Khuyến công tạo cú hích đổi mới sản xuất ở nông thôn

5 giờ trướcBài gốc

Động lực "nâng cấp" sản xuất ở nông thôn

Những năm gần đây, công nghiệp nông thôn tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương khi tạo việc làm cho hàng triệu lao động, đồng thời góp phần bảo tồn nhiều nghề truyền thống. Từ chế biến nông sản, thủ công mỹ nghệ đến cơ khí, dệt may hay vật liệu xây dựng, nhiều cơ sở sản xuất tại nông thôn đang từng bước chuyển đổi theo hướng hiện đại hơn.

Một trong những cú hích đáng chú ý đến từ chương trình khuyến công quốc gia; giai đoạn 2021 - 2025, tổng kinh phí khuyến công cả nước được phê duyệt đạt 1.436 tỷ đồng; trong đó nguồn kinh phí khuyến công quốc gia chiếm 36,6%. Đặc biệt, chương trình đã huy động thêm gần 1.525 tỷ đồng vốn đối ứng từ doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.

Khuyến công quốc gia hỗ trợ công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất. Ảnh: Hải Linh

Nguồn lực này đã hỗ trợ 883 cơ sở ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến và chuyển giao công nghệ; xây dựng 52 mô hình trình diễn kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất.

Tại Vĩnh Long, Công ty TNHH Sản xuất gạch không nung Vĩnh Long Phước là một trong những đơn vị hưởng lợi từ chương trình. Với tổng kinh phí đầu tư 660 triệu đồng; trong đó được hỗ trợ 300 triệu đồng từ nguồn khuyến công quốc gia.

Từ nguồn vốn này, doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền sản xuất bán tự động gồm máy ép, máy trộn và hệ thống băng tải đồng bộ. Việc đổi mới công nghệ giúp doanh nghiệp cải thiện đáng kể năng suất, chất lượng sản phẩm và điều kiện lao động. Đây là yếu tố quan trọng giúp gạch không nung Vĩnh Long Phước nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh chi phí sản xuất ngày càng gia tăng.

Bên cạnh đó, chương trình khuyến công còn chú trọng đào tạo và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp. Hơn 1.500 lượt cơ sở công nghiệp nông thôn đã được hỗ trợ đào tạo về ISO, Kaizen, sản xuất sạch hơn và chuyển đổi số. Hơn 1.400 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu được bình chọn, hỗ trợ quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng chuyển đổi xanh, số

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công nghiệp nông thôn vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản. Theo đó, phần lớn cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ và vừa, hạn chế về nguồn vốn nên khó mở rộng sản xuất hoặc đầu tư công nghệ hiện đại. Tình trạng thiếu mặt bằng sản xuất tập trung khiến nhiều cơ sở vẫn hoạt động xen kẽ trong khu dân cư, gây khó khăn cho việc mở rộng nhà xưởng cũng như xử lý môi trường. Nhiều doanh nghiệp gặp khó trong xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì và tiếp cận thị trường mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, không ít sản phẩm công nghiệp nông thôn vẫn phụ thuộc vào kênh bán hàng truyền thống, chưa tận dụng hiệu quả thương mại điện tử và nền tảng số. Đây là hạn chế lớn khi xu hướng tiêu dùng và phương thức kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng.

Ngoài ra, bài toán nhân lực cũng đặt ra nhiều thách thức cho các làng nghề và cơ sở sản xuất truyền thống khi lao động trẻ ít mặn mà với nghề do thu nhập chưa ổn định và điều kiện làm việc còn nhiều khó khăn.

Về hoạt động khuyến công, thực tiễn cho thấy chương trình vẫn còn một số hạn chế như nguồn lực hỗ trợ còn mỏng; đội ngũ cán bộ khuyến công còn thiếu và chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi công tác tuyên truyền chưa sâu rộng đến các cơ sở vùng xa.

Trong bối cảnh đó, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, hoạt động khuyến công được định hướng toàn diện hơn, không chỉ hỗ trợ đầu tư máy móc hay xây dựng mô hình sản xuất mà còn đóng vai trò thúc đẩy tái cơ cấu ngành công nghiệp nông thôn; nâng cao giá trị sản phẩm và tạo việc làm bền vững cho người dân khu vực nông thôn.

Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, chương trình khuyến công trong thời gian tới sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh; thích ứng với yêu cầu phát triển xanh, chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.

Ngay trong năm 2026, các hoạt động hỗ trợ sẽ được triển khai theo hướng tập trung, ưu tiên những ngành nghề và địa phương có lợi thế phát triển; đồng thời, hoạt động khuyến công sẽ được kết nối đồng bộ với các chính sách về tín dụng, đất đai, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tạo thêm nguồn lực cho doanh nghiệp đầu tư mở rộng sản xuất.

Các nội dung liên quan đến sản xuất sạch hơn, tiêu dùng bền vững, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn tiếp tục được xác định là những trọng tâm ưu tiên. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí sản xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chương trình cũng sẽ chú trọng hỗ trợ phát triển các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu sau khi được công nhận, tạo điều kiện quảng bá thương hiệu, mở rộng đầu ra và thu hút thêm đầu tư vào khu vực nông thôn. Việc khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm và nâng cao năng lực quản trị cũng được kỳ vọng sẽ giúp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia.

Không chỉ trông chờ vào chính sách hỗ trợ, các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nông thôn cũng cần chủ động thay đổi để thích ứng với bối cảnh mới. Tư duy sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết cần được thay thế bằng mô hình sản xuất chuyên nghiệp, gắn với nhu cầu thị trường và định hướng phát triển dài hạn; đặc biệt, cần chú trọng hơn đến việc xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị truyền thống trong từng sản phẩm. Khi kết hợp được bản sắc làng nghề với công nghệ hiện đại, nhiều sản phẩm hoàn toàn có khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế có yêu cầu cao.

Trúc Oanh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/khuyen-cong-tao-cu-hich-doi-moi-san-xuat-o-nong-thon-10418080.html