Không muốn bị thua Trung Quốc, Mỹ đột ngột dừng lệnh siết quản lý AI

6 giờ trướcBài gốc

Cạnh tranh Mỹ - Trung về AI là nguyên nhân khiến ông Trump đột ngột dừng ký sắc lệnh về siết quản lý AI. Ảnh: Shutterstock.

Theo các cơ quan truyền thông ra ngày 24/5, một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm mở rộng quyền quản lý AI của chính phủ đã bị dừng lại vào phút chót, chỉ vài giờ trước khi ký ban hành.

Sắc lệnh này yêu cầu các nhà phát triển AI phải nộp mô hình cho cơ quan liên bang tối đa 90 ngày để đánh giá rủi ro an ninh mạng trước khi công bố ra công chúng. Tuy nhiên, trong nội bộ Nhà Trắng vẫn tồn tại bất đồng về việc liệu quy định này có gây gánh nặng quá lớn cho ngành công nghệ hay không.

Vụ việc này cho thấy: cạnh tranh Mỹ – Trung về AI đang rất căng thẳng, chính sách quản lý AI trở thành vấn đề nhạy cảm, phải cân bằng giữa an ninh và tốc độ đổi mới.

Đây cũng là ví dụ điển hình về ảnh hưởng mạnh của các “ông lớn công nghệ” đối với chính sách công nghệ ở Mỹ.

Mô hình thông dụng Mythos của Anthropic khiến Nhà Trắng lo ngại về rủi ro an ninh mạng. Ảnh: Sohu.

Mô hình Mythos làm thay đổi cục diện chính sách

Trước đây, chính quyền Donald Trump có xu hướng nới lỏng quản lý AI để thúc đẩy đổi mới và duy trì lợi thế trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung. Tuy nhiên, vào mùa xuân năm nay, Anthropic tung ra mô hình Mythos – được đánh giá có thể làm gia tăng đáng kể rủi ro an ninh mạng. Theo phân tích của The Hill và CNN, Mythos được coi là “bước ngoặt” trong lịch sử an ninh mạng, khi có khả năng tự động phát hiện, khai thác hoặc khắc phục các lỗ hổng hệ thống hiệu quả hơn gần như mọi nhà nghiên cứu con người.

Sự xuất hiện của Mythos đã đẩy lo ngại về tác động của AI đối với an ninh mạng lên mức cao, buộc Nhà Trắng phải cân nhắc các biện pháp kiểm soát mạnh hơn, bao gồm cả phương án yêu cầu phê duyệt trước khi phát hành mô hình.

TờWall Street Journal nhận định: “Mythos của Anthropic đã làm rối tung chiến lược AI của Nhà Trắng, thậm chí có thể đảo lộn toàn bộ chương trình nghị sự công nghệ của chính quyền”.

Mô hình đa năng mới Mythos đã khiến Nhà Trắng lo ngại, đến mức chính quyền của Tổng thống Donald Trump từng phát tín hiệu sẽ tăng cường quản lý việc phát hành các mô hình AI. Tuy nhiên, vào phút chót, ông Trump lại thay đổi quyết định. Ông khẳng định Mỹ hiện đang dẫn đầu thế giới về AI và không muốn thực hiện bất kỳ chính sách nào có thể làm suy yếu ưu thế này.

Tổng thống Trump: "Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc , dẫn trước tất cả (về AI), và tôi không muốn làm gì khiến điều đó bị ảnh hưởng". Ảnh: Ifeng.

Theo Reuters, ông Trump cho biết đã hoãn ký một sắc lệnh hành pháp về AI vì không hài lòng với “một số nội dung” trong đó, đồng thời không muốn thực hiện bất kỳ biện pháp nào có thể làm suy yếu lợi thế cạnh tranh của Mỹ trước Trung Quốc trong lĩnh vực AI.

Ông phát biểu tại Phòng Bầu dục: “Tôi cho rằng điều này có thể cản trở (việc duy trì vị thế dẫn đầu). Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc, dẫn trước tất cả, và tôi không muốn làm gì khiến điều đó bị ảnh hưởng”.

Các nguồn tin cho biết, sắc lệnh dự kiến sẽ thiết lập một khuôn khổ tự nguyện, yêu cầu các nhà phát triển AI phải trao đổi với chính phủ Mỹ trước khi công bố các mô hình tiên tiến. Tuy nhiên, giới công nghệ lo ngại các quy định này có thể làm chậm việc ra mắt sản phẩm mới hoặc buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh mô hình, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Ngoài ra, ông Trump từng cân nhắc sử dụng các mô hình AI tiên tiến để tăng cường an ninh mạng cho các lĩnh vực then chốt như hệ thống chính phủ, ngân hàng và bệnh viện.

