Kiểm nghiệm thuốc: Phát hiện 260 mẫu không đạt, lộ nhiều 'điểm nghẽn'

3 giờ trướcBài gốc

Phát hiện 260 mẫu không đạt, thuốc giả vẫn xuất hiện

Năm 2025, toàn hệ thống kiểm nghiệm nhà nước đã lấy hơn 41.500 mẫu để kiểm tra chất lượng, vượt 117,4% kế hoạch đề ra. Trong đó, có 31.500 mẫu thuốc tân dược, gần 5.000 mẫu thuốc đông dược, hơn 1.670 mẫu dược liệu và hơn 3.400 mẫu mỹ phẩm.

Kết quả cho thấy 260 mẫu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, chiếm tỷ lệ 0,6%. Cụ thể, thuốc tân dược có 14 mẫu vi phạm, thuốc đông dược 2 mẫu, dược liệu 25 mẫu và mỹ phẩm 74 mẫu.

Hoạt động kiểm nghiêm thuốc của Công ty Nghiên Cứu và Kiểm Nghiệm Thuốc AQP.

So với các năm gần đây, tỷ lệ mẫu không đạt có xu hướng giảm dần, từ mức 0,9% năm 2021 xuống còn 0,5% năm 2024, trước khi tăng nhẹ trở lại năm 2025. Điều này cho thấy chất lượng thuốc trên thị trường cơ bản được kiểm soát, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro.

Ngoài ra, hoạt động tiền kiểm đối với thuốc nhập khẩu theo quy định cũng phát hiện thêm 7 lô thuốc không đạt chất lượng, góp phần ngăn chặn nguy cơ từ nguồn nhập khẩu.

Đáng lưu ý, có tới 10 mẫu thuốc đông dược bị phát hiện trộn lẫn hoạt chất hóa dược như paracetamol và diclofenac.

Ngoài ra, các hoạt chất như cloramphenicol, esomeprazol, gliclazid, theophylin cũng được phát hiện trong các mẫu nghi giả tại Hà Nội, Bình Dương và Đồng Nai

Dược liệu tiếp tục là “điểm nóng” về chất lượng. Tỷ lệ mẫu dược liệu không đạt năm 2025 là 3,1%, con số tương đương các năm trước, cho thấy không hề giảm. Nguyên nhân chủ yếu do đặc thù khó truy xuất nguồn gốc, dễ nhầm lẫn hoặc bị làm giả.

Đặc biệt, tình trạng thuốc giả vẫn được phát hiện. Trong năm 2025, hệ thống ghi nhận 6 mẫu nghi ngờ là thuốc giả, gồm 5 mẫu thuốc tân dược và 1 mẫu thuốc đông dược.

Dù tỷ lệ thuốc giả không cao, nhưng tính chất nguy hiểm của loại vi phạm này luôn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Những “nút thắt” trong kiểm soát chất lượng thuốc

Dù đạt nhiều kết quả, công tác kiểm nghiệm vẫn đối mặt với hàng loạt thách thức mang tính hệ thống.

Trước hết là vấn đề thiếu hụt tiêu chuẩn chất lượng thuốc. Theo ông Đoàn Cao Sơn, Viện trưởng Viện kiểm nghiệm thuốc Trung ương, theo quy định, các Viện kiểm nghiệm có trách nhiệm cung cấp tiêu chuẩn cho tuyến dưới, nhưng thực tế việc bàn giao còn nhiều bất cập.

Nhiều thuốc nhập khẩu chưa có tiêu chuẩn được chuyển giao; dữ liệu trên hệ thống trực tuyến khó tra cứu; thậm chí có trường hợp phải hủy mẫu do không có tiêu chuẩn đối chiếu.

Thứ hai là hạn chế về trang thiết bị. Nhiều thiết bị quan trọng như sắc ký lỏng khối phổ, sắc ký khí, quang phổ hấp thụ nguyên tử… chưa được trang bị đồng bộ. Thống kê cho thấy chỉ 6/19 loại thiết bị cơ bản có mặt đầy đủ tại tất cả các đơn vị, gây khó khăn trong kiểm nghiệm chuyên sâu.

Thứ ba là lĩnh vực dược liệu và thuốc cổ truyền càng gặp nhiều thách thức. Việc xây dựng dược liệu chuẩn, chất chuẩn chiết xuất còn hạn chế do thiếu nguồn lực trong khi đây là lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao. Đồng thời, đặc thù khó truy xuất nguồn gốc khiến việc xử lý vi phạm chất lượng dược liệu gặp nhiều trở ngại.

Ngoài ra, việc lấy mẫu mỹ phẩm gặp nhiều khó khăn do một số cơ sở không hợp tác, không ký biên bản. Việc thiếu dữ liệu công bố tiêu chuẩn chất lượng mỹ phẩm cũng khiến công tác kiểm tra gặp trở ngại.

Trong bối cảnh đó, dù hệ thống kiểm nghiệm đã tăng cường lấy mẫu tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh để kiểm soát từ đầu nguồn, nhưng nếu không sớm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế, tiêu chuẩn và đầu tư, hiệu quả kiểm soát chất lượng thuốc sẽ khó đáp ứng yêu cầu ngày càng cao.

Vì thế, PGS.TS Đoàn Cao Sơn kiến nghị Bộ Y tế sớm trình Chính phủ ban hành Nghị định quản lý mỹ phẩm, phê duyệt khung giá dịch vụ kiểm nghiệm và bàn giao kịp thời tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm phục vụ giám sát.

Ông cũng đề nghị các Sở Y tế tăng cường hỗ trợ nguồn lực, giúp các Trung tâm duy trì tiêu chuẩn ISO/IEC-17025 và hướng tới đạt GLP.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức, Bộ Y tế sẽ tăng cường hỗ trợ chuyên môn, chỉ đạo tuyến và sớm thống nhất tiêu chuẩn chung về chức năng, nhiệm vụ cho toàn hệ thống.

Thanh Hằng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/kiem-nghiem-thuoc-phat-hien-260-mau-khong-dat-lo-nhieu-diem-nghen-post196370.html