Kịch bản nào cho cuộc chiến thuế quan của ông Trump sau phán quyết của tòa án?

3 giờ trướcBài gốc

Giai đoạn bất ổn mới trong thương mại toàn cầu?

Dù phán quyết hôm 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump là một bước lùi rõ ràng đối với chiến lược dùng thuế như “vũ khí kinh tế”, các nhà phân tích cho rằng quyết định này không mang lại nhiều tác động tích cực ngay lập tức cho kinh tế thế giới.

Ảnh minh họa: Reuters

Thay vào đó, họ dự đoán sẽ có thêm một giai đoạn hỗn loạn mới, làm kìm hãm hoạt động kinh tế và gần như chắc chắn rằng ông Trump sẽ tìm cách khác để thay thế loạt thuế toàn cầu vừa bị tuyên bố là bất hợp pháp.

Trong lúc đó, vẫn còn hàng loạt điều chưa rõ ràng bao gồm việc ông Trump sẽ áp các mức thuế mới nào, liệu số tiền thu được từ các mức thuế bị hủy bỏ có phải hoàn trả hay không và liệu các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đã đạt được thỏa thuận với Mỹ để giảm tác động của thuế quan có phải đàm phán lại các thỏa thuận đó hay không. Đáp lại phán quyết, ông Trump tuyên bố áp mức thuế toàn cầu mới 10% trong thời hạn ban đầu là 150 ngày và thừa nhận rằng chưa rõ có hoàn tiền hay không.

Ông Varg Folkman, nhà phân tích tại Trung tâm Chính sách châu Âu, nhận định: “Nói chung, tôi nghĩ điều này chỉ mở ra một giai đoạn bất ổn mới trong thương mại toàn cầu, khi mọi người cố gắng tìm hiểu chính sách thuế của Mỹ sẽ ra sao trong thời gian tới. Cuối cùng thì tình hình có lẽ cũng không khác nhiều so với trước".

Các nhà kinh tế tại ngân hàng ING cũng đồng tình: “Giàn giáo đã được tháo xuống, nhưng tòa nhà vẫn đang trong quá trình xây dựng. Dù phán quyết hôm nay có nội dung thế nào, thuế quan vẫn sẽ còn tồn tại".

Phán quyết hôm 20/2 chỉ liên quan đến các mức thuế mà ông Trump áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn dành cho các tình trạng khẩn cấp quốc gia. Cho đến nay, các mức thuế này được ước tính có giá trị hơn 175 tỷ USD.

Theo tổ chức theo dõi chính sách thương mại Global Trade Alert, riêng phán quyết này đã làm giảm gần một nửa mức thuế trung bình của Mỹ (tính theo trọng số thương mại), từ 15,4% xuống còn 8,3%. Đối với các quốc gia đang chịu mức thuế cao của Mỹ, thay đổi còn đáng kể hơn. Với Trung Quốc, Brazil và Ấn Độ, mức thuế sẽ giảm hàng chục điểm phần trăm, dù vẫn ở mức cao.

Các thỏa thuận song phương với Mỹ có nguy cơ đổ vỡ

Tuy nhiên, không ai cho rằng tình hình hiện tại sẽ được giữ nguyên. Chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã cho biết họ có thể và sẽ sử dụng các cơ sở pháp lý khác để tái áp đặt thuế quan. Trong khi đó, những quốc gia đã ký các thỏa thuận song phương với Mỹ để ấn định mức thuế và trong một số trường hợp cam kết đầu tư vào Mỹ giờ đây sẽ đánh giá xem liệu phán quyết của Tòa án Tối cao có mang lại cho họ lợi thế để đàm phán lại hay không.

Ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, cho biết các nhà lập pháp phải phê chuẩn thỏa thuận giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ sớm nhất là vào 23/2.

“Thời kỳ của các mức thuế không giới hạn và tùy tiện… có thể đang đi đến hồi kết. Chúng ta cần thận trọng đánh giá phán quyết này và những hệ quả của nó", ông Lange viết trên mạng xã hội X.

Trong khi đó, Anh cho biết họ kỳ vọng vị thế thương mại ưu đãi của mình với Mỹ sẽ tiếp tục được duy trì, liên quan đến mức thuế cơ bản 10% mà London đã thỏa thuận với Washington. Thực tế, theo một báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York công bố trong tháng này, nhiều quốc gia đã dần thích nghi với thuế quan của ông Trump và phần lớn gánh nặng thuế thực tế do người Mỹ chi trả.

Trong bản cập nhật gần nhất của Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 ở mức 3,3%. Trung Quốc thậm chí báo cáo thặng dư thương mại kỷ lục gần 1.200 tỷ USD trong năm 2025, nhờ xuất khẩu sang các thị trường ngoài Mỹ tăng mạnh khi các nhà sản xuất nước này thích nghi với làn sóng thuế quan của ông Trump.

Vì vậy, theo ông Folkman của Trung tâm Chính sách châu Âu, một số quốc gia có thể chọn duy trì các thỏa thuận song phương hiện tại với Mỹ thay vì “tự đẩy mình vào kiểu bất ổn như mùa xuân năm 2025”, khi các mức thuế “đối ứng” của ông Trump gây ra hỗn loạn.

Ngược lại, ông Niclas Poitiers, nhà nghiên cứu tại tổ chức nghiên cứu kinh tế Bruegel, cho rằng vẫn còn nhiều câu hỏi chính trị xung quanh thỏa thuận thương mại EU - Mỹ, trong đó châu Âu bị xem là đã nhượng bộ và chịu phần thiệt.

“Có thể sẽ có những tình huống khiến thỏa thuận này đổ vỡ”, ông Niclas Poitiers nhận định.

Kiều Anh/VOV.VN (biên dịch) Theo: Reuters

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/kich-ban-nao-cho-cuoc-chien-thue-quan-cua-ong-trump-sau-phan-quyet-cua-toa-an-post1270231.vov