Ảnh minh họa.
Hiệu ứng “Sell in May” có đáng sợ?
“Sell in May and go away” là câu thành ngữ tài chính nổi tiếng bắt nguồn từ London thời xưa, với phiên bản đầy đủ “Sell in May and go away; come back on St. Leger’s Day”. Ý nghĩa đơn giản là bán cổ phiếu vào tháng 5 sau đó rời thị trường và trở lại vào tháng 9 khi mùa đua ngựa St. Leger bắt đầu.
Lời khuyên này phản ánh nhịp sống thời Nữ hoàng Victoria và và Vua Edward ở nước Anh khi giới đầu tư thượng lưu rời thành phố trong mùa hè để nghỉ dưỡng ở nông thôn hoặc nước ngoài. Thị trường tài chính khi ấy chìm trong tĩnh lặng, giao dịch trầm lắng. Khi vượt Đại Tây Dương sang Mỹ, câu nói được giản lược nhưng tinh thần thì không đổi. Phố Wall cũng chứng kiến cảnh các nhà môi giới, quản lý quỹ nghỉ hè, dòng tiền khan hiếm và hiệu suất đầu tư cũng kém đi.
Với thị trường chứng khoán Việt Nam, hiệu ứng “Sell in May” cũng khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại, khi tháng 5 là khoảng thời gian thiếu vắng thông tin, sau mùa ĐHĐCĐ sôi động và kỳ báo cáo tài chính quý 1 kết thúc. Mặc dù vậy, lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam lại cho thấy điều ngược lại.
Trong tháng 5 của 11 năm giao dịch gần đây (từ 2015 đến 2025), hiệu ứng “Sell in May” đã bị lấn át bởi “Buy in May”, khi có tới 8 lần tăng và chỉ 3 lần giảm. Tính từ năm 2020 đến nay thì chỉ duy nhất tháng 5/2022 là thị trường giảm điểm nhưng khi đó VN-Index chính thức rơi vào xu hướng giảm trung hạn (từ đầu tháng 4/2022 đến cuối tháng 11/2022).
Thời điểm hiện tại, thị trường vừa có nhịp hồi phục tích cực trong tháng 4 qua đó lấy lại gần như toàn bộ điểm số đã mất do tình hình chiến sự tại Trung Đông gây ra trong tháng 3 trước đó.
VN-Index kết phiên cuối cùng của tháng 4 ở mốc 1.854,10 điểm, trở lại gần vùng đỉnh lịch sử 1.900 điểm; tuy nhiên đà tăng khá cục bộ trên một số nhóm cổ phiếu. Vì thế, áp lực chốt lời là không quá lớn trên diện rộng.
Cẩn trọng rung lắc ở vùng đỉnh
Trong báo cáo phát hành ngày 3/5, Chứng khoán BIDV (BSC) cho biết, đến ngày 29/4, 3 sàn giao dịch đã có 528 công ty công bố kết quả kinh doanh quý 1/2026 với mức lợi nhuận sau thuế tăng trưởng 34,4% so cùng kỳ năm 2025. 66% số doanh nghiệp tăng trưởng dương và chỉ có 14% thua lỗ.
Tính riêng trên HoSE đã có 50% công ty công bố kết quả kinh doanh với lợi nhuận sau thuế tăng 64,4%; 17/30 doanh nghiệp VN30 tăng 76,3% và 15/27 ngân hàng tăng trưởng 25,6%.
Theo đơn vị phân tích, kết quả kinh doanh vẫn đang cải thiện tích cực nối tiếp đà tăng trưởng mạnh của 4 quý gần nhất, tuy nhiên mức cải thiện vẫn tập trung nhiều vào một số doanh nghiệp lớn như VHM, CTG, VPB, MWG, MSN.
Về thị trường, BSC cho biết, VN-Index chuyển dần sang vùng tích lũy tại đỉnh ngắn hạn trước áp lực chốt lãi và tâm lý thận trọng trước kỳ nghỉ lễ. Chỉ số liên tiếp tạo những cây nến thân dài, tăng giảm dứt khoát xen kẽ cho thấy vùng tích lũy hiện tại vẫn đang khá lỏng lẻo, nguy cơ rung lắc hiện hữu. “VN-Index cần những phiên tăng hoặc giảm dứt khoát tại đường kênh giá để xác nhận vận động trong ngắn hạn,” BSC nêu nhận định.
Theo Chứng khoán MB (MBS), sau nhịp hồi phục hơn 5 tuần liên tiếp, VN-Index có khả năng vượt ngưỡng 1.900 điểm, đây cũng là vùng đỉnh cũ hồi đầu năm 2026. Tuy vậy, chỉ số có thể rơi vào nhịp điều chỉnh khi dòng tiền đang co cụm ở một vài cổ phiếu riêng lẻ. Về kỹ thuật, vùng hỗ trợ cho nhịp điều chỉnh ở khu vực 1.780 - 1.800 điểm.
“Sau mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý 1/2026, thị trường đi vào vùng trũng thông tin ở tháng 5, bối cảnh chỉ số đi lên nhưng danh mục đa phần thua lỗ hoặc đang bị bỏ lại phía sau và dòng tiền đứng ngoài đang tạo sự phân kỳ đối với chỉ số. Đây không phải là dấu hiệu kết thúc xu hướng tăng mà là nhịp nghỉ cần thiết để tích lũy động năng cho quá trình vượt đỉnh 1.900 điểm trong dài hạn,” MBS nêu nhận định trong báo cáo phát hành ngày 29/4.
Phạm Ngọc