Không chỉ dừng lại ở những con số

6 giờ trướcBài gốc

Theo phân tích do công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy công bố mới đây, chỉ riêng công tác sửa chữa các cơ sở dầu khí ở khu vực Trung Đông có thể lên tới 50 tỷ USD. Đáng chú ý là ước tính của Rystad Energy đã tăng mạnh so với dự báo ban đầu 25 tỷ USD mà công ty này đưa ra hồi cuối tháng 3, cho thấy phạm vi thiệt hại đã lớn hơn nhiều.

Các cơ sở sản xuất LNG của QatarEnergy tại thành phố công nghiệp Ras Laffan, Qatar. Ảnh: Reuters

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28-2-2026, Tehran đã nhanh chóng đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại những quốc gia Trung Đông là đồng minh của Mỹ. Một trong các mục tiêu lớn nhất là thành phố công nghiệp Ras Laffan của Qatar, nơi đặt cơ sở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Ở chiều ngược lại, chiến dịch không kích của Mỹ và Israel cũng nhắm vào nhiều cơ sở năng lượng của Iran, trong đó có các kho nhiên liệu và mỏ khí đốt. Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), cho biết hơn 80 cơ sở năng lượng đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công. Khoảng 1/3 trong số đó bị hư hại nghiêm trọng, có thể phải mất nhiều năm để sửa chữa.

Phân tích của Rystad Energy cho thấy tổng chi tiêu sửa chữa có thể rơi vào khoảng 34-58 tỷ USD, trong đó các cơ sở lọc dầu và hóa dầu chiếm tỷ trọng lớn nhất do quy mô và mức độ phức tạp của thiệt hại. Ngoài ra, các nhà máy công nghiệp, điện lực... bị thiệt hại trong các đợt tấn công cũng mất 3-8 tỷ USD để sửa chữa. Từng tài sản và từng quốc gia sẽ có thời gian phục hồi khác nhau do khác biệt về năng lực triển khai và hạn chế chuỗi cung ứng.

Theo ước tính của Rystad Energy, cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran chịu thiệt hại lớn nhất, với chi phí sửa chữa có thể lên tới 19 tỷ USD. Qatar cũng phải đối mặt với chi phí lớn sau khi Iran thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào cơ sở LNG chủ chốt của nước này. Hồi tháng 3 vừa qua, Tập đoàn QatarEnergy đã tính toán việc sửa chữa tổ hợp Ras Laffan-nơi cung cấp khoảng 1/5 sản lượng LNG toàn cầu-sẽ mất 2-5 năm và gây thiệt hại ước tính 20 tỷ USD doanh thu mỗi năm.

Tuy nhiên đây không chỉ là vấn đề tiền bạc. Theo dữ liệu của IEA, Trung Đông là một trong những khu vực đóng vai trò then chốt với an ninh năng lượng thế giới. Các cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Đông bị ảnh hưởng cũng đồng nghĩa với chuỗi cung ứng toàn cầu bị tác động, giá khí đốt, xăng dầu tăng vọt và nhiều quốc gia phải đối mặt với những rủi ro an ninh năng lượng cấp bách. Giá năng lượng cao kéo dài cũng gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế và đời sống người dân.

Ông Karan Satwani, chuyên gia phân tích cấp cao của Rystad Energy nhận định: “Con số 58 tỷ USD là vấn đề đầu tiên, nhưng những tác động dây chuyền đến tiến độ đầu tư năng lượng toàn cầu cũng quan trọng không kém”. Theo ông Karan Satwani, công tác sửa chữa các cơ sở dầu khí kéo theo việc trì hoãn sản xuất, dẫn đến chậm tiến độ dự án và gây áp lực lạm phát vượt ngoài khu vực Trung Đông. Bên cạnh đó, lượng thiết bị cần thiết cho công tác sửa chữa sẽ gây áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Xung đột tại Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt, bởi vậy những con số thiệt hại có thể sẽ còn tăng cao. Với Iran, quốc gia phụ thuộc chặt chẽ vào xuất khẩu dầu mỏ, vòng xoáy xung đột không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế nước này mà còn khiến việc khắc phục hậu quả trở nên khó khăn hơn. Theo Rystad Energy, nếu xung đột tiếp diễn, thời gian để khôi phục hoạt động của những cơ sở hạ tầng năng lượng tại nước Cộng hòa Hồi giáo sẽ kéo dài hơn các nơi khác, không chỉ bởi quy mô bị tàn phá mà còn bởi khả năng tiếp cận các nhà thầu, các nhà sản xuất thiết bị và công nghệ sẽ khó khăn hơn.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, đòn đánh của Iran nhằm vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh đã cho thấy nỗ lực “quốc tế hóa chi phí chiến tranh”-khiến không chỉ các bên trực tiếp tham chiến mà cả những nền kinh tế phụ thuộc năng lượng cũng phải gánh chịu hệ quả. Gần đây, Iran liên tiếp gia tăng yêu cầu bồi thường chiến tranh trong các hoạt động ngoại giao, với con số ước tính ban đầu khoảng 270 tỷ USD. Có thể thấy, quốc gia này đang thể hiện lập trường cứng rắn và sẽ không ngồi im hay chấp nhận thiệt hại từ xung đột. Các chuyên gia cho rằng, chiến lược hiện tại của Iran là gắn số phận của quốc gia này với toàn bộ khu vực. Nếu Iran không thể ổn định và phát triển kinh tế, họ cũng phát tín hiệu rằng toàn bộ khu vực, thậm chí là toàn cầu sẽ khó duy trì ổn định.

HÙNG HÀ

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quoc-te/quan-su-the-gioi/khong-chi-dung-lai-o-nhung-con-so-1035872