Cần hiểu đúng bản chất điều chỉnh tổ hợp xét tuyển
Theo các trường đại học, việc điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển xuất phát từ yêu cầu đổi mới tuyển sinh, gắn với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó các môn chung trong tổ hợp xét tuyển phải đóng góp ít nhất 50% trọng số điểm xét tuyển. Điều này đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải xác định rõ những môn học nền tảng, cốt lõi đối với từng ngành nghề.
Học sinh THPT TP Hồ Chí Minh trong chương trình Hội trại truyền thống năm học 2025 - 2026.
Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Thường trực Đại học Duy Tân cho rằng, việc thay đổi tổ hợp môn xét tuyển là xu hướng tất yếu trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Theo Tiến sĩ Thanh Hải, các trường đại học xây dựng tổ hợp xét tuyển dựa trên yêu cầu kiến thức đầu vào cần thiết để người học có thể theo học hiệu quả ở bậc đại học. Không phải tất cả các tổ hợp truyền thống đều bị loại bỏ và sự điều chỉnh cũng không diễn ra đồng loạt ở mọi ngành đào tạo.
Làm rõ hơn vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh cho biết, nhà trường từ nhiều năm nay đã xác định rõ các môn học cốt lõi trong tổ hợp xét tuyển. Với các ngành công nghệ - kỹ thuật, toán và vật lý là hai môn nền tảng; nhóm ngành hóa, sinh, môi trường lấy toán và hóa làm trọng tâm; các ngành kinh tế gắn với toán và ngữ văn. Riêng đối với nhóm ngành pháp luật, việc không tiếp tục sử dụng tổ hợp C00 nhằm phù hợp với quy định chung và bảo đảm chất lượng tuyển sinh.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, việc duy trì những tổ hợp không còn phù hợp với yêu cầu đào tạo hoặc với chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập ở bậc đại học. Vì vậy, điều chỉnh tổ hợp xét tuyển không phải là “thu hẹp” cơ hội mà là sàng lọc theo hướng bảo đảm thí sinh có nền tảng phù hợp để theo học, hoàn thành chương trình đào tạo.
Ở góc độ đào tạo đa ngành, thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm Thông tin - Truyền thông Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết, các tổ hợp xét tuyển được điều chỉnh theo hướng gắn chặt với định hướng nghề nghiệp. Ngoài các môn bắt buộc như toán hoặc ngữ văn, môn còn lại trong tổ hợp được lựa chọn sao cho phù hợp với đặc thù từng nhóm ngành, như tiếng Anh với nhóm ngành ngôn ngữ.
Theo bà Ngọc Bích, việc điều chỉnh tổ hợp là vấn đề mang tính kỹ thuật và các trường luôn tính toán phương án thuận lợi nhất cho thí sinh.
Chuẩn bị gì để không bị động trước thay đổi?
Từ góc nhìn của thí sinh, nỗi lo lớn nhất là việc tổ hợp truyền thống bị thu hẹp có thể làm giảm cơ hội trúng tuyển. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, lo ngại này phần nào xuất phát từ cách tiếp cận tuyển sinh cũ, khi thí sinh thường phụ thuộc vào một hoặc hai tổ hợp quen thuộc.
PGS. TS Ngô Hồng Điệp, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủ Dầu Một phân tích, dù tổ hợp môn xét tuyển có điều chỉnh như thế nào thì vẫn xoay quanh hai môn học nền tảng là toán và ngữ văn - những môn bắt buộc trong chương trình trung học phổ thông. Môn thứ ba trong tổ hợp được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với đặc thù đào tạo của từng ngành. Theo ông, thí sinh không nên quá bận tâm đến việc thay đổi tổ hợp, bởi ngoài kỳ thi tốt nghiệp THPT, các trường đại học hiện nay còn sử dụng nhiều phương thức xét tuyển khác nhau.
PGS. TS Ngô Hồng Điệp cũng nhận định, việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển thực chất còn mở thêm lựa chọn cho thí sinh. Trong trường hợp không học tốt đồng thời cả toán và ngữ văn, thí sinh có thể lựa chọn tổ hợp xét tuyển dựa trên môn học mà mình có thế mạnh hơn, thay vì bị “đóng khung” vào một tổ hợp cố định như trước.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Trưởng phòng Truyền thông Trường Đại học Nguyễn Tất Thành cho biết, nhà trường vẫn duy trì các tổ hợp truyền thống, đồng thời bổ sung thêm những tổ hợp mới phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Bên cạnh đó, việc giữ ổn định các phương thức xét tuyển như học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm các kỳ thi đánh giá năng lực hay tuyển thẳng theo quy định giúp thí sinh có thêm nhiều “cánh cửa” vào đại học.
Theo thạc sĩ Nguyễn Xuân Luyện, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn Tuyển sinh Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh, tâm lý lo lắng của thí sinh khi một số tổ hợp truyền thống không còn được sử dụng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, trên thực tế, mỗi ngành đào tạo thường có nhiều tổ hợp xét tuyển khác nhau. Ngoài ra, thí sinh còn có thể lựa chọn các phương thức xét tuyển không phụ thuộc vào tổ hợp truyền thống như kỳ thi V-SAT, kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh hoặc các phương thức kết hợp kết quả học tập THPT.
Đối với các nhóm ngành đặc thù như sức khỏe, sư phạm và pháp luật, các chuyên gia lưu ý thí sinh cần đặc biệt quan tâm đến yêu cầu riêng của từng ngành. Các ngành thuộc khối sức khỏe xác định rõ các môn khoa học tự nhiên là môn cốt lõi và thí sinh phải đáp ứng ngưỡng đầu vào theo quy định. Nhóm ngành sư phạm hiện chủ yếu xét tuyển bằng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, trong khi nhóm ngành pháp luật có yêu cầu cao hơn về điểm các môn chính trong tổ hợp xét tuyển.
Trước những thay đổi này, điều quan trọng với thí sinh không phải là lo lắng việc một tổ hợp truyền thống có còn được sử dụng hay không mà là chủ động tìm hiểu thông tin, xác định rõ thế mạnh học tập của bản thân và lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp. Khi chuẩn bị đúng và kịp thời, sự thay đổi về tổ hợp xét tuyển sẽ không còn là áp lực mà trở thành cơ hội để thí sinh tiếp cận giảng đường đại học theo cách phù hợp hơn.
Bài và ảnh: Hương Trần/Báo Tin tức và Dân tộc