Không có chuyện hộ kinh doanh 'kiệt quệ' vì chính sách thuế mới

một giờ trướcBài gốc

Nhiều hộ kinh doanh điều chỉnh cách thức vận hành để bắt kịp nhu cầu mới. Ảnh: H.H

Khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh không phải nộp thuế

Theo định hướng mới, hộ kinh doanh (HKD) chuyển sang cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với số liệu kê khai. Đây được xem là xu hướng tất yếu, phù hợp với thông lệ quản lý hiện đại, đồng thời tạo nền tảng cho môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng hơn.

Tuy nhiên, hiện cũng đang có một số ý kiến băn khoăn về khả năng gia tăng nghĩa vụ thuế cho HKD khi áp dụng cơ chế thuế mới. Trả lời các thắc mắc này cơ quan quản lý cho biết các điều chỉnh này được thực hiện trong tổng thể các chủ trương, chính sách của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch, công bằng và phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động của khu vực HKD, nhất là khu vực nhỏ lẻ.

Trao đổi với báo chí, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế cho rằng, khi chính sách và công tác quản lý thuế được xây dựng hợp lý, minh bạch, thống nhất và dễ thực hiện, mức độ tuân thủ của người nộp thuế sẽ được nâng cao, qua đó tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước. Theo bà Nguyễn Thị Cúc, thuế là nghĩa vụ đã được Hiến pháp quy định; việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế cũng là trách nhiệm công dân. Khi nhận thức đúng bản chất của thuế, người dân sẽ không còn nhìn nhận thuế như một gánh nặng.

Theo bà Cúc, dù trong năm 2026, chính sách thuế tiếp tục theo hướng giảm mức điều tiết như giảm thuế thu nhập cá nhân, tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng, mở rộng ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, song thu ngân sách vẫn có thể duy trì ổn định. Nguyên nhân là việc quản lý thuế ngày càng được tăng cường, kể cả đối với thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số. Trên cơ sở người nộp thuế tự khai, tự nộp, cơ quan thuế tập trung tuyên truyền, hỗ trợ, xây dựng cơ sở dữ liệu và tăng cường kiểm tra theo quản lý rủi ro. Khi các khâu này được thực hiện đồng bộ, hiệu quả quản lý sẽ được nâng lên, góp phần hạn chế thất thu thuế và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Theo GS.TS Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam, HKD hiện nay là một khu vực kinh tế vô cùng quan trọng của Việt Nam. Hiện cả nước có hàng triệu HKD đang hoạt động, đóng góp lớn cho tăng trưởng, tạo việc làm, giữ nhịp cho nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, mô hình quản lý thuế theo phương thức khoán trong suốt nhiều năm qua cũng đang bộc lộ những hạn chế lớn về minh bạch, công bằng và khả năng mở rộng.

Việc chuyển đổi sang cơ chế kê khai thuế đầy đủ không chỉ là yêu cầu của quản lý hiện đại, mà còn là bước đi tất yếu khi Việt Nam đang tiến tới một nền kinh tế số, minh bạch, hội nhập sâu với khu vực và thế giới. Tuy nhiên, theo ông Thuận, đổi mới luôn đi kèm thách thức. Đối với HKD đa phần là quy mô nhỏ, trình độ quản trị tài chính còn hạn chế, sự thay đổi này tạo ra không ít lo lắng: từ chi phí kế toán, hóa đơn điện tử, phần mềm, rủi ro sai sót, cho tới nguy cơ bị truy thu, xử phạt.

Theo ông Thuận, chuyển đổi thuế không chỉ là câu chuyện thu nộp, mà sâu xa hơn là chuyển đổi mô hình kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị, từng bước đưa HKD tiệm cận với chuẩn mực doanh nghiệp hiện đại. Nếu làm tốt, đây sẽ là một cuộc “nâng cấp” cho hàng triệu cơ sở kinh doanh nhỏ trong nền kinh tế.

Tạo bệ phóng để HKD phát triển

Theo Cục Thuế, trong bối cảnh ngày càng xuất hiện những biến động rất nhanh của kinh tế thị trường, ngành thuế đã theo dõi sát và có đánh giá tổng quan những biến động kinh tế - xã hội thời gian qua, cùng với sự thay đổi mạnh mẽ trong thói quen tiêu dùng, đã tác động trực tiếp đến hoạt động của HKD truyền thống.

Theo đó, hiện nay đã có một bộ phận khá lớn người tiêu dùng đã chuyển từ mua sắm theo lối truyền thống tại chợ, cửa hàng sang mua bán trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt qua hệ thống ngân hàng bằng hình thức chuyển khoản trên các sàn thương mại điện tử, buộc nhiều HKD phải điều chỉnh cách thức vận hành để bắt kịp nhu cầu mới. Thực tế cho thấy, một bộ phận lớn HKD đã chủ động dịch chuyển lên môi trường số, mở rộng kênh bán hàng qua mạng, thậm chí không còn duy trì cửa tiệm vật lý như trước, nhằm tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Các số liệu của năm 2025 đã cho thấy bức tranh thực tế trái ngược với một số ý kiến lo ngại rằng HKD “kiệt quệ vì chính sách thuế mới”. Dù việc chấm dứt thuế khoán được xác định áp dụng từ năm 2026, nhưng ngay trong năm 2025, khu vực HKD vẫn ghi nhận xu hướng hoạt động minh bạch hơn, tuân thủ tốt hơn và đóng góp ngân sách tăng lên rõ rệt. Cụ thể, số thu từ khu vực HKD đạt trên 32,8 nghìn tỷ đồng, tăng 37,5% so với năm 2024 và tăng 65,2% so với năm 2023.

Đặc biệt, đã có hơn 3,2 nghìn HKD “lên đời” chuyển sang mô hình DN và trên 18.300 HKD nộp thuế khoán tình nguyện chuyển sang phương pháp kê khai trong năm 2025.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, chính sách thuế mới đang được triển khai theo hướng hỗ trợ HKD, tăng cường tính minh bạch và tạo điều kiện phát triển bền vững. Việc nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế được kỳ vọng sẽ góp phần bảo đảm nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của khu vực kinh tế tư nhân.

Hồ Hương

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/khong-co-chuyen-ho-kinh-doanh-kiet-que-vi-chinh-sach-thue-moi.html