Không để điều kiện kinh tế cản trở cơ hội học đại học

36 phút trướcBài gốc

Chi phí học tập đang tạo áp lực với nhiều gia đình

- Thưa ông, từ thực tiễn TXCT và theo dõi đời sống dân sinh, ông nhìn nhận như thế nào về áp lực chi phí học đại học hiện nay đối với các gia đình lao động, nhất là nhóm thu nhập trung bình, thấp ở khu vực nông thôn?

- Qua TXCT và theo dõi thực tế đời sống tại địa phương, tôi thấy chi phí học đại học hiện là vấn đề được rất nhiều gia đình quan tâm, nhất là các hộ nông dân, công nhân và người lao động có thu nhập trung bình hoặc thấp.

Chuẩn bị hành lý cho mùa nhập học. Ảnh: T.L

Chi phí học đại học hiện nay không chỉ là học phí mà còn gồm tiền thuê trọ, sinh hoạt, đi lại, tài liệu học tập và nhiều khoản chi khác. Trong khi đó, thu nhập của nhiều gia đình, đặc biệt ở khu vực nông thôn, còn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp hoặc lao động tự do nên chưa thật sự ổn định. Vì vậy, khi chi phí học tập tăng lên thì áp lực tài chính đối với gia đình cũng tăng theo.

Thực tế cho thấy, có những học sinh có năng lực, có khát vọng học tập nhưng phải cân nhắc rất nhiều trước ngưỡng cửa đại học vì điều kiện kinh tế. Theo tôi, đây là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện chính sách học phí cũng như các chính sách hỗ trợ người học trong thời gian tới.

Giáo dục đại học không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà cần tiếp tục được Nhà nước ưu tiên đầu tư nguồn lực tương xứng... Đây là lĩnh vực trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số của đất nước.

- Trong bối cảnh giáo dục được xác định là quốc sách hàng đầu, theo ông, chính sách học phí đại học hiện nay đã bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tự chủ của các cơ sở đào tạo và cơ hội tiếp cận giáo dục của người dân hay chưa?

- Theo tôi, đây là vấn đề cần tiếp tục được rà soát, đánh giá kỹ hơn trong thực tiễn triển khai.

Chủ trương tự chủ đại học là cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tăng tính chủ động cho các cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, cùng với tự chủ cần có cơ chế phù hợp để bảo đảm người học vẫn có cơ hội tiếp cận giáo dục theo năng lực, nguyện vọng và điều kiện thực tế của mình.

Qua phản ánh từ cử tri, có thể thấy học phí đại học tác động trực tiếp đến đời sống của nhiều gia đình. Vì vậy, khi xây dựng và điều chỉnh chính sách cần tính toán hài hòa giữa yêu cầu phát triển của cơ sở đào tạo với khả năng chi trả của người dân; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và có lộ trình phù hợp.

Tôi cho rằng, Nhà nước cần tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn lực thỏa đáng cho giáo dục đại học, nhất là đối với đội ngũ giảng viên và sinh viên. Đây không chỉ là đầu tư cho giáo dục mà còn là đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao - lực lượng nòng cốt phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cùng với đó, cần tiếp tục mở rộng cơ chế huy động nguồn lực xã hội, tăng cường sự đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong phát triển giáo dục đại học. Khi nguồn lực đầu tư được tăng cường, các trường có thêm điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo; đồng thời góp phần giảm áp lực đóng góp học phí đối với người học, nhất là sinh viên thuộc các hộ gia đình thu nhập thấp, hộ nghèo và cận nghèo.

Hỗ trợ người học là đầu tư cho tương lai

- Nhiều ý kiến cho rằng, chi phí học đại học đang trở thành rào cản đối với không ít học sinh có năng lực nhưng hoàn cảnh khó khăn. Theo ông, điều này tác động như thế nào trong thực tiễn?