Ban đầu, ông dự kiến ký sắc lệnh trong một sự kiện có sự tham dự của các CEO công ty AI, nhưng đã “đổi ý” vào phút chót mà không nêu rõ lý do cụ thể.

Vận động hành lang trước phút chót

Các tập đoàn công nghệ đã vận động mạnh mẽ để ngăn chặn chính sách này. Những nhân vật đóng vai trò quan trọng gồm: David Sacks, Elon Musk, Mark Zuckerberg.

Theo một nguồn tin, David Sacks đã trực tiếp gọi điện cho ông Trump ngay trong sáng ngày ký sắc lệnh, cảnh báo rằng cơ chế kiểm duyệt AI này có thể làm chậm quá trình đổi mới, khiến Mỹ tụt lại phía sau Trung Quốc trong cuộc đua AI.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết Sacks đã “tự ý gọi cho Tổng thống mà không ai hay biết, thậm chí cả đội của ông cũng không biết, và khiến toàn bộ kế hoạch bị dừng lại”.

Ngoài ra, hai ông Elon Musk và Mark Zuckerberg cũng trao đổi với ông Trump, cảnh báo rằng quy định này có thể cản trở phát triển công nghệ then chốt và làm suy yếu năng lực cạnh tranh kinh tế của Mỹ.

Tuy nhiên, Musk sau đó lên tiếng trên nền tảng X rằng ông chỉ nói chuyện với ông Trump sau khi quyết định “dừng lại” đã được đưa ra và ông không nắm rõ nội dung chi tiết của sắc lệnh.

Chia rẽ nội bộ và bất ổn chính sách

Theo Politico, trong Nhà Trắng tồn tại sự chia rẽ rõ rệt giữa các phe ủng hộ “siết chặt kiểm soát” và phe muốn “thả lỏng để phát triển”. Điều này khiến tín hiệu chính sách không nhất quán.

Sự thiếu rõ ràng khiến doanh nghiệp công nghệ và các nhóm vận động hành lang khó dự đoán hướng đi tiếp theo. Một nhà vận động kỳ cựu thừa nhận: “Không ai hiểu Nhà Trắng thực sự muốn gì”.

Việc ông Trump hoãn ký sắc lệnh càng làm gia tăng sự bất định trong chính sách AI của Mỹ.

Quản trị AI được xác định là cuộc cạnh tranh mới quyết liệt trên toàn cầu. Ảnh: Sohu.

Cạnh tranh không chỉ là công nghệ, mà còn là quản trị

Cạnh tranh Mỹ - Trung đã chuyển sang cuộc đua về quản trị AI, không chỉ về công nghệ bán dẫn, mạng 5G hay chip. Theo bà Lizzi Lee từ Viện Chính sách Xã hội châu Á (ASPI), cả Mỹ và Trung Quốc đều đang bắt đầu xác định ranh giới quản lý đối với AI tiên tiến, đặc biệt là các mô hình có khả năng tự hành và liên quan đến an ninh mạng như Mythos.

Bà nhận định: Nếu quy định ở mức vừa phải và tập trung vào rủi ro an ninh quốc gia, tác động đến đổi mới có thể không lớn. Tuy nhiên, điều này cho thấy Nhà Trắng đang dần từ bỏ cách tiếp cận “thả nổi hoàn toàn” đối với AI.

Một điểm đáng chú ý, cạnh tranh AI không chỉ là ai có công nghệ tốt hơn, mà còn là ai xây dựng được hệ thống quản trị hiệu quả mà không bóp nghẹt đổi mới.

Theo SCMP, Mỹ hiện vẫn chưa có luật AI toàn diện, trong khi Trung Quốc đang tăng tốc xây dựng khung pháp lý. Trung Quốc đã ban hành quy định về đánh giá đạo đức AI toàn quy trình, đang thúc đẩy luật tổng thể về AI, bao gồm: an ninh mạng, dữ liệu, thuật toán, nền tảng và đạo đức. Điều này cho thấy an ninh mạng đang trở thành yếu tố bắt buộc trong khung pháp lý AI, không còn là lựa chọn kỹ thuật.

Tóm lại, Mỹ đang giằng co giữa đổi mới và kiểm soát AI; mô hình AI mới (Mythos) làm gia tăng lo ngại an ninh nên thúc đẩy xu hướng quản lý. Chính sách Mỹ hiện thiếu ổn định do chia rẽ nội bộ.

Theo Sohu, Ifeng

Thu Thủy

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/khong-muon-bi-thua-trung-quoc-my-dot-ngot-dung-lenh-siet-quan-ly-ai-post200798.html