Khordad 15 - 'Lá chắn phòng không' Iran mang tham vọng khóa chặt bầu trời Trung Đông

3 giờ trướcBài gốc

Trong cấu trúc phòng thủ nhiều tầng mà Iran xây dựng suốt nhiều năm qua, hệ thống đánh chặn Khordad 15 được xem là mắt xích trung tâm.

Nếu các tổ hợp tầm xa bảo vệ không phận rộng lớn và pháo phòng không tầm ngắn giữ vai trò đánh chặn mục tiêu thấp, thì Khordad 15 đảm nhiệm khoảng cách trung gian, nơi phần lớn máy bay chiến đấu và máy bay không người lái hoạt động.

Hệ thống phòng không này do Tổ chức Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Iran phát triển và được công bố như một sản phẩm nội địa hóa cao.

Việc tự chế tạo toàn bộ thành phần, từ xe mang phóng, ra đa đến đạn tên lửa, giúp Tehran giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh chịu lệnh trừng phạt kéo dài từ Mỹ.

Về tổ chức chiến đấu, mỗi khẩu đội Khordad 15 thường gồm 1 xe ra đa trinh sát, 1 xe chỉ huy điều khiển hỏa lực và từ 2 đến 4 xe bệ phóng bánh lốp hạng nặng.

Tất cả đặt trên khung gầm cơ động cao, có thể di chuyển hàng trăm km trên đường bộ, triển khai trận địa trong thời gian ngắn rồi rút lui nhanh sau khi khai hỏa.

Chiến thuật "bắn rồi cơ động" này giúp giảm nguy cơ bị tên lửa chống ra đa hoặc pháo phản lực tập kích.

Trái tim của tổ hợp là ra đa mảng pha quét điện tử chủ động. Theo các thông số công bố, ra đa có thể phát hiện mục tiêu cỡ tiêm kích ở cự ly khoảng 150 km, đồng thời theo dõi 100 mục tiêu.

Hệ thống điều khiển hỏa lực cho phép khóa bám và dẫn bắn nhiều mục tiêu cùng lúc, tạo năng lực phòng thủ khu vực thay vì chỉ bảo vệ điểm cố định. Vũ khí chính của Khordad 15 là tên lửa đất đối không Sayyad-3.

Đây là loại đạn hai tầng nhiên liệu rắn, dài gần 4,5 m, đường kính khoảng 40 cm, khối lượng hơn 2 tấn. .

Tên lửa sử dụng dẫn đường quán tính ở giai đoạn giữa, cập nhật dữ liệu qua liên kết vô tuyến, sau đó chuyển sang đầu dò ra đa chủ động ở pha cuối để tự tìm diệt mục tiêu

Tầm bắn hiệu quả của Sayyad-3 đạt khoảng 120 km, độ cao đánh chặn tối đa khoảng 27 km. Với thông số này, tổ hợp có thể tiêu diệt máy bay chiến đấu, máy bay ném bom, máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh báo sớm và cả máy bay không người lái tầm cao.

Đối với mục tiêu có diện tích phản xạ ra đa nhỏ hoặc có yếu tố tàng hình, cự ly phát hiện được công bố khoảng 85 km.

Mỗi xe bệ phóng mang 4 ống phóng kín. Một khẩu đội đầy đủ có thể phóng nhiều tên lửa gần như đồng thời, tấn công 6 mục tiêu khác nhau.

Hỏa lực dày đặc giúp tăng xác suất tiêu diệt và tạo vùng cấm tiếp cận trên không, buộc đối phương phải bay cao hơn hoặc giữ khoảng cách an toàn.

Các chuyên gia quân sự đánh giá, Khordad 15 đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Iran phải đối mặt nguy cơ trinh sát và tấn công từ xa.

Máy bay không người lái, tên lửa hành trình hoặc tiêm kích hiện đại của Mỹ và đồng minh có thể tìm cách áp sát ở độ cao trung bình.

Khi đó, một hệ thống tầm trung như Khordad 15 trở thành lớp đệm then chốt trước khi mục tiêu tiếp cận khu vực nhạy cảm như căn cứ quân sự, cơ sở năng lượng hay trung tâm công nghiệp.

Việc nội địa hóa còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Iran có thể sản xuất hàng loạt, thay thế linh kiện và nâng cấp phần mềm mà không phụ thuộc chuỗi cung ứng bên ngoài.

Điều này giúp duy trì mật độ phòng không cao, phân tán trận địa trên diện rộng, khiến đối phương khó vô hiệu hóa toàn bộ mạng lưới chỉ bằng vài đòn tấn công chính xác.

Tất nhiên, Khordad 15 không phải “lá chắn tuyệt đối”. Trước các tiêm kích tàng hình thế hệ mới hoặc tên lửa chống ra đa hiện đại, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào cách bố trí trận địa và khả năng phối hợp với các hệ thống tầm xa, tầm ngắn.

Tuy vậy, với tầm bắn hơn 100 km và khả năng cơ động cao, tổ hợp này vẫn là công cụ răn đe đáng kể.

Trong bức tranh an ninh phức tạp của Trung Đông, nơi ưu thế trên không thường quyết định cục diện, hệ thống phòng thủ Khordad 15 cho thấy Iran đang đặt cược vào chiến lược phòng thủ chủ động.

Một mạng lưới tên lửa dày đặc, cơ động và đủ sức đe dọa máy bay hiện đại có thể buộc mọi đối thủ phải cân nhắc kỹ trước khi nghĩ đến kịch bản không kích.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/khordad-15-la-chan-phong-khong-iran-mang-tham-vong-khoa-chat-bau-troi-trung-dong-post637444.antd