Tháng 01/2026, Thủ đô Hà Nội và cả nước bước vào những ngày đặc biệt, công tác chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV diễn ra cùng với không khí tấp nập mua sắm Tết Bính Ngọ.
Trong bối cảnh thực hiện “nhiệm vụ kép” ấy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) đã chính thức kích hoạt vận hành đồng bộ Hệ thống truyền tin báo sự cố phòng cháy, chữa cháy trên phạm vi toàn quốc.
Bấm nút ra mắt Trung tâm thông tin chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin, báo sự cố phòng cháy chữa cháy.
Đây được đánh giá là một bước chuyển có tính chất “cách mạng công nghệ”, đưa lực lượng từ trạng thái bị động tiếp nhận thông tin sang chủ động giám sát, cảnh báo sớm, quyết tâm không để “giặc lửa” làm “nóng” những ngày vui của đất nước.
Theo chỉ đạo của Bộ Công an, công tác bảo đảm an ninh, an toàn phục vụ Đại hội XIV phải đạt “mức độ cao nhất, tuyệt đối không để xảy ra tình huống bị động, bất ngờ”, trong đó phòng cháy, chữa cháy là một yêu cầu trọng tâm.
Khi công nghệ thay đổi quy luật “thời gian vàng”
Qua nhiều vụ hỏa hoạn xảy ra trong thực tế, những mất mát để lại luôn gợi lên hai chữ “giá như”. Giá như tín hiệu báo cháy đến sớm hơn vài phút, giá như địa chỉ được cung cấp chính xác ngay từ đầu, thì hậu quả có lẽ đã không nặng nề đến thế…
Trong một thời gian dài, quy trình báo cháy truyền thống phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phản ứng tức thời của con người. Từ khoảnh khắc phát hiện khói, lửa đến lúc người dân vượt qua tâm lý hoảng loạn để gọi 114, rồi tổng đài viên xác minh lại thông tin… mỗi giây trôi qua đều có thể biến thành “độ trễ” nguy hiểm - kẻ thù lớn nhất của công tác cứu hỏa.
Theo thống kê của lực lượng PCCC, tại một số địa phương, báo cháy giả từng chiếm tới 30-40% tổng tin báo, gây tiêu hao lớn thời gian và phương tiện chữa cháy. Điều này là một trong những lý do buộc lực lượng chức năng phải đẩy mạnh chuyển đổi số và giám sát tự động.
Tết năm nay, thực tế ấy đã thay đổi. Việc đưa Hệ thống truyền tin báo sự cố (Fire Incident Reporting System) vào vận hành trên phạm vi toàn quốc ngay trước thềm Đại hội XIV của Đảng đánh dấu một bước tiến chiến lược.
Thay cho những cuộc gọi cầu cứu trong lo lắng, hệ thống cảm biến thông minh tại cơ sở sẽ tự động tiếp nhận và truyền tín hiệu. Ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường về khói hoặc nhiệt độ, thông tin được chuyển tức thời tới Trung tâm thông tin chỉ huy 114.
Không còn tình trạng tổng đài viên phải hỏi đi hỏi lại vì người báo cháy nói không rõ lời; hệ thống mới tự động hiển thị vị trí đám cháy trên bản đồ số, sơ đồ công trình, đồng thời cung cấp dữ liệu quan trọng như lối thoát nạn và vị trí trụ nước gần nhất.
Đó chính là sự thay đổi căn bản của “thời gian vàng”. Khoảng 5-10 phút từng bị tiêu tốn cho quy trình truyền tin thủ công, nay được dành trọn vẹn cho việc điều động lực lượng và tiếp cận hiện trường - yếu tố mang tính quyết định trong cứu nạn, cứu hộ.
“Vòng kim cô” bảo vệ Đại hội và mùa xuân
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi yêu cầu an ninh, an toàn ở mức “tuyệt đối”. Trong tổng thể các phương án bảo đảm an toàn, Hệ thống truyền tin báo sự cố được vận hành như một “vòng kim cô” khép kín, duy trì chế độ giám sát 24/7 tại toàn bộ các địa điểm diễn ra Đại hội, khu vực lưu trú của đại biểu và các vùng phụ cận.
