Không lùi mục tiêu, chỉ điều chỉnh cách đi

một giờ trướcBài gốc

Việc UBND tỉnh điều chỉnh kịch bản tăng trưởng sau quý I không phải là sự “chùng xuống” về quyết tâm, mà là một bước đi chủ động, khoa học và thực tiễn để giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Với Thái Nguyên, mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 ở mức 11% - thuộc nhóm cao của cả nước - đặt ra yêu cầu rất lớn đối với công tác lãnh đạo, điều hành. Trong ảnh: Đô thị khu vực trung tâm tỉnh được đầu tư ngày càng khang trang.

Nhìn thẳng thực tế để giữ nhịp tăng trưởng

Quý I/2026 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực nhưng cũng có không ít áp lực đối với nền kinh tế của tỉnh. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 8,55% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 9,05% theo kịch bản đề ra. Nếu chỉ nhìn vào con số này, có thể thấy mục tiêu quý I chưa đạt. Song, nhìn toàn diện hơn, đây vẫn là mức tăng trưởng cao nhất của quý I kể từ năm 2022 đến nay.

Kết quả này giúp Thái Nguyên vươn lên xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố trong cả nước, tăng 18 bậc so với kết quả năm 2025 và đứng thứ 5/9 tỉnh khu vực Trung du và miền núi phía Bắc. Điều đó cho thấy, trong bối cảnh nhiều khó khăn đan xen, nền kinh tế tỉnh vẫn duy trì được sức chống chịu và động lực phát triển tương đối tích cực.

Điểm sáng nổi bật tiếp tục thuộc về khu vực công nghiệp - xây dựng, vốn nhiều năm nay giữ vai trò “đầu kéo” của nền kinh tế địa phương. Quý I, khu vực này tăng 9,83%, đóng góp hơn một nửa vào mức tăng trưởng chung của GRDP. Riêng ngành Công nghiệp tăng 10,76%; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng tới 17,13%, vượt xa kế hoạch đề ra.

Hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực điện tử, đặc biệt là khu vực FDI, duy trì ổn định, góp phần giữ nhịp tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu và thu ngân sách trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo - lĩnh vực chủ lực của Thái Nguyên - tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao tới 18,5%. Hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực điện tử, đặc biệt là khu vực FDI, duy trì ổn định, góp phần giữ nhịp tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu và thu ngân sách.

Lĩnh vực thương mại - dịch vụ cũng ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 16,5%; doanh thu lưu trú, ăn uống tăng gần 10%; vận tải hàng hóa, hành khách đều tăng khá.

Đặc biệt, du lịch tiếp tục tạo dấu ấn khi lượng khách đến Thái Nguyên vượt gần 30% so với kịch bản tăng trưởng, doanh thu du lịch tăng gần 29%.

Lĩnh vực thương mại - dịch vụ trên địa bàn tỉnh trong quý I/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 16,5% so với cùng kỳ.

Ở góc độ nguồn lực phát triển, "bức tranh" đầu tư cũng có nhiều gam màu sáng. Quý I, Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với hơn 5,7 tỷ USD vốn đăng ký, trong đó nhiều dự án quy mô lớn của các tập đoàn công nghệ hàng đầu tiếp tục lựa chọn tỉnh làm cứ điểm đầu tư. Đây không chỉ là nguồn vốn đơn thuần mà còn là tín hiệu cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư, triển vọng phát triển của tỉnh.

Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 8.800 tỷ đồng, vượt tiến độ bình quân; tín dụng tăng cao hơn mức chung của toàn ngành ngân hàng; đầu tư toàn xã hội tăng hơn 13%. Những con số đó phản ánh sự chủ động của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân trong nỗ lực duy trì đà phát triển.

Tập đoàn Posco (Hàn Quốc) ký kết Hợp đồng nguyên tắc thuê đất tại Khu công nghiệp Sông Công II - giai đoạn 2 để xây dựng nhà máy sản xuất vật liệu pin quy mô lớn đầu tiên ở Việt Nam.

