'Kịch bản ác mộng' khi Houthi tham chiến

14 phút trướcBài gốc

Một người Houthi cầm tấm áp phích hình cố đại giáo chủ Ali Khamenei trong cuộc biểu tình phản đối Mỹ-Israel tấn công Iran. Ảnh: Reuters.

Lực lượng Houthi (Yemen) vừa tuyên bố sẽ phong tỏa tàu thuyền Israel đi qua eo biển Bab al-Mandeb, báo hiệu bước leo thang mới trong xung đột khu vực. Động thái này diễn ra ngay sau khi nhóm xác nhận phóng loạt tên lửa đạn đạo nhắm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Israel sáng 28/3.

Theo chuyên gia Trung Đông Elisabeth Kendall (Đại học Cambridge), việc Houthi tham chiến sẽ là đòn giáng mạnh vào trật tự hiện tại.

"Nếu eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb cùng bị phong tỏa, thương mại hướng về châu Âu sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng, thậm chí tê liệt. Tình thế hiện tại rất mong manh", bà Kendall chia sẻ với Al Jazeera.

Việc tấn công trực diện vào Biển Đỏ - tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ huyết mạch của Saudi Arabia qua cảng Yanbu - sẽ là yếu tố thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc chiến.

Trước đó, từ cuối năm 2023 đến đầu năm 2025, Houthi từng tấn công hơn 100 tàu thương mại, gây xáo trộn dòng chảy hàng hóa trị giá 1.000 tỷ USD mỗi năm.

Tại sao Houthi đợi đến bây giờ mới tham chiến?

Suốt nhiều năm, Houthi đã chứng minh khả năng ẩn mình và duy trì hỏa lực phi thường. Việc giấu tên lửa trong hệ thống hang động hiểm trở đã giúp nhóm này vô hiệu hóa các nỗ lực đánh chặn hay lật đổ từ liên minh Mỹ, Israel và Saudi Arabia, theo The Jerusalem Post ngày 28/3.

Đây là lý do cốt lõi khiến Houthi luôn là một quân bài dự trữ khó lường, sẵn sàng tung đòn khi các cường quốc khác đều đã mỏi mệt.

Kể từ khi bị tấn công vào ngày 28/02, Iran đã triển khai một lộ trình phản công đa tầng. Sử dụng hàng nghìn drone và tên lửa nhắm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh (trọng tâm là UAE). Kích hoạt khoảng 500 vụ tấn công từ các nhóm dân quân nhắm vào các cơ sở ngoại giao và quân sự của Mỹ. Chờ đợi thời điểm Mỹ điều động lực lượng bảo vệ các đảo chiến lược để thúc đẩy Houthi mở mặt trận phía Nam.

Trong bối cảnh chiến tranh lan rộng sang Iraq và Lebanon, đồng thời cảm thấy mình đang nắm giữ lợi thế tại Hormuz, Tehran đã chờ đợi trước khi thúc đẩy Houthi chuyển sang thế tấn công.

Iran nhận thấy những dấu hiệu cho thấy Mỹ muốn kết thúc chiến tranh, nhưng cũng biết Mỹ đang điều động lực lượng tới khu vực để có khả năng chiếm đóng các hòn đảo của Iran.

Lực lượng Houthi diễu binh tại thành phố cảng Hodeidah bên bờ Biển Đỏ. Ảnh: Reuters.

Mặc dù Mỹ cho biết đã chuyển các thông điệp tới Iran thông qua Pakistan để đảm bảo một lệnh ngừng bắn tiềm năng, Iran không tin tưởng Mỹ. Tehran tin rằng Mỹ đã lừa dối họ trong các vòng đàm phán trước đó, sử dụng chúng để tập trung không quân trong khu vực nhằm thực hiện các cuộc tấn công bất ngờ.

Trong quá khứ, Mỹ và Israel đã không thể ngăn chặn Houthi. Thực tế, Mỹ từng tiến hành các cuộc không kích vào tháng 3/2025 nhưng cuối cùng kết luận rằng hiệu quả mang lại ngày càng giảm dần. Do đó, Iran tin rằng Mỹ và Israel sẽ gặp khó khăn khi đối phó với Houthi.

