉnh đã quy hoạch 31 khu tái định cư gồm 13 khu hiện hữu và 18 khu xây mới với khoảng 3.909 lô đất.
Hiện các địa phương đang tập trung đo đạc, kiểm đếm, hoàn thiện hồ sơ địa chính nhằm rút ngắn thời gian lập phương án bồi thường.
Bên cạnh các dự án công nghiệp và năng lượng, hạ tầng cảng biển tại khu vực phía Nam tỉnh cũng đang được tăng tốc, nổi bật là Dự án Cảng biển tổng hợp Cà Ná – công trình giữ vai trò cửa ngõ logistics quan trọng.
Đến nay, bến cảng số 1A đã hoàn thành và đưa vào khai thác, tiếp nhận gần 2 triệu tấn hàng hóa, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trong khu vực.
Hiện nhà đầu tư đang đẩy nhanh thi công bến 1B với các hạng mục xử lý nền, cọc khoan nhồi, phấn đấu hoàn thành vào năm 2027.
Dự án có quy mô hơn 566ha, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 37.000 tỷ đồng, được quy hoạch tiếp nhận tàu trọng tải lớn, hướng tới hình thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, phục vụ trực tiếp cho các khu công nghiệp và dự án năng lượng quy mô lớn.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, đặc biệt là hạ tầng kết nối và tiến độ các dự án phụ trợ như Khu công nghiệp Cà Ná (giai đoạn 1) với diện tích khoảng 378ha.
Dự án Khu công nghiệp Ninh Xuân 2 Khánh Hòa.
Việc đồng bộ hệ thống giao thông kết nối từ cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 1 đến khu vực cảng đang được tập trung tháo gỡ nhằm nâng cao hiệu quả khai thác trong thời gian tới.
Theo lãnh đạo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh, giai đoạn hiện nay được xác định là “nước rút”, đòi hỏi triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ, từ chi trả bồi thường, hoàn thiện thủ tục pháp lý đến cập nhật cơ chế, chính sách và chuẩn bị quỹ đất tái định cư.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn gặp không ít khó khăn do hồ sơ đất đai phức tạp, việc xác định nguồn gốc đất và giá bồi thường còn mất thời gian, một số trường hợp chưa đồng thuận.
Để bảo đảm tiến độ chung, công tác kiểm tra, chỉ đạo thực địa đang được tăng cường; các đơn vị liên quan chủ động rà soát, xử lý những nội dung còn chậm, đồng thời đẩy mạnh phối hợp giữa các cấp, ngành nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Việc tổ chức thực hiện được yêu cầu theo hướng linh hoạt, có thể triển khai song song nhiều phần việc để rút ngắn thời gian, đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, vận động người dân tiếp tục được chú trọng nhằm tạo sự đồng thuận, góp phần giữ vững an ninh trật tự trong quá trình triển khai các dự án.
Với việc từng bước tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và hoàn thiện các điều kiện cần thiết, các dự án động lực phía Nam tỉnh đang dần chuyển sang giai đoạn tăng tốc, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.
Trung Sơn