Từ vụ bé trai hơn 2 tuổi bị mẹ ruột cùng người sống chung như vợ chồng bạo hành tại xã Hòa Hiệp, TP.HCM đến vụ bé gái 4 tuổi tử vong sau thời gian dài bị mẹ ruột và bố dượng hành hạ tại Hà Nội, tất cả đang gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng xâm hại trẻ em ngày càng nghiêm trọng...
Không chỉ dừng ở hành vi đánh đập, nhiều vụ việc còn cho thấy sự tàn nhẫn kéo dài với các hình thức bạo lực mang tính tra tấn cả thể xác lẫn tinh thần đối với trẻ nhỏ. Điều đáng lo ngại hơn là phần lớn các hành vi này lại xuất phát từ chính những người có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, vụ việc tại xã Hòa Hiệp, TP.HCM được phát hiện sau khi người dân trình báo công an về việc bé trai N.G.K. sinh năm 2024, có nhiều dấu hiệu bị bạo hành. Khi lực lượng chức năng có mặt, cháu bé trong tình trạng nhiều thương tích trên cơ thể, lơ mơ, phản ứng chậm và phải lập tức đưa đi cấp cứu.
Cả người bé K. đều bầm tím và vết thương chằng chịt trên lưng. Ảnh: CATPHCM
Qua xác minh ban đầu, cơ quan điều tra xác định mẹ ruột cháu bé cùng người đàn ông sống chung đã nhiều lần dùng cây tre, cây gỗ đánh đập cháu. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM sau đó đã ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp để điều tra về hành vi “Cố ý gây thương tích”.
Trong khi đó, dư luận tiếp tục phẫn nộ trước vụ bé gái 4 tuổi tại phường Phú Diễn, Hà Nội tử vong sau chuỗi ngày bị bạo hành dã man. Theo thông tin ban đầu, cháu bé bị đánh đập liên tục bằng nhiều vật dụng khác nhau, thường xuyên bị bỏ đói và chịu nhiều hình thức hành hạ kéo dài trong thời gian dài trước khi tử vong.
Em bé 4 tuổi trước và sau khi bị bạo hành ở Hà Nội.
Bạo hành trẻ em không còn là câu chuyện cá biệt
Liên tiếp các vụ việc đau lòng xảy ra trong thời gian gần đây cho thấy bạo hành trẻ em không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành vấn đề xã hội đáng báo động. Điều đáng lo ngại là nhiều hành vi bạo lực lại được ngụy biện dưới danh nghĩa “dạy con”, “uốn nắn trẻ”, trong khi thực chất đã vượt xa giới hạn của quyền giáo dục con cái và có dấu hiệu rõ ràng của hành vi hành hạ, ngược đãi trẻ em.
Trao đổi về góc độ pháp lý, bà Nguyễn Thị Thanh, Trưởng ban Hành chính – Pháp lý của Hãng luật MKLaw, cho rằng, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành vi xâm hại, hành hạ, bạo lực đối với trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào.
Theo bà Thanh, Điều 37 Hiến pháp năm 2013 khẳng định trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ; nghiêm cấm hành vi xâm hại, hành hạ, ngược đãi trẻ em. Đồng thời, Luật Trẻ em năm 2016 cũng quy định rõ trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, thân thể, danh dự và nhân phẩm.
“Cha mẹ có quyền giáo dục con, nhưng quyền đó không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng bạo lực. Khi hành vi đánh đập gây tổn hại về thể chất, tinh thần hoặc đe dọa tính mạng trẻ em thì đã vượt khỏi phạm vi giáo dục gia đình và trở thành hành vi vi phạm pháp luật hình sự”, bà Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Thanh, Trưởng ban Hành chính - Pháp lý của Hãng luật MKLaw
Theo đại diện Hãng luật MKLaw, trẻ em là nhóm yếu thế đặc biệt, chưa có đầy đủ khả năng tự bảo vệ và nhận thức về nguy hiểm. Những hành vi bạo lực kéo dài không chỉ để lại thương tích trên cơ thể mà còn gây tổn thương tâm lý lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nhân cách và tương lai của trẻ.
Không thể dung thứ cho hành vi hành hạ trẻ nhỏ
Từ góc độ pháp lý, bà Nguyễn Thị Thanh cho rằng các vụ việc nêu trên cần được xử lý nghiêm minh, toàn diện và đúng bản chất hành vi. Tùy theo kết quả điều tra, mức độ thương tích, tính chất hành vi và hậu quả xảy ra, các đối tượng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về nhiều tội danh khác nhau theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025.
Đối với các trường hợp bạo hành kéo dài, mang tính chất hành hạ, đối xử tàn ác với trẻ nhỏ, đặc biệt dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hoặc tử vong, cơ quan tố tụng cần đánh giá đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm để áp dụng chế tài nghiêm khắc, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung cho xã hội.
“Pháp luật không thể khoan nhượng với những hành vi xâm hại trẻ em diễn ra ngay trong môi trường gia đình. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà còn là sự xâm phạm nghiêm trọng đến quyền con người, quyền trẻ em đã được pháp luật bảo vệ đặc biệt”, bà Thanh nhận định.
Cũng theo bà Thanh, bên cạnh xử lý hình sự, các cơ quan chức năng cần đồng thời triển khai đầy đủ các biện pháp bảo vệ trẻ em theo Luật Trẻ em, bao gồm hỗ trợ y tế, tư vấn tâm lý, chăm sóc phục hồi và bố trí môi trường sống an toàn cho trẻ sau vụ việc.
Cần sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn xã hội
Từ nhiều vụ bạo hành trẻ em bị phát hiện gần đây có thể thấy, không ít trường hợp hành vi bạo lực đã diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện hoặc ngăn chặn kịp thời. Sự thờ ơ, tâm lý xem đây là “chuyện riêng của gia đình” hoặc e ngại va chạm đã vô tình khiến nhiều trẻ em tiếp tục trở thành nạn nhân.
Theo các chuyên gia, bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Chính quyền cơ sở, nhà trường, tổ dân phố, hàng xóm và cộng đồng cần nâng cao trách nhiệm phát hiện, tố giác và can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu trẻ bị bạo hành, xâm hại.
Việc Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế kịp thời có văn bản đề nghị áp dụng các biện pháp bảo vệ đối với cháu bé tại TP.HCM được xem là động thái cần thiết nhằm tăng cường trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong công tác bảo vệ trẻ em.
Những vụ việc đau lòng liên tiếp xảy ra thêm một lần cho thấy, bảo vệ trẻ em không thể chỉ dừng ở các khẩu hiệu hay những lời kêu gọi sau mỗi vụ án. Điều xã hội cần lúc này là sự vào cuộc quyết liệt hơn của các cơ quan chức năng, sự nghiêm minh của pháp luật và sự chủ động của cộng đồng để không còn những đứa trẻ phải lớn lên trong sợ hãi ngay chính trong mái nhà của mình.
Ánh Tuyết