Kiểm toán chỉ rõ nhiều tồn tại trong lập, giao dự toán và chấp hành ngân sách của Phú Thọ (trước sáp nhập)

2 giờ trướcBài gốc

Kiểm toán nhà nước vừa công khai Báo cáo kiểm toán ngân sách địa phương và Báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2024 của tỉnh Phú Thọ (trước sáp nhập).

Bên cạnh kết quả đạt được, qua kiểm toán, KTNN chỉ rõ nhiều tồn tại trong công tác lập, giao dự toán và chấp hành ngân sách.

Lập và giao dự toán chưa đúng quy định

Kết quả kiểm toán cho thấy, việc lập dự toán thu nội địa chưa bao quát đầy đủ các nguồn thu (thu cổ tức và lợi nhuận sau thuế) và chưa bám sát hướng dẫn của Trung ương dẫn đến việc giao dự toán thu thấp hơn khả năng thực hiện, làm ảnh hưởng đến công tác dự báo, điều hành ngân sách.

Cụ thể, dự toán lập 4.311.000 triệu đồng (đã loại trừ thu tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết) lập thấp hơn 2.497.711 triệu đồng so với số thực thu năm 2024, bằng 90,2% so với số ước thực hiện năm 2023 (4.777.000 triệu đồng), nhưng chỉ bằng 63,3% so với thực hiện năm 2024 (6.808.711 triệu đồng).

Đối với chi đầu tư phát triển, kế hoạch vốn năm 2023, 2024 đã phân bổ cho các dự án vượt Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 với số tiền 2.074.273 triệu đồng là chưa phù hợp điểm c khoản 2 Điều 47 và khoản 7 Điều 48 Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14; trong đó 37 dự án được phân bổ Kế hoạch vốn năm 2024 với số tiền 313.138 triệu đồng nhưng chưa có trong danh mục Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 (cuối năm 2024 và năm 2025, địa phương đã điều chỉnh bổ sung vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025.

Việc phân cấp quản lý ngân sách cho các đơn vị dự toán tỉnh còn chưa đảm bảo thống nhất, chặt chẽ; HĐND, UBND Tỉnh Phú Thọ thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập chưa đảm bảo quy định tại khoản 4 Điều 35 Nghị định số 60/2021/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập “hằng năm, thực hiện giảm tối thiểu 2,5% chi hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước”, thiếu 7.946,2 triệu đồng…

Còn để xảy ra nợ đọng, thanh toán vượt so với giá trị quyết toán được phê duyệt

Kết quả kiểm toán chỉ rõ công tác chi đầu tư phát triển còn bất cập. Đến thời điểm 30/6/2025, UBND tỉnh Phú Thọ chưa báo cáo về việc rà soát, làm rõ nguyên nhân và xác định chính xác số liệu nợ đọng xây dựng cơ bản (XDСВ) (bao gồm nợ tính theo Kế hoạch vốn hàng năm và nợ tính theo Kế hoạch vốn trung hạn) theo từng mốc thời điểm theo yêu cầu của Bộ Tài chính.

Sau thời điểm kiểm toán, căn cứ Văn bản số 11012/BTC-KTĐP ngày 18/7/2025 của Bộ Tài chính, UBND Tỉnh đã có Văn bản số 2492/UBND-KT12 ngày 16/8/2025 báo cáo tình hình nợ đọng XDCB vốn NSNN gửi Bộ Tài chính.

Qua kiểm tra Văn bản này cho thấy chưa xác định rõ được số nợ đọng XDCB (theo Kế hoạch vốn trung hạn) theo yêu cầu của Văn bản số 4080/BTC-TH ngày 01/4/2025; Số liệu theo dõi của Sở Tài chính còn có chênh lệch so với số liệu báo cáo của 06 huyện, thị xã, thành phố và 03 chủ đầu tư được kiểm toán; Kiểm tra chọn mẫu 08 dự án hoàn thành đã phê duyệt quyết toán trong năm 2024 tại Sở Tài chính cho thấy nợ khối lượng hoàn thành đến 31/12/2023 của 08 dự án là 8.616 triệu đồng; năm 2024 sau khi bố trí Kế hoạch vốn thì số vốn còn thiếu đến 31/12/2024 là 1.719 triệu đồng (đến tháng 6/2025, đã bố trí đủ Kế hoạch vốn còn thiếu so với quyết toán) nhưng chưa được UBND Tỉnh tổng hợp vào Văn bản số 2492/UBND-KT12.

