Kiểm soát xây dựng ven sông Hồng: Thách thức cân bằng giữa quy hoạch và đời sống

2 giờ trướcBài gốc

Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô khoảng 11.000 ha, kéo dài qua 19 xã, phường, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 855.000 tỷ đồng. Ảnh: Tuấn Đông

Siết cấp phép trên diện rộng: Quy mô chưa từng có

Từ đầu tháng 3.2026, Hà Nội yêu cầu các xã, phường nằm trong phạm vi dự án tạm dừng toàn bộ thủ tục đầu tư, xây dựng, bao gồm cả dự án công và tư nhân, nhằm phục vụ rà soát tổng thể quy hoạch.

Đây là biện pháp hành chính mạnh, áp dụng trên một không gian đô thị rất lớn. Theo các báo cáo và thông tin được công bố, Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô khoảng 11.000 ha, kéo dài qua 19 xã, phường, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 855.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, khảo sát sơ bộ cho thấy khoảng 50.000 hộ dân, tương đương gần 200.000 người, sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp và cần bố trí lại nơi ở, sinh kế.

Trong bối cảnh đó, việc “khóa” cấp phép xây dựng được xem là cần thiết để tránh tình trạng xây dựng tự phát, trục lợi chính sách bồi thường - hiện tượng từng xảy ra ở nhiều dự án lớn. Tuy nhiên, khi quy hoạch phân khu sông Hồng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và được đề xuất lùi tiến độ đến giữa năm 2026, công cụ này đứng trước nguy cơ kéo dài ngoài dự kiến.

“Vùng treo” đô thị hình thành: Tác động trực tiếp tới hàng chục nghìn hộ dân

Nhiều hộ dân trong vùng dự án không thể sửa chữa nhà ở dù đã xuống cấp, không thể xây dựng mới dù nhu cầu an cư cấp thiết. Ảnh: Tuấn Đông

Việc dừng cấp phép xây dựng nhanh chóng tạo ra những tác động cụ thể và diện rộng. Với khoảng 50.000 hộ dân nằm trong vùng ảnh hưởng, các hạn chế về xây dựng không còn là câu chuyện cá biệt mà trở thành vấn đề xã hội quy mô lớn.

Trong thực tế, nhiều hộ dân không thể sửa chữa nhà ở dù đã xuống cấp, không thể xây dựng mới dù nhu cầu an cư cấp thiết. Các thủ tục pháp lý liên quan đến tài sản như tách thửa, chuyển nhượng cũng bị đình lại do phụ thuộc vào thông tin quy hoạch chưa hoàn chỉnh.

Song song đó, thị trường bất động sản khu vực ven sông Hồng ghi nhận dấu hiệu “chững lại”. Khi các hoạt động đầu tư, xây dựng bị dừng, giá trị tài sản rơi vào trạng thái chờ đợi, giao dịch giảm mạnh do rủi ro pháp lý. Điều này phù hợp với quy luật đã từng xuất hiện tại các khu vực “dính quy hoạch”, nhưng lần này mức độ tác động sâu và rộng hơn do quy mô dự án lớn hiếm có.

Không gian đô thị vì thế xuất hiện một dạng “đóng băng mềm” - nơi các hoạt động phát triển bị tạm dừng, nhưng chưa có mốc thời gian rõ ràng để khơi thông trở lại.

Áp lực xã hội gia tăng: Bài toán thời gian và minh bạch thông tin

Một tòa nhà cuối phố Chương Dương Độ, mặt view sông Hồng, thuộc phường Hồng Hà đến nay đã được hoàn thiện. Ảnh: Tuấn Đông

Vấn đề cốt lõi hiện nay không chỉ nằm ở việc dừng cấp phép, mà ở thời gian kéo dài của trạng thái này. Khi người dân chưa có đầy đủ thông tin về ranh giới thu hồi đất, phương án tái định cư hay tiến độ triển khai, tâm lý chờ đợi dễ chuyển thành bất an.

Các địa phương đã triển khai công khai thông tin quy hoạch, hướng dẫn khu vực được phép và không được phép xây dựng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Tuy nhiên, với một dự án liên quan tới hàng chục nghìn hộ dân và chịu ràng buộc kỹ thuật về đê điều, thoát lũ, việc hoàn thiện quy hoạch không thể diễn ra trong thời gian ngắn.

Kinh nghiệm từ nhiều dự án lớn cho thấy, “quy hoạch treo” trở thành vấn đề khi thiếu hai yếu tố: mốc thời gian rõ ràng và cơ chế chuyển tiếp linh hoạt. Trong trường hợp này, nếu việc tạm dừng kéo dài mà không có giải pháp hỗ trợ như cho phép sửa chữa nhà ở thiết yếu hoặc đẩy nhanh phê duyệt quy hoạch, áp lực xã hội sẽ gia tăng.

Kiểm soát xây dựng ven sông Hồng là lựa chọn mang tính tất yếu trong quản lý một dự án chiến lược quy mô lớn. Nhưng với phạm vi ảnh hưởng lên tới 50.000 hộ dân, đây không còn là câu chuyện kỹ thuật, mà là bài toán quản trị đô thị toàn diện.

Cân bằng giữa yêu cầu giữ đất cho quy hoạch và bảo đảm đời sống người dân sẽ quyết định thành công của dự án.

Trong đó, yếu tố then chốt không chỉ là chính sách, mà là tốc độ hoàn thiện quy hoạch và khả năng rút ngắn “thời gian treo” - điểm mấu chốt để duy trì sự đồng thuận xã hội trong quá trình phát triển.

Theo chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội, các khu vực nằm trong phạm vi Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ tạm dừng cấp phép xây dựng mới, đồng nghĩa hồ sơ xin phép của người dân và doanh nghiệp chưa được tiếp nhận, giải quyết trong thời gian rà soát quy hoạch.

Với các công trình đã được cấp phép nhưng chưa triển khai, giấy phép vẫn có hiệu lực, song cơ quan chức năng khuyến cáo cân nhắc việc xây dựng để tránh rủi ro, thiệt hại khi dự án được triển khai.

Những công trình đang thi công hợp pháp vẫn được tiếp tục, nhưng được thông tin đầy đủ về quy hoạch để chủ động điều chỉnh kế hoạch nếu cần.

Nguyên tắc chung là việc tạm dừng chỉ áp dụng trong phạm vi đã xác định, đi kèm yêu cầu công khai thông tin và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, tránh phát sinh vướng mắc kéo dài.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/kiem-soat-xay-dung-ven-song-hong-thach-thuc-can-bang-giua-quy-hoach-va-doi-song-212493.html