Không né tránh những “điểm nghẽn”

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế cũng phải thấy rằng, mức tăng trưởng 8,55% chưa đạt kịch bản không đơn thuần là câu chuyện của một quý, mà còn phản ánh những khó khăn mang tính cấu trúc của nền kinh tế ở địa phương.

Điểm dễ nhận thấy nhất là sự phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, đặc biệt ngành điện tử. Dù công nghiệp tăng trưởng cao, song giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế do tỷ lệ nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện lớn. Điều này dẫn tới nghịch lý: Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng mạnh nhưng giá trị tăng thêm của nền kinh tế chưa tương xứng.

Tăng trưởng công nghiệp của tỉnh vẫn chủ yếu dựa vào chiều rộng, phụ thuộc nhiều vào các doanh nghiệp điện tử quy mô lớn. Liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước còn mỏng; công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng; hiệu ứng lan tỏa tới khu vực doanh nghiệp nội địa chưa thực sự mạnh mẽ. Đây là bài toán đã được nhận diện từ nhiều năm nhưng vẫn chưa thể giải quyết trong thời gian ngắn.

Lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đang được tái định hướng theo hướng nông nghiệp giá trị cao, kinh tế chè, OCOP, nông nghiệp sinh thái và chế biến sâu.

Ở khu vực nông nghiệp, dù tiếp tục giữ vai trò “bệ đỡ” ổn định với mức tăng trên 4%, nhưng khả năng tạo đột phá còn hạn chế. Nông nghiệp Thái Nguyên vẫn đứng trước yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng theo sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và thương hiệu sản phẩm.

Khu vực dịch vụ, dù tăng trưởng khá nhưng chưa khai thác hết tiềm năng. Sức cầu của nền kinh tế còn phục hồi chậm; thương mại điện tử, logistics, dịch vụ chất lượng cao còn dư địa lớn nhưng phát triển chưa tương xứng.

Xuất khẩu địa phương vẫn thấp hơn tiến độ kỳ vọng; một số ngành như chè, may mặc, thép tiếp tục gặp khó trước biến động thị trường thế giới... Những khó khăn này càng cho thấy nếu chỉ giữ nguyên kịch bản cũ mà không điều chỉnh thì nguy cơ hụt mục tiêu cả năm là rất rõ.

Điều chỉnh kịch bản để tăng tính khả thi

Trong điều hành phát triển kinh tế, điều quan trọng không phải là cố giữ những chỉ tiêu “đẹp” trên giấy, mà là khả năng phản ứng chính sách nhanh, linh hoạt, sát thực tế. Vì vậy, việc UBND tỉnh rà soát, điều chỉnh kịch bản tăng trưởng sau quý I là một quyết định cần thiết và đúng thời điểm.

Trong quý I/2026, điểm sáng nổi bật của tỉnh tiếp tục thuộc về khu vực công nghiệp - xây dựng, vốn nhiều năm nay giữ vai trò “đầu kéo” của nền kinh tế địa phương.

Điều chỉnh ở đây không phải là giảm mục tiêu. Tỉnh vẫn kiên định mục tiêu GRDP tăng 11% trong năm 2026 - tức giữ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Nhưng cách tiếp cận đã được thay đổi theo hướng cụ thể hơn, thực chất hơn, đó là xác định lại các động lực tăng trưởng, lượng hóa trách nhiệm từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương và phân kỳ tăng trưởng sát hơn với điều kiện thực tế.

Theo kịch bản điều chỉnh, bình quân các quý còn lại phải đạt mức tăng khoảng 11,7%. Khu vực công nghiệp - xây dựng phải tăng trên 15%; dịch vụ tăng khoảng 11%; nông nghiệp giữ mức khoảng 4%. Áp lực là không nhỏ, song không phải không có cơ sở hoàn thành.

