Không có thỏa thuận sau đàm phán trực tiếp Mỹ - Iran

3 giờ trướcBài gốc

Phái đoàn đàm phán Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, còn phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Đây được xem là cuộc tiếp xúc trực tiếp cấp cao hiếm hoi giữa hai nước kể từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979. Tuy nhiên, cả hai đã bỏ lỡ cơ hội hiếm hoi này để thu hẹp những bất đồng cốt lõi liên quan tới “yết hầu” năng lượng Hormuz, tài sản Iran bị đóng băng và chương trình hạt nhân của Tehran.

Phát biểu tại họp báo ở Islamabad, ông JD Vance cho biết: “Chúng tôi đã đàm phán trong suốt 21 giờ qua và đã có nhiều cuộc trao đổi mang tính thực chất với phía Iran. Đó là tín hiệu tích cực... Tuy nhiên, tin không vui là chúng tôi vẫn chưa đạt được một thỏa thuận”.

Phó tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu trong cuộc họp báo sau đàm phán. Ảnh: AP

Với Washington, yêu cầu then chốt không xoay chuyển là Iran phải từ bỏ hoàn toàn tham vọng hạt nhân, không chỉ ở hiện tại mà cả trong dài hạn. Theo Phó tổng thống JD Vance, Iran đã từ chối các điều kiện của Mỹ, trong đó yêu cầu then chốt là Tehran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, cũng như không theo đuổi các năng lực cho phép nhanh chóng đạt được loại vũ khí này. Ông JD Vance nhấn mạnh việc không đạt được thỏa thuận là “tin xấu” đối với Iran nhiều hơn là đối với Mỹ.

Về phía Iran, Tehran không coi đó là một đề xuất “linh hoạt” như phía Mỹ khẳng định, mà nhìn nhận như một sự áp đặt đơn phương, đi kèm các điều kiện mà họ cho là “quá mức” và thiếu cơ sở pháp lý. Iran không chỉ từ chối cam kết hạt nhân theo cách Mỹ mong muốn mà còn đưa ra một loạt yêu cầu đối trọng như dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa, bồi thường chiến tranh và thừa nhận vai trò của Tehran tại khu vực. Trên mạng xã hội X, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, nội dung đàm phán tập trung vào nhiều vấn đề then chốt, bao gồm eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân, dỡ bỏ trừng phạt, bồi thường chiến tranh và chấm dứt xung đột trong khu vực.

Điểm nghẽn nổi bật nhất khiến đàm phán đi vào ngõ cụt chính là eo biển Hormuz. Trong khi Mỹ yêu cầu mở lại hoàn toàn tuyến vận tải quốc tế, Iran lại muốn duy trì ảnh hưởng, thậm chí biến nó thành công cụ gây sức ép và mặc cả.

Trong một tuyên bố trước báo giới khi vòng đàm phán còn đang diễn ra, ngày 11-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ “thắng bất kỳ điều gì xảy ra” và kết quả đàm phán là không quan trọng. Tuy nhiên, ông cũng cho biết Washington đang tiến hành các cuộc đàm phán "rất sâu rộng", cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại. Việc các nhóm kỹ thuật vẫn tiếp tục trao đổi sau khi đàm phán tạm dừng cũng cho thấy kênh đối thoại chưa bị cắt đứt, cho dù thực tế là rất khó kỳ vọng vào một thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn.

Bộ Ngoại giao Iran ngày 12-4 tuyên bố không ai kỳ vọng các cuộc đàm phán với Mỹ có thể đạt được thỏa thuận chỉ sau một vòng duy nhất, sau khi tiến trình thương lượng tại Islamabad rơi vào bế tắc. Đài truyền hình IRIB dẫn lời Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định, Tehran tin tưởng các cuộc tiếp xúc với Pakistan cũng như các đối tác khác trong khu vực sẽ tiếp tục.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cùng ngày nhấn mạnh Mỹ và Iran cần duy trì thỏa thuận ngừng bắn, sau khi các cuộc đàm phán kéo dài nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Pakistan sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại giữa Iran và Mỹ trong thời gian tới.

Cùng ngày, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn nguồn tin cho biết “quyết định hiện nằm trong tay Mỹ” và Iran “không vội” nối lại đàm phán. Hiện chưa có thời gian hoặc địa điểm cụ thể cho vòng đàm phán tiếp theo.

Vòng đàm phán mới giữa hai bên diễn ra với sự trung gian của Pakistan, được xem là một trong những nỗ lực hiếm hoi nhằm tìm lối thoát cho cuộc chiến đã kéo dài 6 tuần qua. Truyền thông Iran nhận định đây có thể là "cơ hội cuối cùng" để các bên đạt được một khuôn khổ chung.

Kết quả đàm phán cũng được cho là sẽ quyết định số phận của lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần, cũng như việc mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, việc hai bên vẫn tồn tại sự thiếu tin tưởng sâu sắc khiến triển vọng đạt thỏa thuận lâu dài còn nhiều bất định. Nguy hại hơn, thất bại của đàm phán lần này càng đẩy hai bên chìm sâu vào vòng xoáy mất lòng tin-điều vốn đã ăn sâu suốt nhiều thập kỷ giữa hai nước.

* Tổng thống Donald Trump tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz

Sau khi Washington và Tehran kết thúc đàm phán mà không đạt thỏa thuận, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12-4 trên mạng xã hội tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, khẳng định quyết định có hiệu lực ngay lập tức. Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng hải quân Mỹ sẽ truy tìm và chặn bắt mọi tàu hàng trả phí đi lại cho Iran, cũng như bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. Ông cũng đồng thời cho biết, "các nước khác" cũng sẽ tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, song không nêu tên quốc gia cụ thể. Về cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Donald Trump nhận định cuộc đối thoại đã "diễn ra tốt đẹp" khi hai bên đạt được đồng thuận trong phần lớn vấn đề, nhưng cáo buộc Iran không nhất trí với "nội dung thật sự quan trọng duy nhất là hạt nhân".

Trong thông điệp được công bố sau tuyên bố của ông Donald Trump, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".

Theo qdnd.vn

Nguồn Lạng Sơn : https://baolangson.vn/khong-co-thoa-thuan-sau-dam-phan-truc-tiep-my-iran-5087380.html