- Từ thực tế TXCT, tôi cho rằng: Đây là băn khoăn có cơ sở và cần được quan tâm đúng mức.Khi chi phí học tập tăng lên, một số gia đình sẽ phải cân nhắc rất kỹ việc cho con theo học đại học, nhất là những gia đình đông con hoặc điều kiện kinh tế còn khó khăn... Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến lựa chọn học tập của học sinh sau khi tốt nghiệp phổ thông.

Phụ huynh cùng tân sinh viên làm thủ tục nhập học. Ảnh: TL

Từ góc độ chính sách, điều quan trọng là tạo điều kiện để người học có cơ hội tiếp cận giáo dục phù hợp với năng lực và nguyện vọng, không để điều kiện kinh tế trở thành rào cản quá lớn trên con đường học tập.

Đối với các gia đình, các con em hiếu học nhưng còn khó khăn về điều kiện kinh tế, việc quan tâm hỗ trợ người học không chỉ có ý nghĩa về an sinh xã hội mà còn là sự khích lệ, động viên rất to lớn để các em tiếp tục theo đuổi ước mơ học tập. Đồng thời, đây cũng là cách góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho phát triển lâu dài... Theo tôi, hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho sinh viên, nhất là sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, là chính sách rất thiết thực, có ý nghĩa lâu dài đối với phát triển con người và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

- Từ góc độ cơ quan dân cử ở địa phương, ông kiến nghị gì đối với Quốc hội, Chính phủ để hoàn thiện chính sách học phí và hỗ trợ người học trong thời gian tới?

- Tôi cho rằng, chính sách học phí đại học cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo hướng hài hòa hơn giữa yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, thực hiện tự chủ và khả năng tiếp cận giáo dục của người dân.

Trước hết, cần nghiên cứu lộ trình điều chỉnh học phí phù hợp với điều kiện thực tế và mặt bằng thu nhập của người dân, nhất là tại các địa phương còn khó khăn. Việc điều chỉnh cần có bước đi hợp lý, bảo đảm tính ổn định để người học và gia đình có thể chủ động chuẩn bị.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục nâng cao hiệu quả các chính sách hỗ trợ như học bổng, tín dụng sinh viên, miễn giảm học phí đối với các nhóm đối tượng phù hợp; đồng thời nghiên cứu thêm cơ chế hỗ trợ đối với một số ngành đào tạo thiết yếu mà xã hội đang có nhu cầu lớn.

Mặt khác, cần tiếp tục mở rộng việc huy động nguồn lực cho giáo dục đại học theo hướng Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời phát huy sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Khi nguồn lực được tăng cường, các cơ sở đào tạo sẽ có thêm điều kiện phát triển, người học cũng có thêm cơ hội tiếp cận giáo dục với chi phí phù hợp hơn.

Từ góc độ cơ quan dân cử ở địa phương, chúng tôi mong muốn các chính sách liên quan đến học phí đại học khi ban hành sẽ bám sát thực tiễn, phù hợp điều kiện đời sống của người dân và nhận được sự đồng thuận cao trong xã hội.

- Xin cám ơn ông!

Học tập là quyền của công dân; giáo dục là lĩnh vực Nhà nước ưu tiên đầu tư. Vì vậy, chính sách học phí không chỉ liên quan đến hoạt động đào tạo mà còn tác động trực tiếp đến cơ hội học tập của người học, nhất là những gia đình còn khó khăn. Theo tôi, hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho sinh viên cần được nhìn nhận là khoản đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao và cho tương lai đất nước; đồng thời là sự khích lệ, động viên rất to lớn đối với các gia đình, con em hiếu học nhưng còn khó khăn. Điều cử tri mong muốn là chính sách học phí ổn định, phù hợp thực tế, đi kèm cơ chế hỗ trợ thiết thực để giảm áp lực cho người học và tạo điều kiện để mọi người có cơ hội tiếp cận giáo dục đại học.

Phó Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Nghệ An TRẦN ĐÌNH TOÀN

Diệp Anh thực hiện

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/khong-de-dieu-kien-kinh-te-can-tro-co-hoi-hoc-dai-hoc-10419095.html