Bởi ngay trong quý I, nhiều chỉ dấu cho thấy nền kinh tế vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng cao hơn kế hoạch; thu hút FDI vượt xa dự kiến; các dự án công nghiệp quy mô lớn đang được mở rộng đầu tư; nhiều dự án hạ tầng trọng điểm tiếp tục được thúc đẩy.

Việc tỉnh triển khai các cơ chế “Luồng xanh 24 giờ”, “Luồng xanh 60%” trong xử lý thủ tục đầu tư đang phát huy hiệu quả rõ nét, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư...

Điểm đáng chú ý trong điều chỉnh kịch bản tăng trưởng lần này là sự chuyển động khá đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương. Không còn cách làm “khoán trắng” cho một vài động lực truyền thống, tỉnh đang đặt yêu cầu cao hơn đối với từng ngành, từng địa phương sau sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trong quý I/2026, du lịch tiếp tục tạo dấu ấn khi lượng khách đến Thái Nguyên vượt gần 30% so với kịch bản tăng trưởng, doanh thu du lịch tăng gần 29%.

Khu vực công nghiệp tiếp tục đặt kỳ vọng lớn vào các dự án FDI công nghệ cao, điện tử, bán dẫn; song song với đó là yêu cầu phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao tính liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Khu vực xây dựng được kỳ vọng tạo sức bật thông qua giải ngân đầu tư công và hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược: tuyến cao tốc, các tuyến kết nối liên vùng, đường vành đai, công trình chống ngập, cầu giao thông trọng điểm… Không chỉ tạo tổng cầu trước mắt, đây còn là nền tảng mở rộng không gian phát triển lâu dài.

Dịch vụ - thương mại đang được đặt vào vai trò lớn hơn. Việc phát triển các phố thương mại, không gian kinh tế đêm, logistics, thương mại điện tử, cùng với các dự án du lịch quy mô lớn quanh hồ Núi Cốc, Ba Bể, Quân Chu, Ghềnh Chè… đang mở thêm dư địa tăng trưởng. Ngay cả nông nghiệp - lĩnh vực vốn khó tạo bứt phá - cũng đang được tái định hướng theo hướng nông nghiệp giá trị cao, kinh tế chè, OCOP, nông nghiệp sinh thái và chế biến sâu.

Biến áp lực thành động lực

Con đường đạt tăng trưởng hai con số chưa bao giờ dễ dàng, nhất là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Nhưng lịch sử phát triển của Thái Nguyên nhiều năm qua cho thấy, những thời điểm khó khăn thường cũng là lúc bản lĩnh điều hành và năng lực thích ứng được thể hiện rõ nhất.

Sáng 28/4/2026, tỉnh Thái Nguyên đồng loạt tổ chức Lễ khởi công 10 dự án trọng điểm trên địa bàn, với tổng mức đầu tư trên 8.238 tỷ đồng. Trong ảnh: Thi công mặt bằng Khu nhà ở xã hội Đồng Tiến.

Điều chỉnh kịch bản tăng trưởng vì thế không phải là dấu hiệu của sự chững lại, mà là biểu hiện của tư duy quản trị phát triển chủ động, dám nhìn thẳng vào thực tế để hành động hiệu quả hơn.

Điều quan trọng lúc này không chỉ là quyết tâm chính trị, mà phải chuyển hóa quyết tâm ấy thành hành động cụ thể, tiến độ cụ thể và kết quả cụ thể của từng ngành, từng địa phương, từng dự án, từng doanh nghiệp…

Mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% năm 2026 còn nhiều thách thức phía trước. Nhưng với nền tảng quý I đã tạo dựng, với dư địa từ công nghiệp công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, thương mại - dịch vụ và tinh thần hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị, Thái Nguyên hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào khả năng hoàn thành mục tiêu lớn đề ra.

Giữ được nhịp tăng trưởng hai con số không chỉ là hoàn thành một chỉ tiêu kinh tế, mà còn là khẳng định vị thế một cực tăng trưởng động lực của vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.

Sơn Trường

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/kinh-te/202605/khong-lui-muc-tieu-chi-dieu-chinh-cach-di-1d21352/