Theo chia sẻ từ lãnh đạo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, hệ thống cho phép các cấp chỉ huy nắm bắt tình hình theo thời gian thực (real-time), bảo đảm mọi tín hiệu bất thường dù nhỏ nhất tại các điểm trọng yếu đều được cảnh báo ngay lập tức tới người quản lý cơ sở và Trung tâm thông tin chỉ huy 114. Cơ chế này giúp phát hiện sớm, kiểm soát sớm và xử lý ngay từ “đốm lửa ban đầu”, tạo nền tảng vững chắc để bảo đảm môi trường an toàn tuyệt đối cho sự kiện chính trị lớn nhất của đất nước trong năm.
Song song với nhiệm vụ bảo vệ Đại hội, “mặt trận” Tết Nguyên đán cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi nhu cầu sử dụng điện, nhiên liệu tăng cao; các chợ, trung tâm thương mại đông kín người và hàng hóa; cùng tập quán thắp hương thờ cúng kéo theo rủi ro cháy nổ.
Theo cảnh báo của lực lượng chức năng, các vụ cháy dịp Tết chủ yếu xuất phát từ quá tải điện, bất cẩn khi sử dụng nguồn lửa hoặc thắp hương, đốt vàng mã. Việc kết nối hệ thống truyền tin tại các cơ sở kinh doanh, chợ dân sinh, khu công nghiệp giúp lực lượng chức năng như được bổ sung “ngàn mắt, ngàn tay”, giám sát chặt chẽ địa bàn ngay cả khi quân số phải chia đều cho nhiều nhiệm vụ trong dịp cao điểm.
Không phó mặc cho máy móc
Dù công nghệ được triển khai ở mức độ hiện đại đến đâu, yếu tố con người vẫn giữ vai trò then chốt trong mọi phương án bảo đảm an toàn. Những ngày này, tại Trung tâm chỉ huy 114, lực lượng cán bộ, chiến sĩ trực chiến 100% quân số. Hệ thống truyền tin báo sự cố PCCC vận hành liên tục, các màn hình giám sát sáng đèn 24/7; tuy nhiên, tinh thần cảnh giác và kỷ luật tác nghiệp chưa bao giờ được phép giảm sút.
Hệ thống truyền tin báo cháy
Hệ thống truyền tin báo sự cố góp phần loại bỏ tình trạng báo cháy giả -vấn đề từng gây tiêu hao nguồn lực lớn của lực lượng chức năn, đồng thời giúp tối ưu hóa nhiên liệu, thời gian và sức chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ. Tuy vậy, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi ý thức phòng ngừa của người đứng đầu cơ sở và của từng người dân được đặt lên hàng đầu.
Máy móc có thể gửi tín hiệu cảnh báo, nhưng việc ngăn chặn một vụ cháy từ khi còn trong “mầm nguy cơ” phụ thuộc vào chính hành vi của con người: tắt thiết bị điện khi rời phòng, sử dụng nguồn lửa đúng quy định, cẩn trọng khi thắp hương hoặc đốt vàng mã.
Mùa xuân Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ chuyển đổi số, cùng tinh thần “thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi” của lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nói riêng, chúng ta có cơ sở để tin tưởng vào một cái Tết bình yên, một kỳ Đại hội XIV thành công tốt đẹp.
Trong thời điểm quan trọng của đất nước, “ngọn lửa” duy nhất được phép bùng sáng phải là ngọn lửa của niềm tin, khát vọng phát triển và ý chí xây dựng một Việt Nam ngày càng hùng cường trong kỷ nguyên mới.
Trường hợp xảy ra cháy hoặc khi cần hỗ trợ, người dân cần gọi ngay số khẩn cấp 114. Đồng thời, việc cài đặt và sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114” sẽ giúp cập nhật thông tin, kỹ năng PCCC thiết yếu, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng định vị chính xác và tiếp nhận hình ảnh trực tiếp khi có sự cố, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý tình huống và bảo vệ an toàn cộng đồng.
Nhật Minh