Đến thời điểm 31/12/2024, số vốn thanh toán vượt so với giá trị quyết toán được phê duyệt nhưng chưa thu hồi hết của 106 dự án là 15.675 triệu đồng (cấp tỉnh: 42 dự án số tiền 13.303 triệu đồng, cấp huyện: 64 dụ án số tiền 2.371 triệu đồng).

KTNN cũng chỉ ra, nợ chính quyền địa phương, ở đây địa phương chỉ trả nợ gốc, lãi vay của Dụ án Năng lượng nông thôn II (RE II) thay cho các Hợp tác xã Điện năng và quyết toán vào chi NSĐP năm 2024 với số tiền 4.554 triệu đồng không phù hợp với Mục 3.7 Phần thứ II của Quyết định số 2191/QÐ-UBND ngày 10/9/2015 của UBND Tỉnh về kế hoạch thu hồi vốn Dự án năng lượng nông thôn II tỉnh Phú Thọ.

Tổng số vốn tạm ứng quá hạn chưa thu hồi của các dự án đến hết niên độ năm 2024 là 8.888 triệu đồng. Kho bạc nhà nước khu vực VIII đã có văn bản đôn đốc và đến thời điểm kiểm toán tháng 6/2025 đã thu hồi được 866 triệu đồng, còn lại 8.022 triệu đồng của 21 dự án chưa thu hồi (trong đó, KTNN đã kiến nghị các năm trước 7.985 triệu đồng, chưa kiến nghị 37 triệu đồng).

Chi thường xuyên và quản lý, điều hành ngân sách còn bất cập

Theo Báo cáo cáo kiểm toán, cấp tỉnh và 06/06 huyện, thị xã, thành phố được kiểm toán dành chưa đủ hoặc chưa dành 10% tổng số thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (thiếu 45.573,8 triệu đồng) cho công tác đo đạc, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đăng ký biến động, chỉnh lý hồ sơ địa chính thường xuyên.

Cùng với đó, việc quản lý, sử dụng tăng thu ngân sách: Địa phương trích chưa đủ 70% số tăng thu thực hiện năm 2024 để tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương (CCTL) năm 2025 theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 4 Thông tư số 88/2024/TT-BTC quy định về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2025 (cấp tỉnh thiếu 206.294 triệu đồng, huyện Tam Nông thiếu 132,5 triệu đồng).

Việc trích lập và sử dụng nguồn kinh phí CCTL: Qua kiểm toán xác định nguồn thực hiện CCTL năm 2024 còn dư chuyển sang năm 2025 sử dụng là 360.497,2 triệu đồng, tăng 360.200,2 triệu đồng so với thẩm định của Bộ Tài chính.

Kiến nghị chấn chỉnh trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công

Trên cơ sở kết quả kiểm toán, KTNN kiến nghị UBND tỉnh Phú Thọ thực hiện xử lý tài chính với tổng số tiền lớn, trong đó: tăng thu ngân sách 650.992.104 đồng; thu hồi nộp NSNN các khoản chi sai quy định 29.172.600.964 đồng; nộp NSNN các nguồn kinh phí còn dư hết nhiệm vụ chi 62.950.254.402 đồng; giảm thanh toán, giảm dự toán 187.711.757.589 đồng.

Kiến nghị Chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát, thực hiện quản lý chi phí đầu tư theo quy định đối với giá trị chênh lệch xác định qua kiểm toán chi tiết các dự án đầu tư 403.496.531 đồng.

Bên cạnh đó, KTNN kiến nghị UBND tỉnh Phú Thọ chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công trong đó:

Bố trí đủ nguồn 70% tăng thu thực hiện năm 2024 để tạo nguồn thực hiện CCTL năm 2025 theo quy định; báo cáo lại Bộ Tài chính về nguồn và nhu cầu thực hiện CCTL năm 2024 theo số kiểm toán xác định để xử lý theo quy định.

Bố trí tối thiểu 10% số thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để thực hiện công tác đo đạc, đăng ký đất đai, lập cơ sở dữ liệu hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Chỉ thị số 1474/CT-TTg và Quyết định số 191/QĐ-TTg ngày 08/02/2018 của Thủ tướng Chính phủ; trường hợp không có nhu cầu sử dụng, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định.

Chấn chỉnh, rút kinh nghiệm và chấm dứt tình trạng lập dự toán thu nội địa thấp hơn khả năng thực hiện, chưa bao quát hết nguồn thu, chưa bám sát hướng dẫn của Trung ương./.

Đông Sơn

Nguồn Kiểm Toán : http://baokiemtoan.vn/kiem-toan-chi-ro-nhieu-ton-tai-trong-lap-giao-du-toan-va-chap-hanh-ngan-sach-cua-phu-tho-truoc-sap-nhap-46466.html