Quyết định số 13/2026 của Thủ tướng Chính phủ sẽ có hiệu lực từ ngày 16/5 tới đây, trong đó quy định 1/7/2027 sẽ là thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ đối với Hà Nội và TP.HCM.
Từ ngày 1/7/2028, bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe máy tại các thành phố trực thuộc trung ương còn lại. Đến ngày 1/7/2030, hoạt động này sẽ được triển khai rộng rãi với các tỉnh còn lại.
Khi hoạt động kiểm định khí thải môtô, xe gắn máy chuẩn bị triển khai từ năm tới, người dùng Việt có nên mua mới xe máy xăng vào lúc này?
Xe mới đã đáp ứng sẵn tiêu chuẩn khí thải
Cũng trong Quyết định số 13/2026 của Thủ tướng Chính phủ, khoản 9 Điều 4 nêu rõ từ ngày 1/1/2028, các môtô, xe gắn máy tham gia giao thông trên địa bàn TP Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải từ Mức 2 trở lên.
Đây là một trong những nội dung được người dùng Việt quan tâm, bởi quyết định mua một chiếc xe máy xăng mới đang chịu tác động khá lớn bởi chính sách liên quan đến hạn chế lưu thông tại các thành phố lớn.
Xe máy xăng mới tại Việt Nam đã phải đáp ứng chuẩn khí thải Mức 4 kể từ đầu tháng 7/2026. Ảnh: Hoài Bảo.
Tuy nhiên, xem xét kỹ nội dung Điều 4 cũng sẽ thấy các quy định về chuẩn khí thải mà môtô, xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu phải đáp ứng từ đầu để đủ điều kiện có mặt trên thị trường.
Chẳng hạn, khoản 5 nêu rõ môtô sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1/7/2026 sẽ phải đáp ứng khí thải Mức 4 để đủ điều kiện kinh doanh tại thị trường Việt Nam.
Trong QCVN 29/2025 về khí thải Mức 4 với môtô 2 bánh, xe gắn máy 2 bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới có tốc độ tối đa dưới 130 km/h, các ngưỡng phát thải bao gồm không quá 1.140 mg/km với khí CO, tối đa 380 mg/km với khí HC và không quá 70 mg/km với khí NOx.
Theo nội dung này, tất cả môtô, xe gắn máy trên thị trường Việt kể từ ngày 1/7 tới đây đã phải đáp ứng chuẩn khí thải Mức 4. Trong khi đó, điều kiện để môtô, xe gắn máy được phép tham gia giao thông trên địa bàn TP Hà Nội và TP.HCM kể từ 1/1/2028 là phải đáp ứng chuẩn khí thải Mức 2.
Chuẩn khí thải được phép lưu thông dành cho xe máy ở các thành phố lớn sẽ là Mức 2. Ảnh minh họa: Hoài Bảo.
Điều này cho phép người dùng có thể phần nào yên tâm mua xe sử dụng mà không phải lo lắng về việc xe máy xăng mới không đủ điều kiện lưu thông tại các thành phố lớn do quy định chuẩn khí thải.
Xe mới có thể được miễn kiểm định
Gần đây, Bộ Xây dựng tổ chức lấy ý kiến với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 47/2024, quy định về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và kiểm định khí thải môtô, xe gắn máy.
Theo dự thảo này, với xe có tuổi đời không quá 5 năm, cơ sở đăng kiểm sẽ căn cứ vào chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất hoặc đơn vị nhập khẩu để cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Chủ sở hữu phương tiện không cần đưa xe đi kiểm tra thực tế.
Đề xuất miễn kiểm định khí thải 5 năm đầu với môtô, xe gắn máy mới. Ảnh minh họa: Phúc Hậu.
Nội dung này đồng nghĩa xe mới có thể được miễn kiểm định khí thải trong 5 năm đầu tiên. Khi quy trình kiểm định khí thải bắt buộc với môtô, xe gắn máy bắt đầu triển khai từ đầu tháng 7/2027, người mua xe 2 bánh mới vẫn được miễn kiểm định khí thải trong khoảng thời gian 5 năm tiếp theo.
Quay trở lại với Quyết định số 13/2026 của Thủ tướng Chính phủ, khoản 4 Điều 4 quy định môtô sản xuất hoặc nhập khẩu trong giai đoạn từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026 sẽ áp dụng chuẩn khí thải Mức 3. Số xe sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu mới từ 1/7/2026 áp dụng Mức 4.
Như vậy, ngay cả khi khách hàng Việt chọn mua các mẫu xe máy xăng được sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu trong giai đoạn từ 2022 về sau, phương tiện vẫn được miễn kiểm định và được cấp chứng nhận kiểm định khí thải tối thiểu ở Mức 3 - tức đủ điều kiện tham gia giao thông trên địa bàn TP Hà Nội và TP.HCM kể từ 1/1/2028.
Phần lớn xe máy xăng mới trên thị trường đáp ứng chuẩn khí thải từ Mức 3 trở lên. Ảnh minh họa: Hoài Bảo.
Nhìn chung, việc kiểm định khí thải xe máy xăng trước tiên nhằm loại bỏ các mẫu xe quá cũ, vốn phát thải ở mức cao và gây ra tác động xấu cho môi trường. Việc kiểm định cũng là cơ sở để hạn chế lưu thông với các xe không đạt chuẩn khí thải như quy định tại Điều 4 Quyết định số 13/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Khách hàng Việt nhìn chung vẫn có thể yên tâm lựa chọn xe máy xăng nếu có nhu cầu, bởi các lựa chọn trên thị trường xe mới và cả xe cũ phần lớn đều đáp ứng chuẩn khí thải được phép lưu thông tại Hà Nội và TP.HCM từ đầu năm 2028.
Phúc Hậu