Chiến thuật ‘thời điểm vàng’

Iran và Houthi tin rằng việc tạo ra một "Vòng tròn lửa" trải dài từ Lebanon qua Iraq và vùng Vịnh đến Yemen - một tiền tuyến dài hàng nghìn dặm - sẽ làm bùng phát căng thẳng và chứng minh cho Mỹ thấy rằng cuộc chiến này là một sai lầm.

Tuy nhiên, bà Kendall nhận định Houthi đang tận dụng "thời điểm vàng" để đe dọa leo thang mà không làm bùng phát các đòn trả đũa quy mô lớn.

"Tôi không nghĩ Houthi muốn đẩy mạnh hành động ngay lập tức. Việc chọc giận Saudi Arabia không nằm trong lợi ích của họ lúc này", bà nói.

Có khả năng một thỏa thuận ngầm đang được duy trì. Houthi kiềm chế tấn công hạ tầng dầu mỏ tại Biển Đỏ để đổi lấy việc Saudi Arabia đứng ngoài cuộc chiến trực tiếp.

Tác động đến kinh tế toàn cầu

Houthi là ai?

Houthi là một thực thể chính trị - quân sự và tôn giáo quan trọng tại Yemen, thuộc dòng Hồi giáo Shi'ite (nhánh Zaydi) với sự dẫn dắt của gia tộc Houthi tại khu vực phía Bắc. Kể từ sau biến động "Mùa xuân Ả Rập" năm 2011, phong trào này đã từng bước củng cố tầm ảnh hưởng sâu rộng và thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược ngày càng chặt chẽ với Iran.

Mặc dù đối mặt với chiến dịch quân sự kéo dài từ liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu (2015- 2020), Houthi vẫn duy trì được vị thế vững chắc. Sự kiên cường này bắt nguồn từ khả năng tận dụng địa hình đồi núi hiểm trở kết hợp với các nguồn hỗ trợ kỹ thuật từ Tehran, đưa Houthi trở thành một trong những lực lượng có tầm ảnh hưởng chi phối nhất tại Yemen hiện nay.

Houthi đại diện cho một chiến lược rộng lớn hơn của Iran, có khả năng ảnh hưởng đến tuyến hàng hải toàn cầu mới qua Biển Đỏ. Khi thế giới vốn đã lo ngại về việc đóng cửa eo biển Hormuz, mặt trận mới này có thể làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu.

Iran và Houthi hiểu rõ rằng họ không cần phải làm gì nhiều để đe dọa Biển Đỏ. Tất cả những gì họ cần làm là tạo ra cảm giác rằng mối đe dọa đang tồn tại. Trong khi Israel cũng có chiến lược tại Biển Đỏ (hỗ trợ Somaliland), câu trả lời của Iran thông qua Houthi là một quân bài mới đã được đưa vào cuộc chơi.

Các chuyên gia cảnh báo về một kịch bản "phong tỏa đa điểm": Nếu Bab al-Mandeb và kênh đào Suez bị đóng cửa cùng lúc với eo biển Hormuz, các tuyến hàng hải huyết mạch sẽ bị tê liệt hoàn toàn.

Điều này cũng khiến việc triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ trở nên rủi ro hơn bao giờ hết. Nếu trở lại Biển Đỏ, chiến hạm này có thể bị kéo vào nhịp độ tấn công dày đặc như các tàu USS Dwight D. Eisenhower và USS Harry S. Truman từng đối mặt trong các chiến dịch trước đó.

Bom chùm phát nổ trên bầu trời Tel Aviv Vài phút sau khi quân đội Israel cảnh báo phát hiện tên lửa Iran bay tới, nhóm phóng viên CNN đã chứng kiến bom chùm phát nổ trên bầu trời Tel Aviv (Israel) ở thời điểm ngay trước nửa đêm 27/3 theo giờ địa phương.

Đại Hoàng

Nguồn Znews : https://znews.vn/kich-ban-ac-mong-khi-houthi-tham-chien-post1636059.html