Kiến nghị bảo đảm tiếp cận công trình công cộng cho người khuyết tật

một giờ trướcBài gốc

Đoàn công tác của VKSND Khu vực 2 khảo sát tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Ka Đô.

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND Khu vực 2 tỉnh Lâm Đồng vừa đồng loạt ban hành 6 văn bản kiến nghị đối với UBND các xã Đức Trọng, Đơn Dương, Hiệp Thạnh, Quảng Lập, Ka Đô và D’ran, yêu cầu khắc phục các tồn tại trong việc tuân thủ hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng nhằm bảo đảm người khuyết tật được tiếp cận, sử dụng dịch vụ công một cách bình đẳng.

Những “rào cản vô hình” tại chính nơi cung cấp dịch vụ công

Từ phản ánh của người dân và qua khảo sát thực tế tại các Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, VKSND Khu vực 2 nhận thấy, dù các địa phương đã có nhiều nỗ lực trong cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ công, song vẫn tồn tại không ít bất cập liên quan đến điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật.

Kết quả khảo sát tại một số địa bàn cho thấy nhiều hạng mục cơ bản vẫn chưa được bảo đảm. Tại xã D’ran, hệ thống đường dốc cho xe lăn tại lối vào Trung tâm hành chính chưa được bố trí; các biển báo, biển chỉ dẫn dành cho người khuyết tật chưa được lắp đặt; không có hệ thống thông báo bằng âm thanh; khu vực đón tiếp riêng dành cho người khuyết tật cũng chưa được bố trí. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại xã Hiệp Thạnh khi các tiêu chí về tiếp cận cơ bản đều “chưa có”, từ lối đi phù hợp, biển báo nhận diện đến không gian giao tiếp riêng.

Không chỉ dừng ở hai địa phương này, qua tổng hợp từ 6 văn bản kiến nghị, có thể thấy các tồn tại mang tính phổ biến ở nhiều xã: thiếu đường dốc hoặc đường dốc không bảo đảm tiêu chuẩn; chưa có lan can, tay vịn liên tục; chưa lắp đặt biển báo, ký hiệu nhận diện; chưa có hệ thống hỗ trợ bằng âm thanh; chưa bố trí khu vực tiếp đón, giao tiếp riêng phù hợp với người khuyết tật.

Những hạn chế này không chỉ là thiếu sót về kỹ thuật xây dựng, mà trực tiếp ảnh hưởng đến quyền tiếp cận dịch vụ công của người khuyết tật - một trong những quyền cơ bản đã được pháp luật quy định. Việc đưa công trình vào sử dụng khi chưa đáp ứng các tiêu chuẩn tiếp cận không chỉ vi phạm quy định của Luật Người khuyết tật mà còn tạo ra những “rào cản vô hình”, khiến nhóm yếu thế gặp khó khăn trong sinh hoạt, giao dịch hành chính và hòa nhập cộng đồng.

Văn bản kiến nghị của VKSND Khu vực 2 tỉnh Lâm Đồng.

Kiến nghị đồng bộ, hướng đến thay đổi từ nhận thức đến hành động

Trên cơ sở đó, VKSND Khu vực 2 tỉnh Lâm Đồng đã kiến nghị Chủ tịch UBND các xã khẩn trương rà soát, bổ sung các hạng mục còn thiếu tại Trung tâm phục vụ hành chính công cũng như các công trình liên quan, bảo đảm tuân thủ đầy đủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình bảo đảm tiếp cận sử dụng cho người khuyết tật theo Thông tư số 06/2024/TT-BXD của Bộ Xây dựng.

Đáng chú ý, kiến nghị không chỉ dừng lại ở yêu cầu khắc phục về hạ tầng, mà còn đặt ra yêu cầu về thay đổi trong cách thức phục vụ. Theo đó, các địa phương cần tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức về kỹ năng giao tiếp, hỗ trợ người khuyết tật; bảo đảm tinh thần phục vụ tận tâm, không phân biệt đối xử và tạo điều kiện thuận lợi nhất để người khuyết tật tham gia các hoạt động hành chính công.

Cách tiếp cận này cho thấy một bước chuyển đáng chú ý trong thực tiễn triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15. Nếu như trước đây, nhiều kiến nghị thường tập trung xử lý từng vụ việc cụ thể, thì với nhóm kiến nghị lần này, VKSND Khu vực 2 đã đi vào những vấn đề mang tính hệ thống, liên quan trực tiếp đến việc bảo đảm quyền tiếp cận công bằng của một nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội.

Việc ban hành đồng thời 6 kiến nghị tại 6 địa phương khác nhau nhưng cùng chung một vấn đề cho thấy đây không phải là nội dung cá biệt, mà là tồn tại có tính phổ biến trong quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành các công trình công cộng ở cấp cơ sở. Qua đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là khắc phục từng công trình cụ thể, mà còn là nâng cao nhận thức, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc bảo đảm quyền của người khuyết tật ngay từ khâu thiết kế, xây dựng đến vận hành.

Có thể thấy, việc bảo đảm điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là thước đo về tính nhân văn, mức độ bao trùm của nền hành chính công. Khi một công trình công cộng còn “khó tiếp cận” với người khuyết tật, thì cũng đồng nghĩa với việc quyền tiếp cận dịch vụ công của họ chưa được bảo đảm đầy đủ.

Trong bối cảnh đó, các kiến nghị của VKSND Khu vực 2 tỉnh Lâm Đồng không chỉ góp phần chấn chỉnh những thiếu sót cụ thể, mà còn lan tỏa thông điệp về một nền hành chính hướng tới phục vụ mọi người dân một cách bình đẳng, không để ai bị bỏ lại phía sau - đúng với tinh thần mà Nghị quyết số 205/2025/QH15 hướng tới trong thực tiễn.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Trân Định - Việt An

Nguồn BVPL : https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the/kien-nghi-bao-dam-tiep-can-cong-trinh-cong-cong-cho-nguoi-khuyet-tat-198334.html